Dị ứng

Dị ứng hải sản: Triệu chứng, cách điều trị và phòng ngừa

Dị ứng hải sản không chỉ gây phát ban da, nổi mề đay, ngứa ngáy mà còn phát sinh các biểu hiện đường tiêu hóa và hô hấp. Với những trường hợp bị dị ứng nhẹ có thể cải thiện bằng một số biện pháp tại nhà. Tuy nhiên, nếu dị ứng gây ngứa ngáy dữ dội, khó thở, nôn mửa,… có thể phát sinh biến chứng nguy hiểm nếu không được kiểm soát kịp thời.

Dị ứng hải sản là gì?

Dị ứng hải sản đề cập đến phản ứng quá mức của hệ miễn dịch của hệ miễn dịch với protein trong một số loại hải sản, nhất là nhóm hải sản có vỏ như nghêu, tôm, cua, sò,… Tình trạng này có thể dẫn đến nổi mề đay, nghẹt mũi, phát ban da, ngứa cổ họng và bùng phát những biểu hiện liên quan đến cơ địa như viêm mũi dị ứng, hen suyễn, viêm da cơ địa, viêm xoang,…

Dị ứng hải sản: Triệu chứng, cách điều trị và phòng ngừa
Dị ứng hải sản đề cập đến phản ứng quá mức của hệ miễn dịch của hệ miễn dịch với protein trong một số loại hải sản

Mức độ các triệu chứng dị ứng ở mỗi người sẽ thể hiện khác nhau. Trong trường hợp nhẹ, biểu hiện có thể bùng phát đột ngột và có thể tự thuyên giảm sau vài giờ. Tuy nhiên, một số ít người bị dị ứng nghiêm trọng, gây sốc phản vệ và đe dọa trực tiếp đến tính mạng.

Do đó, bạn cần chủ động trong việc nhận biết các biểu hiện của tình trạng dị ứng này, từ đó áp dụng các biện pháp khắc phục đúng cách và phòng tránh những tình huống đáng tiếc xảy ra.

Một số loại hải sản có thể gây dị ứng cần tránh

Thực tế cho thấy, đa số các trường hợp bị dị ứng hải sản chủ yếu do những loại động vật có vỏ, giáp xác. Bên cạnh đó, cũng có nhiều trường hợp bị dị ứng hải sản thân mềm.

Dưới đây là một số loại hải sản dễ gây dị ứng mà bạn cần tránh:

  • Tôm (bao gồm tôm hùm, tôm càng,…)
  • Cua
  • Hàu
  • Nghêu
  • Mực
  • Bạch tuộc

Bị ứng hải sản do đâu?

Tình trạng dị ứng hải sản xảy ra khi hệ miễn dịch nhận định protein trong những loại hải sản như mực, tôm cua,… là “dị nguyên”. Sau đó, cơ thể có xu hướng sản sinh ra kháng thể (IgE) và kích hoạt chất trung gian gây dị ứng như serotonin và histamine. Những chất trung gian này khi được giải phóng vào niêm mạc và da sẽ phát sinh các biểu hiện lâm sàng.

Bị ứng hải sản do đâu?
Trẻ nhỏ là đối tượng có nguy có bị dị ứng hải sản cao hơn so với người trưởng thành

Tuy nhiên, không phải bất kỳ ai cũng bị dị ứng sau khi ăn hải sản. Theo các chuyên gia đầu ngành, tình trạng này thường xuất hiện ở các đối tượng sau:

  • Người có cơ địa nhạy cảm: Số liệu thống kê cho thấy, đa số những trường hợp bị dị ứng hải sản có cơ địa nhạy cảm hoặc mắc những bệnh lý do cơ địa như nổi mề đay mãn tính, viêm da cơ địa, viêm xoang dị ứng, hen suyễn,…
  • Trẻ nhỏ: Trẻ nhỏ là đối tượng có nguy có bị dị ứng hải sản cao hơn so với người trưởng thành. Nguyên nhân là do hệ tiêu hóa của trẻ chưa phát triển hoàn chỉnh, do đó rất dễ gặp vấn đề khi tiêu hóa protein trong hải sản.
  • Tiền sử gia đình dị ứng hải sản: Trường hợp có ba mẹ bị dị ứng hải sản, bạn sẽ có nguy cơ dị ứng cao hơn so với người bình thường.

