Suy Thận Cấp: Dấu Hiệu Nhận Biết và Phương Pháp Điều Trị

Suy thận cấp là tình trạng suy giảm chức năng tạm thời, cấp tính của thận. Các triệu chứng bệnh lý nếu được phát hiện sớm và điều trị kịp thời có thể kiểm soát sau vài ngày đến vài tuần. Tuy nhiên, trường hợp chức năng thận suy giảm nghiêm trọng có thể gây ra các biến chứng nguy hiểm.

Suy thận cấp là gì?

Suy thận cấp là thuật ngữ đề cập đến tình trạng rối loạn cấp tính xảy ra ở thận. Lúc này thận bị suy giảm chức năng tạm thời và không thể thực hiện nhiệm vụ thanh lọc, đào thải độc tố và cân bằng điện giải trong cơ thể. Tình trạng này có thể dẫn đến vô niệu, rối loạn cân bằng điện giải, rối loạn cân bằng toan – kiềm, phù nề và tăng huyết áp.

Suy Thận Cấp: Dấu Hiệu Nhận Biết và Phương Pháp Điều Trị
Suy thận cấp là thuật ngữ đề cập đến tình trạng rối loạn cấp tính xảy ra ở thận

Các triệu chứng bệnh suy thận cấp khởi phát bởi nhiều nguyên nhân và yếu tố khác nhau. Tuy nhiên, bệnh có thể được kiểm soát sau vài ngày đến vài tuần nếu được thăm khám và điều trị sớm. Lúc này chức năng thận có thể phục hồi và gần như không để lại di chứng nghiêm trọng. Ngược lại, trường hợp người bệnh chủ quan để các triệu chứng bệnh diễn tiến nặng nề có thể gây ra các biến chứng nguy hiểm, thậm chí đe dọa đến tính mạng,

Bệnh suy thận cấp điển hình với tình trạng thiểu niệu hoặc vô niệu kéo dài từ 1 – 3 tuần, trong một số trường hợp có thể lâu hơn. Theo các chuyên gia, bệnh lý có tỷ lệ tử vọng khá cao, đặc biệt là ở người có độ tuổi trung niên, cao tuổi và mắc các bệnh lý nền. Do đó, khi nhận thấy các biểu hiện bất thường, người bệnh cần kịp thời đến bệnh viện để được chẩn đoán và điều trị đúng cách.

Nguyên nhân gây suy thận cấp

Bệnh suy thận cấp thường khởi phát bởi nhiều nguyên nhân và yếu tố khác nhau. Theo đó, bác sĩ chuyên khoa căn cứ vào cơ chế bệnh sinh chia bệnh lý thành 3 nhóm nguyên nhân chính.

Nguyên nhân gây suy thận cấp
Bệnh lý có thể xảy ra bởi các nguyên nhân trước thận, nguyên nhân tại thận và sau thận

Dưới đây là các nguyên nhân gây suy thận cấp:

1. Nguyên nhân trước thận

Một số nguyên nhân trước thận khiến dòng máu hiệu dụng đến thận bị suy giảm. Điều này dẫn đến áp lực lọc của cầu thận cũng giảm theo và gây ra tình trạng vô niệu hoặc thiểu niệu. Các nguyên nhân trước thận gây khởi phát bệnh lý, bao gồm:

  • Sốc do mắc các bệnh về tim như loạn nhịp tim, hội chứng Tamponade, viêm cơ tim cấp, nhồi máu cơ tim
  • Sốc do đường tiêu hoá hoặc máu bị nhiễm khuẩn, nhiễm khuẩn tử cung hoặc viêm tuỵ cấp.
  • Sốc phản vệ, nhất là trường hợp có cơ địa nhạy cảm
  • Sốc do hội chứng tan máu khẩn cấp, tình trạng này có thể là tắc nghẽn ống thận
  • Ảnh hưởng do sẩy thai, phá thai
  • Sốc do chấn thương hoặc gãy xương lớn
  • Một số nguyên nhân khác như hội chứng thận hư, xơ gan mất bù,…

2. Nguyên nhân tại thận

Đây được xem là nhóm nguyên nhân chính khiến thận bị tổn thương và dẫn đến suy thận. Một số bệnh lý liên quan có thể kể đến như:

  • Bệnh mô kẽ thận: Viêm kẽ thận do nhiễm khuẩn, ung thư mô liên kết, viêm bạch cầu, viêm kẽ thận do tác dụng phụ thuốc điều trị,…
  • Các bệnh cầu thận một số bệnh lý xảy ra ở mạch máu nhỏ trong thận: Viêm màng trong tim nhiễm khuẩn bán sơ cấp, viêm cầu thận thấp, hội chứng tan máu, xơ cứng bì, tình trạng đông máu rải rác trong lòng mạch, tăng huyết áp cấp tính, nhiễm độc thai nghén,…
  • Bệnh ống thận: Nhiễm độc thận (chất cản quang đường tĩnh mạch, kim loại nặng, thuốc điều trị, mật động vật, dung môi hữu cơ, nọc ong, thuốc thảo mộc), tăng kali máu, bệnh thận chuỗi nhẹ,…

3. Nguyên nhân sau thận

Nhóm nguyên nhân sau thận khiến đường dẫn nước tiểu từ thận bị tắc nghẽn, từ đó có thể gây ra tình trạng suy thận cấp. Cụ thể:

  • Tắc ống thận: Canxi oxalat, axit uric, acyclovir, protein Bence Jone, methotrexate trong bệnh đa u tuỷ xương.
  • Tắc niệu quản: Sỏi niệu quản, u tử cung, xu xơ tiền liệt tuyến, u niệu đạo
  • Tắc nghẽn tại thận: Xuất hiện cục máu đông, sỏi thận
  • Tắc niệu đạo: Niệu đạo co thắt, bàng quang có khối u chèn ép, bệnh về tuyến tiền liệt.

Ngoài những nguyên nhân trên, bệnh suy thận cấp còn có thể khởi phát cao ở một số đối tượng sau:

  • Người cao tuổi, mắc một số bệnh lý nền như cao huyết áp, đái tháo đường, bệnh, suy gan, suy tim,… Những trường hợp này có nguy cơ mắc suy thận cấp cao hơn so với người bình thường.
  • Trường hợp bị động mạch ngoại biên dẫn đến tắc nghẽn máu ở các chi và thận. Tình trạng này có thể gây suy giảm chức năng hoạt động của thận và dẫn đến suy thận cấp.
  • Người thường xuyên làm việc và tiếp xúc với các hoá chất độc hại, kim loại nặng.

Dấu hiệu nhận biết bệnh lý

Tương tự như bệnh suy thận, các triệu chứng của suy thận cấp cũng được chia thành 4 giai đoạn căn cứ vào mức độ diễn tiến. Các giai đoạn bệnh lý thường bùng phát mạnh, đột ngột nhưng đáp ứng tốt các biện pháp điều trị nếu được phát hiện sớm.

Dấu hiệu nhận biết bệnh lý
Suy thận cấp có thể gây ra tình trạng phù nề ở tay, chân, mắt cá chân

Dưới đây là các dấu hiệu nhận biết bệnh lý thông qua 4 giai đoạn:

Giai đoạn 1: Các tác nhân bắt đầu gây bệnh

Khi bệnh mới khởi phát, trong ngày đầu tiên, bệnh nhân sẽ xuất hiện một số biểu hiện như mệt mỏi, khó thở, buồn nôn, nước tiểu ít, đau ngực,…Trong một số trường hợp có thể gây nhiễm khuẩn, mất nước, ngộ độc. Suy thận cấp ở giai đoạn 1 nếu được phát hiện và điều trị kịp thời sẽ giúp khắc phục các triệu chứng cũng như phục hồi chức năng thận, tránh diễn tiến sang giai đoạn 2.

