Mất Ngủ Kinh Niên

Mất ngủ kinh niên (mất ngủ mãn tính) là một dạng rối loạn giấc ngủ phổ biến. Tại Việt Nam, căn bệnh này ngày càng có xu hướng tăng cao. Nếu không được can thiệp điều trị sớm và đúng cách sẽ gây ra một số bệnh lý như đau đầu, suy giảm trí nhớ, ảnh hưởng tim mạch, đột quỵ, trầm cảm… 

Mất ngủ kinh niên
Mất ngủ kinh niên là một dạng rối loạn giấc ngủ mạn tính có tỷ lệ mắc cao

Mất ngủ kinh niên là gì?

Ngủ chiếm 1/3 cuộc đời con người và giấc ngủ đóng vai trò rất quan trọng để có một sức khỏe dồi dào, khỏe mạnh. Chính vì vậy, bất kỳ một nguyên nhân nào không đảm bảo được chất lượng giấc ngủ sẽ ngay lập tức khiến các hoạt động trong cơ thể bị ảnh hưởng, rối loạn dẫn đến suy giảm sức khỏe và chất lượng cuộc sống.

Trong đó, mất ngủ kinh niên là một trong những dạng rối loạn giấc ngủ phổ biến. Đây là hiện tượng mất ngủ, khó ngủ với tần suất thường xuyên, thậm chí mỗi đêm và dai dẳng, kéo dài trong vòng 1 tháng trở lên hoặc thậm chí trong nhiều năm liền. Mất ngủ kinh niên được xem là một căn bệnh mãn tính nên cần được điều trị chuyên sâu, nếu không sẽ rất nguy hiểm, gây ra các biến chứng về sức khỏe và tâm lý.

Tại Việt Nam, tỷ lệ mắc phải căn bệnh này ngày càng có xu hướng tăng cao, chiếm khoảng 10 - 20%. Các chuyên gia cũng cho biết, chứng rối loạn giấc ngủ này có liên quan mật thiết đến các yếu tố đặc thù như giới tính, độ tuổi, tính chất công việc... Cụ thể như sau:

Mất ngủ kinh niên
Tuổi tác cao là nguyên nhân hàng đây gây ra chứng mất ngủ mãn tính

  • Người lớn tuổi: Hầu hết những người lớn tuổi đều bị mất ngủ hoặc ngủ rất ít về đêm. Đây là dấu hiệu của việc cơ thể bị lão hóa quá mức dẫn đến suy giảm sức khỏe, mắc các bệnh lý tuổi già. Thường thì bước vào độ tuổi trên 60 tần suất mất ngủ càng ngày càng thường xuyên hơn và kéo dài dai dẳng cho đến khi chuyển sang mất ngủ kinh niên.
  • Nữ giới: Nữ giới là đối tượng dễ bị mất ngủ kinh niên hơn nam giới. Đây là một nghiên cứu có thật của các chuyên gia. Lý giải điều này là do cơ thể nữ giới thường xuyên phải đối mặt với các đợt thay đổi nội tiết tố như chu kỳ kinh nguyệt hoặc mang thai. Ngoài ra, nữ giới là đối tượng khá nhạy cảm, dễ bị tổn thương tinh thần hơn nam giới, từ đó gây ra stress, suy giảm chức năng thần kinh dẫn đến mất ngủ kinh niên.
  • Rối loạn thể chất và tinh thần: Tâm trạng không vui, stress kéo dài, tinh thần xuống dốc trầm trọng kèm theo sự bất ổn về thể chất chắc chắn sẽ gây ra mất ngủ, khó ngủ, ngủ không sâu giấc... Ban đầu chỉ là những đợt gián đoạn tạm thời nhưng nếu không được can thiệp điều trị kịp thời sẽ nhanh chóng chuyển thành mất ngủ kinh niên.
  • Tính chất công việc: Những người thường xuyên phải làm việc ban đêm hay đi xa đến một nơi có múi giờ khác cũng là nguy cơ cao gây rối loạn giấc ngủ, nếu tần suất này quá thường xuyên thì chứng mất ngủ kinh niên chắc chắn sẽ xảy ra.