Dấu hiệu nhận biết dị ứng hải sản

Các triệu chứng dị ứng thường bùng phát nhanh chóng, đột ngột sau khi ăn hải sản (có thể sau vài phút hoặc vài giờ). Các biểu hiện cụ thể thường phụ thuộc vào cơ địa, độ tuổi cũng như mức độ dị ứng.

Một số dấu hiệu thường gặp của tình trạng dị ứng hải sản, bao gồm:

  • Da xuất hiện mề đay mẩn, phát ban gây ngứa ngáy, nóng rát
  • Có thể khởi phát các triệu chứng viêm da cơ địa, chàm,…
  • Sổ mũi, nghẹt mũi, thở khò khè, chảy nước mắt,…
  • Cổ họng bị ngứa và sưng, mặt và môi có thể sưng nhẹ hoặc nặng
  • Khó thở, đau đầu, chóng mặt và ngất xỉu
  • Buồn nôn, đau bụng, nôn mửa và tiêu chảy

Tuy nhiên, trong một số trường hợp, tình trạng dị ứng này có thể bùng phát một số triệu chứng nặng nề như:

  • Co thắt đường thở
  • Cổ họng bị sưng, nghẹn, khó nuốt
  • Hạ huyết áp đột ngột
  • Sốc
  • Mất ý thức

Trường hợp dị ứng xuất hiện các biểu hiện ở mức độ nghiêm trọng, bạn cần ngưng dùng hải sản ngay và gọi cấp cứu để được xử lý kịp thời. Nếu sốc phản ứng – phản ứng dị ứng nghiêm trọng, nếu không được kiểm soát nhanh chóng, đường thở sẽ bị co thắt và gây suy hô hấp, thậm chí là tử vong.

Hình ảnh nhận biết dị ứng hải sản

Bên cạnh đó, người bị dị ứng hải sản còn có thể nhận biết thông qua một số hình ảnh sau:

Hình ảnh nhận biết dị ứng hải sản
Dị ứng hải sản điển hình bởi tình trạng phát ban, nổi mề đay kèm theo triệu chứng ngứa ngáy, sưng đỏ và nóng rát
Hình ảnh nhận biết dị ứng hải sản
Không chỉ gây tổn thương da, tình trạng này còn có thể nhận biết thông qua biểu hiện ngứa cổ họng, chảy nước mũi, sổ mũi
Hình ảnh nhận biết dị ứng hải sản
Một số trường hợp có thể bị tiêu chảy, đau bụng do dị ứng cua, tôm, mực

Bị dị ứng hải sản nguy hiểm không?

Hầu hết các trường hợp bị dị ứng hải sản chỉ gây ngứa ngáy, nổi mẩn đỏ và ngứa cổ họng nhẹ. Những biểu hiện này có xu hướng thuyên giảm nhanh chóng sau vài tiếng đồng hồ hoặc vài ngày. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, tình trạng dị ứng có thể gây sốc phản vệ và đe dọa đến tính mạng nếu không được xử lý kịp thời.

Ngoài ra, tình trạng này còn có thể làm tăng nguy cơ bùng phát một số triệu chứng của các bệnh lý sau:

  • Hen suyễn
  • Viêm mũi/ viêm xoang dị ứng
  • Chàm
  • Viêm da cơ địa
  • Sốt cỏ khô

Hơn nữa, tình trạng này còn ảnh hưởng đến sức khỏe, khiến cơ thể trở nên mệt mỏi và tăng nguy cơ rối loạn tiêu hóa. Trẻ em thường xuyên bị dị ứng sẽ bị chậm lớn, kén ăn, phát triển kém về thể chất và trí não, đồng thời có nguy cơ bùng phát các bệnh lý liên quan đến cơ địa.