Giai đoạn 2: Vô niệu

Các biểu hiện suy thận cấp ở giai đoạn đầu nếu không được kiểm soát sẽ chuyển biến sang giai đoạn 2, lúc này người bệnh gặp phải các triệu chứng rõ rệt như:

  • Suy tim ứ huyết, phù nề tay chân, vô niệu hoàn toàn hoặc lượng nước tiểu chỉ vài ml/ 1 ngày (nếu lượng nước tiểu dưới 100ml/ ngày được xem là vô niệu).
  • Nước tiểu có màu bất thường hơn so với bình thường, lẫn mủ hoặc có vi khuẩn
  • Kết quả xét nghiệm nhận thấy chỉ số creatinin trong huyết tương tăng cao
  • Người bệnh gặp phải một số triệu chứng tăng ure trong máu như chảy máu nội tạng, rối loạn não, viêm màng ngoài tim
  • Nồng độ kali trong máu tăng nhanh có thể dẫn đến rối loạn điện giải và nhịp tim
  • Người bệnh có biểu hiện thở gấp, giãn mao mạch, tụt huyết áp

Giai đoạn 3: Người bệnh đi tiểu lại bình thường

Giai đoạn này thường diễn ra từ 5 – 7 ngày, lượng nước tiểu của người bệnh ở mức trung bình dưới 300ml/ ngày. Có thể thận thấy lượng nước tiểu tăng đáng kể, từ 4 – 5 lít/ 24 giờ. Do thường xuyên đi vệ sinh nên dẫn đến cơ thể mất nước. Bên cạnh đó, suy thận cấp ở giai đoạn 3 cũng cho thấy nồng độ kali và ure trong máu người bệnh tăng cao.

Giai đoạn 4: Thận phục hồi chức năng 

Đây là giai đoạn phục hồi chức năng thận, thời gian diễn ra giai đoạn này kéo dài dưới 6 tuần. Tuy nhiên, kết quả xét nghiệm vẫn cho thấy chỉ số lượng ure và nồng độ creatinin trong huyết tương tăng cao.

Chẩn đoán suy thận cấp

Các biểu hiện bệnh suy thận cấp tiến triển nhanh chóng và có thể gây ra các biến chứng nguy hiểm nếu không được kiểm soát kịp thời. Để áp dụng phương pháp điều trị phù hợp, bác sĩ sẽ dựa vào kết quả chẩn đoán mức độ triệu chứng và nguyên nhân khởi phát.

Chẩn đoán suy thận cấp 
Việc chẩn đoán bệnh suy thận cấp giúp bác sĩ xác định nguyên nhân khởi phát và giai đoạn bệnh lý, từ đó áp dụng phương pháp điều trị phù hợp

Do đó, trước khi tiến hành điều trị, người bệnh cần thực hiện một số kỹ thuật xét nghiệm theo chỉ dẫn của bác sĩ chuyên khoa. Cụ thể:

Chẩn đoán xác định:

  • Xác định cụ thể nguyên nhân gây bệnh suy thận cấp
  • Xem xét bệnh nhân có xảy ra tình trạng vô niệu hay không
  • Xét nghiệm nồng độ creatinin: Nếu chỉ số creatinin trong huyết thanh vượt quá 42,5 μmol (trong vòng 48 giờ) thì có nguy cơ mắc bệnh suy thận
  • Nồng độ kali trong máu tăng cao, theo đó mức lọc cầu thận giảm dưới 60 ml/ph
  • Các biểu hiện suy thận cấp thể hiện rõ thông qua 4 giai đoạn

Chẩn đoán thể lâm sàng:

  • Thể vô niệu: Bác sĩ chuyên khoa sẽ căn cứ vào các yếu tố trên để chẩn đoán suy thận cấp
  • Thể suy thận cấp: Sau khi thực hiện một số kỹ thuật chẩn đoán, bác sĩ sẽ căn cứ vào chỉ số xét nghiệm ure và nồng độ creatinin trong huyết tương để ra kết luận và áp dụng phương pháp điều trị phù hợp.

Các phương pháp điều trị bệnh suy thận cấp

Các triệu chứng bệnh suy thận cấp diễn tiến nhanh, đột ngột và theo từng giai đoạn cụ thể. Do đó, phác đồ điều trị bệnh lý cần phải tuân theo quy trình nhất định. Mục tiêu việc điều trị bệnh lý là kiểm soát các triệu chứng do bệnh lý gây ra, phục hồi chức năng thận và ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm.

Dưới đây là phương pháp điều trị bệnh lý được áp dụng phổ biến:

1. Nguyên tắc điều trị

Việc điều trị bệnh suy thận cấp được tiến hành dựa trên các nguyên tắc sau:

  • Loại bỏ các nguyên nhân gây bệnh, bù nước, điện giải để kiểm soát tình trạng mất nước nghiêm trọng ở bệnh nhân.
  • Phục hồi, điều trị lượng máu và dịch trong cơ thể người bệnh. Bên cạnh đó, bác sĩ còn giúp cân bằng huyết áp tâm thu.
  • Phục hồi dòng nước tiểu của người bị suy thận cấp trong thời gian sớm nhất
  • Kiểm soát các triệu chứng tương ứng với từng giai đoạn phát triển của bệnh lý
  • Lọc máu trong trường hợp cần thiết
  • Thiết lập chế độ dinh dưỡng phù hợp

2. Điều trị bệnh suy thận cấp theo từng giai đoạn

Mỗi giai đoạn, các triệu chứng bệnh suy thận cấp sẽ có các mức độ khác nhau. Việc phát hiện bệnh lý sớm sẽ giúp quá trình điều trị dễ dàng, rút ngắn thời gian chữa trị và phục hồi chức năng thận gần như hoàn toàn. Ngược lại, nếu chủ quan để bệnh tiến triển sang giai đoạn cuối, việc điều trị thường gặp nhiều khó khăn và có thể tăng nguy cơ phát sinh biến chứng nguy hiểm.

Các phương pháp điều trị bệnh suy thận cấp 
Trong một số trường hợp cần thiết, bác sĩ có thể tiến hành lọc máu trong điều trị bệnh suy thận cấp

Dưới đây là phương pháp chữa bệnh lý theo từng giai đoạn:

Giai đoạn 1:

Trong giai đoạn này, bác sĩ tập trung bù nước cho người bệnh nhằm bù lại lượng nước thất thoát do nguyên nhân ban đầu gây ra. Kế đến sẽ theo dõi tình trạng ít nước tiểu, vô niệu ở bệnh nhân. Từ đó loại bỏ nguyên nhân gây ra tình trạng tắc đường tiểu.

Giai đoạn 2: 

Áp dụng các biện pháp giúp cân bằng điện giải và nước cho cơ thể của người bệnh. Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định thuốc có tác dụng lợi tiểu và thuốc điều trị các bệnh lý có liên quan (điều trị toan máu, điều trị kali trong máu, thuốc chữa rối loạn điện giải,…). Với trường hợp nghiêm trọng, bác sĩ có thể tiến hành lọc máu.

Bên cạnh đó, kết quả xét nghiệm suy thận ở giai đoạn 2 vẫn cho thấy nồng độ kali trong máu tăng cao. Vì vậy, người hạn chế tiêu thụ thành phần này để hạn chế tình trạng nhiễm khuẩn.

Giai đoạn 3:

Người bị suy thận cấp ở giai đoạn 3 chủ yếu áp dụng các biện pháp giúp cân bằng điện giải, bù nước cho cơ thể. Nếu lượng nước tiểu của người bệnh dưới 3 lít/ ngày, bác sĩ có thể chỉ định dùng Oresol để bù nước. Tuy nhiên, trường hợp người bệnh đi tiểu hơn 3 lít/ ngày, lúc này sẽ bù nước thông qua đường truyền vào mạch.

Giai đoạn 4:

Đây là giai đoạn phục hồi chức năng thận, vì vậy bác sĩ sẽ hướng dẫn người bệnh xây dựng chế độ ăn uống hợp lý, bổ sung các dưỡng chất cần thiết cho cơ thể như đạm, chất xơ, các thực phẩm chứa nhiều nước, vitamin,… Đồng thời kết hợp sử dụng thuốc theo chỉ dẫn của bác sĩ để kiểm soát bệnh lý hoàn toàn.

Các biện pháp kiểm soát và phòng ngừa suy thận cấp hiệu quả

Bệnh suy thận cấp khởi phát bởi nhiều nguyên nhân và yếu tố khác nhau. Theo đó các triệu chứng bệnh lý diễn tiến theo từng giai đoạn cụ thể. Nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng cách có thể kiểm soát hoàn toàn. Bên cạnh tuân thủ chỉ định của bác sĩ chuyên khoa trong điều trị, người bệnh cần chủ động thực hiện các biện pháp giúp phòng ngừa bệnh lý.

Các biện pháp kiểm soát và phòng ngừa suy thận cấp hiệu quả 
Chỉ sử dụng thuốc khi có chỉ định từ bác sĩ chuyên khoa, tránh tự ý dùng thuốc vì có thể ảnh hưởng đến thận

Dưới đây là một số biện pháp giúp kiểm soát và phòng ngừa bệnh lý:

  • Bạn cần trang bị kiến thức về một số bệnh lý có tác động đến chức năng thận như đái tháo đường, suy tim, tăng mỡ máu, huyết áp,… Bởi những bệnh lý này có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh suy thận cấp.
  • Trong quá trình điều trị bệnh lý, bệnh nhân cần tuân thủ chỉ định bác sĩ chuyên khoa để đảm bảo an toàn và đạt kết quả chữa trị tốt nhất.
  • Tuyệt đối không tự ý sử dụng thuốc Tây khi chưa được thăm khám và chỉ định từ bác sĩ. Tự ý dùng thuốc có thể làm tăng áp lực lên thận và khiến các triệu chứng bệnh suy thận trở nên nghiêm trọng hơn.
  • Loại bỏ thói quen hút thuốc lá, kể cả hít khói thuốc thụ động. Bởi trong khói thuốc lá chứa các thành phần gây hại cho phổi, thận, tim và các cơ quan khác trong cơ thể.
  • Kiêng bia rượu, các chất kích thích, thức uống chứa gas và các món ăn chứa nhiều đường, muối, dầu mỡ. Đây được xem là những yếu tố khiến tình trạng suy thận trở nên nặng nề hơn.
  • Tăng cường bổ sung các thực phẩm có lợi cho thận và cơ thể như rau xanh, các loại trái cây, cá béo, gia vị (gừng, tỏi, hành,…) giúp tăng cường sức đề kháng, hỗ trợ chức năng hoạt động của thận.
  • Với những trường hợp mắc bệnh tiểu đường cần kiểm tra lượng đạm trong nước tiểu thường xuyên, đồng thời duy trì lượng đường ở mức cho phép, tránh gây áp lực lên thận.
  • Đảm bảo uống đủ từ 2 – 2.5 lít nước giúp đào thải hoàn toàn các chất cặn bã, độc tố ra ngoài cơ thể.
  • Tập luyện thể dục thể thao đều đặn, đồng thời dành nhiều thời gian nghỉ ngơi, tránh căng thẳng, áp lực, thức khuya thường xuyên.
  • Thăm khám sức khỏe định kỳ 6 tháng/ lần để nhận biết các vấn đề sức khỏe sớm. Từ đó chủ động hơn trong việc kiểm soát.

Bệnh suy thận cấp có thể kiểm soát tốt nếu được phát hiện sớm và điều trị kịp thời. Tuy nhiên, trường hợp chủ quan khiến các triệu chứng bệnh lý diễn tiến nghiêm trọng có thể gây ra các biến chứng ảnh hưởng trực tiếp đến chức năng thận và các cơ quan khác trong cơ thể. Do đó, ngay khi nhận thấy các biểu hiện bất thường, bạn cần nhanh chóng đến bệnh viện để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.

Có thể bạn quan tâm:

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Chuyên gia tư vấn

Tin mới

Táo Bón Nên Ăn Gì, Kiêng Gì? Các thực phẩm hỗ trợ điều trị

Táo Bón Nên Ăn Gì, Kiêng Gì? Các thực phẩm hỗ trợ điều trị

Táo bón nên ăn gì, kiêng gì? là vấn đề được nhiều người bệnh quan...
Táo Bón Sau Sinh Mổ: Nguyên nhân và Cách khắc phục

Táo Bón Sau Sinh Mổ: Nguyên nhân và Cách khắc phục

Táo bón sau sinh mổ là tình trạng phổ biến, có thể xảy ra bởi...
12 Cách Chữa Táo Bón Tại Nhà cấp tốc từ mẹo hay dân gian

12 Cách Chữa Táo Bón Tại Nhà cấp tốc từ mẹo hay dân gian

Các cách chữa táo bón tại nhà có tác dụng kích thích nhu động ruột,...