Nguyên nhân mất ngủ kinh niên

Những nguyên nhân gây mất ngủ kinh niên rất đa dạng, có những nguyên nhân phổ biến và có nguyên nhân ít người biết đến. Có thể kể đến một số nguyên nhân sau đây:

1. Do mắc một số bệnh lý liên quan

Trằn trọc, khó ngủ, ngủ không sâu giấc, dễ thức giấc giữa đêm... do mất ngủ kinh niên có thể xảy ra do một số nguyên nhân sau đây:

  • Bệnh lý đường tiêu hóa: Trào ngược dạ dày, viêm đường ruột, rối loạn tiêu hóa... là nguyên nhân khiến giấc ngủ bị ảnh hưởng vì hệ thần kinh bị tác động tiêu cực, từ đó dẫn đến mất ngủ.
  • Bệnh hô hấp: Hen phế quản, ho khan, ho có đờm, kéo dài kèm theo khó thở... cũng là nguyên nhân khiến người bệnh tỉnh giấc lúc nửa đêm, càng kéo dài không chữa trị càng làm tăng nguy cơ mất ngủ.
  • Bệnh về xương khớp: Tình trạng xương khớp, cột sống... đau nhức, tê bì, căng cứng cũng là lý do làm cho người bệnh mệt mỏi, thức giấc đột ngột giữa đêm và khó ngủ trở lại.
  • Bệnh về tim mạch: Tăng huyết áp đột ngột, tức ngực, khó thở... khiến người bệnh không thể nằm ngủ như bình thường, dẫn đến trằn trọc, mất ngủ cả đêm.
  • Bệnh về tiết niệu: Hệ bàng quang suy yếu, giảm chức năng hoạt động khiến người bệnh phải thường xuyên đi tiểu, đặc biệt là vào ban đêm. Chính điều này khiến cho giấc ngủ hay bị gián đoạn, không liền mạch và hình thành mất ngủ kinh niên.

2. Do chế độ sinh hoạt kém khoa học

Ngoài các bệnh lý liên quan gây mất ngủ kinh niên, căn bệnh này còn có thể được hình thành từ các yếu tố nguy cơ, môi trường sinh hoạt hằng ngày kém khoa học. Cụ thể một vài nguyên nhân chủ yếu là:

Mất ngủ kinh niên
Thức khuya sử dụng thiết bị điện tử là thói quen có hại dẫn đến mất ngủ kinh niên

  • Chế độ ăn uống không lành mạnh: Những người có thói quen ăn uống quá no, dùng nhiều thức uống có gas, đồ có cồn như rượu, bia, thức ăn chiên xào nhiều dầu mỡ, đồ ăn đóng hộp... là tác nhân khiến cho dây thần kinh bị ức chế dẫn đến rối loạn, từ đó suy giảm chất lượng giấc ngủ.
  • Thói quen thức khuya, ngủ muộn: Những người ngủ sau 23 giờ trong thời gian dài là nguyên nhân khiến nồng độ hormone bị thay đổi, rối loạn. Tình trạng này khiến cơ thể luôn trong tình trạng mệt mỏi, uể oải và bị đảo lộn nhịp sống sinh học kéo dài dẫn đến mất ngủ.
  • Môi trường sống ô nhiễm: Sự ô nhiễm ở đây không chỉ là sự ô nhiễm, nhiều bụi bẩn bám trên đồ đạc hay không khí mà nó còn bao gồm ô nhiễm tiếng ồn, không gian quá chật hẹp... Đây là những yếu tố nguy cơ gây ra mất ngủ kinh niên.
  • Do rối loạn tâm lý: Những trạng thái tâm lý quá mức như nóng giận, buồn bã, căng thẳng, lo lắng, hồi hộp... kéo dài liên tục vài tháng cũng rất dễ khiến cơ thể rơi vào trạng thái mệt mỏi, từ đó gây mất ngủ.

3. Một số nguyên nhân khác

  • Nguyên nhân thực thể: Bên cạnh các bệnh lý liên quan như vừa kể trên, còn có một số nguyên nhân thực thể gây mất ngủ kinh niên như: tác dụng phụ của vài loại thuốc đặc trị mất ngủ như thuốc kháng viêm steroid, thuốc giảm đau đầu, thuốc lợi tiểu, thuốc chống trầm cảm 3 vòng...
  • Thiếu hụt Serotonin: Y học hiện đại ghi nhận serotonin là hormone có nhiệm vụ sản xuất melatonin giúp điều chỉnh nhịp sinh học, chu kỳ thức - ngủ của cơ thể. Tuy nhiên, mất ngủ kinh niên lại gây thiếu hụt serotonin dẫn đến ức chế quá trình tổng hợp hormone này, từ đó dẫn đến triệu chứng mệt mỏi, trằn trọc, thao thức, khó đi vào giấc ngủ, thậm chí thức đến sáng.
  • Gây thiểu năng tuần hoàn não: Theo thống kê cho thấy có đến 80% người bệnh mất ngủ kinh niên có liên quan đến tình trạng thiểu năng tuần hoàn não, tuy nhiên lại có rất ít người biết đến nguyên nhân này. Đây là tình trạng não bộ bị thiếu hụt oxy và các dưỡng chất cần thiết, suy giảm quá trình lưu thông máu đến não. Từ đó dẫn đến suy nhược hệ thần kinh trung ương và gây rất nhiều bệnh lý nguy hiểm, trong đó có chứng mất ngủ kinh niên.

Triệu chứng mất ngủ kinh niên

Tương tự như những dạng rối loạn giấc ngủ phổ biến khác, người bệnh mất ngủ kinh niên sẽ phải đối mặt với một số biểu hiện đặc trưng sau:

  • Ngủ chập chờn, không sâu giấc, khó đi vào giấc ngủ dù rất mệt hoặc thậm chí mất ngủ hoàn toàn với tần suất ít nhất 3 ngày/ tuần.
  • Sau khi thức dậy thường không tỉnh táo hoàn toàn và rất mệt mỏi, uể oải, đầu óc quay cuồng, thậm chí sinh ra ảo giác...
  • Thường xuyên rơi vào trạng thái lo lắng, hồi hộp vô cớ, bồn chồn... không rõ nguyên nhân.
  • Đau nhức cơ bắp, đau nhức xương khớp, cột sống, đau nhói đỉnh đầu...
  • Khó tập trung vào một việc gì đó kèm theo suy giảm trí nhớ, gặp khó khăn trong việc đưa ra quyết định...

Mất ngủ kinh niên
Mất ngủ kinh niên khiến người bệnh mệt mỏi vì thao thức khó ngủ, ngủ không sâu giấc, dễ giật mình...

Bị mất ngủ kinh niên có nguy hiểm không?

Những ảnh hưởng tiêu cực của chứng mất ngủ kinh niên đối với sức khỏe và chất lượng cuộc sống là điều chắc chắn sẽ xảy ra. Đối với những người lớn tuổi, khi mắc chứng bệnh này sẽ gây suy nhược cơ thể rất nhanh, tinh thần suy sụp, kéo theo nhiều bệnh lý khác như tim mạch, huyết áp, tiểu đường...

Còn với những người trẻ tuổi bị mất ngủ kinh niên thường làm giảm sút tinh thần, người bệnh mất đi sự linh hoạt, năng động vốn có và ảnh hưởng đến cả vẻ đẹp thẩm mỹ trên cơ thể. Cụ thể một số tác hại nguy hiểm của chứng bệnh này đối với sức khỏe và cuộc sống của người bệnh như:

  • Tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường

Theo các nghiên cứu khoa học, tình trạng giấc ngủ bị gián đoạn liên tục và tần suất quá thường xuyên, ngủ không ngon, chập chờn khiến quá trình xử lý glucose và sử dụng năng lượng của cơ thể bị thay đổi. Tình trạng này chính là nguyên nhân làm tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường type 2.

Theo đó, những người ngủ ít hơn 5 tiếng/ đêm thường có nguy cơ mắc bệnh tiểu đường cao hơn gấp 3 lần so với những người bình thường.

  • Tăng nguy cơ mắc bệnh về tim mạch, đột quỵ

Các chuyên gia đã đưa ra thông tin về sự liên quan giữa chứng mất ngủ kinh niên với tình trạng gia tăng nồng độ huyết áp, tăng nhịp tim và một số hoạt chất chất có liên quan gây viêm. Chính vì vậy, những người ngủ ít hoặc mất ngủ trong thời gian dài thường có nguy cơ mắc một số bệnh lý tim mạch cao hơn 48% so với những người ngủ đủ giấc. Bên cạnh đó, mất ngủ kinh niên còn làm tăng nguy cơ đột quỵ cực kỳ nguy hiểm.

  • Suy giảm chức năng hệ miễn dịch

Thiếu ngủ trầm trọng, mất ngủ kinh niên vài tháng trở lên chính là một trong những nguyên nhân gây phá vỡ hệ thống miễn dịch của cơ thể. Từ đó làm giảm sự hoạt động của các tế bào miễn dịch tự nhiên. Đặc biệt, mắc chứng bệnh này còn làm tăng 36% nguy cơ mắc bệnh ung thư đại trực tràng.

  • Tăng nguy cơ thừa cân - béo phì

Theo một thống kê cho thấy những người ngủ ít hơn 5 tiếng/ ngày sẽ tăng thêm 50% nguy cơ mắc bệnh béo phì. Lý giải tình trạng này là do sự giảm sút của hoạt chất leptin (một chất đảm nhiệm chức năng tạo cảm giác no) và tăng nồng độ hormone ghrelin (chất làm kích thích cơn đói) khi bị thiếu ngủ. Vì vậy, hầu hết những người khi bị mất ngủ thường có cảm giác thèm ăn thức ăn mặn và ngọt.

Mất ngủ kinh niên
Mất ngủ làm tăng cảm giác đói, tăng nguy cơ thừa cân béo phì

  • Tăng nguy cơ xuất hiện các rối loạn thần kinh làm giảm sút tâm lý

Đây chính là một trong những biến chứng thường gặp nhất ở những người mắc chứng mất ngủ kinh niên. Điều này rất dễ hiểu vì sau một đêm thiếu ngủ, ngủ chập chờn sẽ khiến bạn trông cực kỳ ủ rủ, uể oải, không có sức sống, kéo theo đó là tình trạng cáu kỉnh, khó chịu với mọi thú xung quanh. Thậm chí, có những người mất ngủ kinh niên có thể dẫn đến một vài rối loạn tâm lý, tâm thần như trầm cảm, rối loạn lo âu, sa sút trí tuệ...

  • Tăng nguy cơ hình thành ung thư vú

Đối với nữ giới bị mắc chứng mất ngủ mãn tính là nguyên nhân khiến cơ thể sản sinh ra hàm lượng lớn hormone melatonin. Đây chính là điều kiện thuận lợi cho sự hình thành của một số khối u ung thư, đặc biệt là ung thư vú.

  • Suy giảm khả năng sinh sản khi bị mất ngủ kinh niên

Thiếu ngủ trong thời gian dài, chất lượng giấc ngủ bị giảm sút làm ức chế sự sản sinh của hormone sinh sản. Đối với nam giới, mất ngủ làm giảm chất lượng và số lượng tinh trùng, còn đối với nữ giới mất ngủ kinh niên dễ gây rối loạn nội tiết tố, giảm chất lượng trứng. Từ đó, khiến cho quá trình thụ thai diễn ra khó khăn hơn.

  • Gây thiếu tập trung trong công việc

Mất ngủ kinh niên cũng chính là một trong những nguyên nhân khiến người bệnh mệt mỏi, giảm tập trung, tinh thần kém minh mẫn, giảm hiệu suất công việc, học tập, thậm chí tình trạng vật vờ vào lúc sáng sớm sau khi ngủ dậy còn làm tăng nguy cơ gặp phải tai nạn giao thông.

Hướng dẫn phòng ngừa tái phát mất ngủ kinh niên

Bên cạnh việc áp dụng các biện pháp điều trị và đạt được những kết quả khả quan hơn so với ban đầu, lúc này người bệnh cần tập trung chăm sóc và phòng ngừa tái phát bệnh bằng các biện pháp sau đây:

  • Tuân thủ nguyên tắc 5 không gồm: không thức khuya, không ngủ nướng, không ăn khuya, không sử dụng chất kích thích và tuyệt đối không sử dụng các thiết bị điện tử khi đã lên giường đi ngủ.
  • Trong thực đơn ăn uống hằng ngày, ưu tiên bổ sung những thực phẩm có đặc tính an thần như cá, trứng, sữa, các loại hạt, ngũ cốc, mật ong...
  • Duy trì trạng thái tinh thần phấn chấn, vui vẻ, suy nghĩ tích cực và không vướng bận bất kỳ điều gì vào thời điểm cơ thể cần được nghỉ ngơi.
  • Tập luyện thể dục thể thao hằng ngày vừa giúp tăng cường sức đề kháng vừa giúp tiêu hao năng lượng, dễ ngủ hơn vào ban đêm.

Mất ngủ kinh niên
Tập luyện yoga, thể dục, thiền hằng ngày giúp phòng ngừa tái phát mất ngủ kinh niên

Mất ngủ kinh niên là căn bệnh mạn tính đáng báo động trong thời buổi hiện đại. Tuy nhiên, chỉ cần chủ động điều trị và kiên trì chắc chắn sẽ giúp người bệnh nhanh chóng lấy lại giấc ngủ ngon vốn có, cải thiện tình trạng sức khỏe. Tốt nhất nên thăm khám tại bệnh viện để được chẩn đoán tìm ra nguyên nhân và có phương pháp điều trị thích hợp.

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Gọi ngay

0979509155

Tin mới

Viện Y dược Cổ Truyền Dân Tộc nghiên cứu và phát triển phương pháp chữa bệnh không dùng thuốc

Viện Y Dược Cổ Truyền Dân Tộc Nghiên Cứu Và Phát Triển Phương Pháp Chữa Bệnh Không Dùng Thuốc

Viện Y dược Cổ truyền Dân tộc đã và đang thực hiện nhiều công trình...

Hướng dẫn cách ĐỌC CHỈ SỐ XÉT NGHIỆM MỠ MÁU: Đơn giản, dễ hiểu từ chuyên gia đầu ngành

Theo số liệu của Tổng Hội Y học Việt Nam, có gần 50% người thành...

Chuyên Gia Đầu Ngành Chỉ Cách Dùng Thuốc Hỗ Trợ Trị Mỡ Máu Hiệu Quả Nhất, An Toàn Nhất

Tại Việt Nam 85% bệnh nhân bị đột quỵ có liên quan đến rối loạn...