Các phương pháp chẩn đoán dị ứng hải sản

Trường hợp dị ứng hải sản ở mức độ nhẹ có thể tự thuyên giảm sau vài ngày đến vài giờ mà không cần can thiệp y tế. Tuy nhiên, nếu dị ứng kèm theo những biểu hiện nghiêm trọng như sưng cổ họng, mí mắt, ngạt thở, khó thở,… Bạn cần nhanh chóng đến bệnh viện để được chẩn đoán và điều trị đúng cách.

Các phương pháp chẩn đoán dị ứng hải sản
Nếu dị ứng kèm theo những biểu hiện nghiêm trọng, bạn cần đến bệnh viện để được chẩn đoán và xử lý đúng cách

Dưới đây là một số phương pháp chẩn đoán dị ứng hải sản:

  • Test da: Trường hợp nghi ngờ dị ứng do ăn hải sản, bác sĩ chuyên khoa sẽ sử dụng một lượng nhỏ protein có trong tôm, cua tiếp xúc trực tiếp với da. Trường hợp bị dị ứng, trên da sẽ xuất hiện mề đay, sẩn ngứa và phát ban.
  • Xét nghiệm máu: Kỹ thuật này được tiến hành nhằm đo nồng độ kháng thể IgE trong huyết tương. Khi bị dị ứng, nồng độ IgE có xu hướng tăng lên một cách bất thường. Theo đó, nồng độ IgE càng cao thì những biểu hiện dị ứng sẽ trở nên nặng nề và có phạm vi ảnh hưởng lớn.

Cách điều trị dị ứng hải sản tại nhà an toàn

Trường hợp bị dị ứng gây nổi mề đay mẩn ngứa, ngứa họng, sổ mũi, chảy nước mũi và đau bụng ở mức độ nhẹ, bạn có thể áp dụng một số biện pháp tại nhà để cải thiện. Cụ thể:

1. Mẹo chữa tổn thương da

Đa số những trường hợp dị ứng gây nổi mề đay, phát ban. Tổn thương da thường đi kèm với những biểu hiện ngứa âm ỉ đến dữ dội, châm chích, nóng rát và sưng đỏ.

Mẹo chữa tổn thương da 
Người bị dị ứng cần dưỡng ẩm da từ 2 – 3 lần mỗi ngày giúp tăng cường sức đề kháng cho da, bảo vệ da trước những tác nhân gây hại

Để khắc phục những triệu chứng trên da do dị ứng gây ra, bạn có thể thực hiện một số mẹo sau:

  • Chườm lạnh/ tắm nước mát: Ngay sau khi xuất hiện các biểu hiện trên da, bạn có thể tiến hành chườm lạnh/ tắm nước mát để làm dịu nóng rát, ngứa ngáy, sưng viêm và đỏ da.
  • Uống nhiều nước: Khi bị dị ứng, bạn cần uống từ 2 – 3 lít nước mỗi ngày giúp điều hòa hoạt động hệ miễn dịch, cân bằng độ ẩm cho da, đồng thời cân bằng thân nhiệt.
  • Sử dụng tinh dầu tràm trà: Tinh dầu tràm trà có công dụng sát trùng da và làm dịu cảm giác ngứa ngáy, sưng viêm hiệu quả. Với các sẩn ngứa có kích thước lớn, gây sưng viêm nặng, bạn có thể dùng tinh dầu thoa lên giúp cải thiện triệu chứng.
  • Sử dụng kem dưỡng ẩm da: Bên cạnh đó, người bị dị ứng cần dưỡng ẩm da từ 2 – 3 lần mỗi ngày giúp tăng cường sức đề kháng cho da, đồng thời bảo vệ da trước những tác nhân gây hại. Bên cạnh đó, việc dưỡng ẩm đều đặn còn hỗ trợ làm mềm da và giảm triệu chứng ngứa ngáy.

2. Khắc phục các triệu chứng hô hấp

Ngoài các tổn thương da, tình trạng dị ứng này còn có thể gây ra những biểu hiện hô hấp như ngứa mũi, sổ mũi, chảy nước mũi, ho, ngứa cổ họng,…

Khắc phục các triệu chứng hô hấp
Để giúp loại bỏ dịch tiết, làm dịu niêm mạc hô hấp, bạn có thể sử dụng nước muối sinh lý vệ sinh mũi

Bạn có thể cải thiện những biểu hiện này thông qua các biện pháp sau:

  • Vệ sinh mũi với nước muối sinh lý: Để giúp loại bỏ dịch tiết, làm dịu niêm mạc hô hấp, bạn có thể sử dụng nước muối sinh lý vệ sinh mũi. Biện pháp này có thể giúp giảm nhanh tình trạng chảy nước mũi, nghẹt mũi và ngứa mũi do dị ứng gây ra.
  • Súc miệng với nước muối: Bên cạnh đó, bạn có thể dùng nước muối ấm để súc miệng giúp làm giảm tình trạng ngứa cổ họng, giảm ho hiệu quả. Biện pháp này giúp làm dịu cổ họng nhanh chóng, loại bỏ dị nguyên tồn đọng trong miệng và lưỡi hoàn toàn, từ đó cải thiện các triệu chứng đường hô hấp.
  • Uống mật ong ấm: Mẹo chữa này có tác dụng giảm sổ mũi, ngứa họng, ho,… do dị ứng hải sản gây ra. Bên cạnh đó, trong mật ong còn chứa các thành phần dưỡng chất, giúp tăng cường sức đề kháng, hạn chế những triệu chứng dị ứng kéo dài.

3. Làm giảm các biểu hiện ở đường tiêu hóa

Nếu bị dị ứng hải sản gây tiêu chảy, đau bụng và buồn nôn, bạn có thể áp dụng một số biện pháp sau để cải thiện:

  • Gây nôn: Trường hợp dị ứng gây khó chịu ở bao tử và đường ruột, bạn có thể kích thích cổ họng gây nôn mửa hải sản ra ngoài để làm giảm cảm giác khó chịu.
  • Uống trà gừng: Trà gừng có tính ấm, giảm chứng lạnh bụng và tiêu chảy sau khi dùng hải sản. Bên cạnh đó, gừng có khả năng chống buồn nôn và nôn mửa hiệu quả.
  • Ăn hạt sen: Hạt sen có công dụng giảm dị ứng và cầm tiêu chảy. Do đó, bạn có thể nấu cháo hạt sen và cháo trắng từ 1 – 2 ngày để làm giảm những biểu hiện đường tiêu hóa tình trạng dị ứng này gây ra.

Dị ứng hải sản dùng thuốc gì?

Trường hợp bị dị ứng hải sản gây ngứa ngáy dữ dội và đi kèm với những biểu hiện nghiêm trọng, bạn cần tìm gặp bác sĩ chuyên khoa để được thăm khám và chỉ định một số loại thuốc điều trị phù hợp.

Dị ứng hải sản dùng thuốc gì?
Đối với những trường dị ứng nghiêm trọng, bác sĩ sẽ tiêm thuốc Epinephrine để chống co thắt đường thở, phòng ngừa sốc phản vệ

Dưới đây là một số loại thuốc thường được dùng trong điều trị dị ứng:

  • Thuốc Epinephrine (Adrenaline): Đối với những trường khẩn cấp, bác sĩ sẽ cân nhắc tiêm thuốc Epinephrine để chống co thắt đường thở, phòng ngừa sốc phản vệ. Với người bị hen suyễn và có cơ địa dị ứng, cần chuẩn bị thuốc Epinephrine  ở dạng khí để dùng trong trường hợp cấp bách.
  • Thuốc kháng histamine (Cetirizin, Phenergan, Loratadin, Chlorpheniramin,…): Thuốc kháng histamine là nhóm thuốc chính trong điều trị dị ứng. Thuốc có công dụng ức chế phóng thích histamine, từ đó cải thiện những biểu hiện ở da, đường tiêu hóa và hô hấp.
  • Các loại thuốc bôi ngoài da: Ngoài ra, bác sĩ chuyên khoa có thể chỉ định một số loại thuốc bôi như kem bôi chứa menthol, thuốc bôi ngoài da sulfat kẽm, thuốc bôi chống ngứa,… giúp giảm ngứa và cải thiện tình trạng nổi mề đay mẩn ngứa.

Bên cạnh đó, tùy theo những biểu hiện lâm sàng và mức độ của trường hợp cụ thể, bác sĩ có thể chỉ định kết hợp với những loại thuốc kháng để khắc phục tình trạng dị ứng hiệu quả.

Các biện pháp phòng ngừa dị ứng hải sản hiệu quả

Thực tế cho thấy, dị ứng hải sản có nguy cơ nghiêm trọng hơn so với những lần dị ứng trước đó. Do đó, bên cạnh áp dụng các biện pháp điều trị tại nhà và sử dụng thuốc theo chỉ định của bác sĩ chuyên khoa trong trường hợp cần thiết, bạn cần chủ động trong phòng ngừa tình trạng dị ứng tái phát.

Các biện pháp phòng ngừa dị ứng hải sản hiệu quả
Khi dùng sản hải, bạn cần chế biến chín hoàn toàn nhằm hạn chế nguy cơ dị ứng và đau bụng

Dưới đây là một số biện pháp ngăn ngừa tình trạng dị ứng hiệu quả:

  • Không sử dụng các loại hải sản có tiền sử dị ứng. Ngoài ra, trường hợp dị ứng tôm, cần thận trọng khi ăn những động vật có vỏ khác như hầu, nghêu, cua, sò,…
  • Khi chọn mua các loại thực phẩm đóng hộp, bạn nên đọc kỹ bảng thành phần để tránh mua phải sản phẩm có chứa hải sản.
  • Khi dùng sản hải, bạn cần chế biến chín hoàn toàn nhằm hạn chế nguy cơ dị ứng và đau bụng.
  • Ngoài ra, khi chọn mua các loại hải sản nên lựa chọn hải sản tươi sống nhằm đảm bảo độ tươi ngon cũng như đảm bảo an toàn khi sử dụng.
  • Trong hải sản có chứa asen pentavenlent, chất này thường không gây hại cho sức khỏe. Tuy nhiên, khi ăn kèm với những thực phẩm chứa vitamin C, chất này có thể chuyển đổi thành asen trioxide (thạch tín). Thạch tín có chứa độc và làm tăng nguy cơ dị ứng hoặc thậm chí gây tử vong. Do đó, bạn không ăn hải sản với những thực phẩm giàu vitamin C như dưa hấu, cam, quýt, lựu,…
  • Những trường có cơ địa nhạy cảm nên hạn chế ăn các loại hải sản có nguy cơ dị ứng cao như cua, tôm, mực,.. thay vào đó nên dùng một số loại hải sản khác như bào ngư, cá hồi, cá thu,…

Dị ứng hải sản là tình trạng phổ biến ở nhiều đối tượng và độ tuổi khác nhau. Tuy nhiên, phản ứng này có thể phát sinh những biểu hiện nặng nề, gây suy hấp và thậm chí là đe dọa tính mạng. Do đó, ngay khi nhận thấy các biểu hiện bất thường, bạn cần áp dụng những biện pháp xử lý tại nhà và đến gặp bác sĩ chuyên khoa trong trường hợp cần thiết để được xử lý đúng cách.

Có thể bạn quan tâm:

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *