Viêm Tai Giữa Có Mủ: Biểu Hiện và Cách Trị, Phòng Ngừa

Viêm tai giữa có mủ là một giai đoạn của bệnh viêm giữa cấp tính. Tình trạng này thường xảy ra sau khi kết thúc giai đoạn xung huyết. Trong giai đoạn này, bệnh lý đặc trưng bởi tình trạng ứ đọng mủ trong tai, đi kèm với triệu chứng thủng màng nhĩ.

Nguyên nhân gây viêm tai giữa có mủ

Viêm tai giữa có mủ đề cập đến một giai đoạn đoạn của bệnh viêm tai giữa cấp tính. Theo đó, tình trạng này thường khởi phát sau khi kết thúc giai đoạn xung huyết. Bệnh viêm tai giữa có mủ là tình trạng nhiễm trùng ống tai giữa, gây ra triệu chứng chảy mủ.

Viêm Tai Giữa Có Mủ: Biểu Hiện và Cách Trị, Phòng Ngừa
Viêm tai giữa có mủ là một giai đoạn của bệnh viêm giữa cấp tính

Theo các chuyên gia, mủ hình thành trong ống tai là do niêm mạc tăng tiết dịch nhầy gây ứ đọng, từ đó tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn phát triển, tụ mủ ở cơ quan này. Không giống với những giai đoạn trước đó, viêm tai giữa ứ mủ có mức độ nghiêm trọng hơn và có thể gây ra các biến chứng nặng nề nếu không được điều trị kịp thời.

Ống vòi tai có nhiệm vụ giúp cân bằng áp suất trong không khí bên trong và ngoài tai. Tuy nhiên, cơ quan này hoạt động không đúng cách có thể gây ảnh hưởng đến quá trình thoát dịch và dẫn đến ứ đọng dịch mủ. Nguyên nhân khiến ống vòi tai hoạt động sai có thể do:

  • Dị ứng hoặc cảm lạnh: Những bệnh lý này có thể làm sưng, tắc nghẽn niêm mạc họng, mũi, ống vòi tai. Từ đó gây cản trở quá trình lưu thông cũng như các chất dịch trong cơ thể.
  • Bị khiếm khuyết ống vòi tai
  • Mắc các bệnh lý đường hô hấp như viêm mũi, viêm VA, u ở vòm họng, viêm xoang, sưng vòm họng
  • Trẻ em hoặc một số trường hợp có ống vòi tai chưa toàn thiện

Số liệu thống kê nhận thấy, tỉ lệ trẻ em bị viêm tai giữa ứ mủ ít nhất 1 lần trong đời chiếm khoảng 50%. Nguyên nhân là sức đề kháng của trẻ chưa phát triển hoàn thiện nên dễ mắc các bệnh về đường hô hấp. Bên cạnh đó, vòi nhĩ của trẻ ngắn hơn so với người lớn nên dịch mủ có thể chảy ngược lên tai và dẫn đến viêm nhiễm.

Theo đó, bất cứ trẻ em cũng có thể bị viêm tai giữa. Tuy nhiên, một số trường hợp có nguy cơ mắc bệnh cao như:

  • Bú sữa bình khi đang nằm ngửa
  • Trẻ bị cảm lạnh
  • Ngửi khói thuốc lá
  • Có tiền sử bị viêm tai giữa, sọ não bất thường

Ngoài ra, nhiều trẻ còn xuất hiện mủ trước đó trong mũi họng và tai. Khi hít hay xì mũi không đúng cách, dịch này có thể truyền vào tai giữa và dẫn đến viêm ứ mủ.

Dấu hiệu nhận biết

Theo bác sĩ chuyên khoa, tình trạng viêm tai giữa có mủ được chia thành 2 giai đoạn rõ rệt. Cụ thể:

Dấu hiệu nhận biết 
Cảm giác tồn đọng dịch mủ bên trong tai

Thời kỳ ứ mủ:

  • Ù tai, suy giảm thính giác
  • Màng tai đục và có màu đỏ
  • Cảm giác tồn đọng dịch mủ bên trong tai
  • Đau nhức tai không rõ nguyên nhân
  • Xuất hiện một số biểu hiện khác như ho, sốt, chảy nước mũi
  • Viêm tai giữa ở trẻ em còn đi kèm với các biểu hiện rối loạn tiêu hóa, mất ngủ, kém ăn, quấy khóc

Thời kỳ vỡ mủ:

  • Trường hợp mủ chảy ra ngoài tai, tình trạng đau nhức, ù tai, sưng nóng có thể giảm dần
  • Dịch tiết ra lúc đầu loãng và trong, nhưng sau đó có xu hướng chuyển màu vàng chanh và đặc dần
  • Sau một thời gian, dịch này chuyển thành mủ nhầy

Viêm tai giữa có mủ nguy hiểm không?

Theo nhận định của các chuyên gia, viêm tai giữa có mủ khi chuyển sang viêm tai giữa mạn tính thường gây khó khăn trong việc điều trị. Nhất là bệnh viêm tai giữa mạn tính không có cholesteatoma sẽ rất dễ bị phá hủy xương, ảnh hưởng đến sức khỏe.

Viêm tai giữa có mủ nguy hiểm không? 
Tình trạng nhiễm trùng ở tai tái đi tái lại hoặc chất lỏng trong tai giữa có thể gây suy giảm thính lực

Có thể nhận thấy, đây là bệnh lý có mức độ nguy hiểm cao. Trường hợp không can thiệp điều trị kịp thời có thể đối mặt với các biến chứng như sau:

  • Ảnh hưởng đến thính giác: Tình trạng nhiễm trùng ở tai tái đi tái lại hoặc chất lỏng trong tai giữa có thể gây suy giảm thính lực nghiêm trọng, hoặc thậm chí là mất thính lực vĩnh viễn.
  • Lây nhiễm: Tình trạng viêm nhiễm có thể lan rộng sang những mô lân cận, từ đó làm tổn thương đến xương, hình thành các nang chứa mủ.
  • Rách màng nhĩ: Trong một số trường hợp, tình trạng viêm nhiễm có thể hình thành ổ mủ tại tai và gây thủng màng nhĩ.
  • Ống tai bị hẹp: Viêm tai giữa lâu này có thể khiến lớp màng nhĩ bị khô và dày. Khi đó lớp vảy tổn thương tích tụ trong ống tai, khiến chúng bị thu hẹp và gây điếc tai.

Các phương pháp điều trị viêm tai giữa có mủ

Tương tự như viêm tai giữa, bệnh viêm tai giữa có mủ được chẩn đoán thông qua thăm khám lâm sàng. Theo đó, bác sĩ sẽ tiến hành quan sát những biểu hiện thực thể bên trong tai. Bên cạnh đó, bác sĩ có thể đặt một số câu hỏi liên quan đến tình trạng bệnh lý, loại thuốc đang sử dụng, tình trạng sức khỏe.

Để có kết quả chẩn đoán chính xác, người bệnh cần thực hiện một số kỹ thuật xét nghiệm bằng thiết bị hiện đại. Điều này giúp xác định được mức độ tổn thương ở tai, các biểu hiện đi kèm, từ đó xây dựng phác đồ điều trị phù hợp.

Hiện nay, có nhiều phương pháp điều trị viêm tai giữa. Tuy nhiên người bệnh cần xác định được nguyên nhân khởi phát, giai đoạn khởi phát và tình trạng sức khỏe để lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.

1. Điều trị y tế

Như đã đề cập, viêm tai giữa có mủ được chia thành nhiều giai đoạn với các biểu hiện lâm sàng khác nhau. Do đó, tại mỗi giai đoạn sẽ có cách chữa khác nhau. Cụ thể:

Điều trị y tế 
Trường hợp bị viêm tai giữa ở mức độ nhẹ, bệnh cần có thể được chỉ định các biện pháp điều trị nội khoa

Điều trị giai đoạn ứ mủ

Trường hợp bị viêm tai giữa ở mức độ nhẹ, bệnh cần có thể được chỉ định các biện pháp điều trị nội khoa. Theo đó, bác sĩ sẽ dùng dung dịch kháng sinh nhỏ vào tai. Tuy nhiên không phải loại thuốc nào cũng được chỉ định. Nếu sử dụng sai cách, lạm dụng có thể gây điếc vĩnh viễn.

Theo đó, một số loại dung dịch thường được chỉ định trong điều trị bệnh lý như otafa, effexin,… Ngoài ra, bệnh nhân tuyệt đối không sử dụng kháng sinh kanamycin, neomycin, streptomycin. Nếu tình trạng trở nên nặng nề hơn, bác sĩ có thể kê toa giảm đau giúp hạ thân nhiệt và cải thiện cơn đau.

Thủ thuật trích mủ cũng được áp dụng phổ biến trong điều trị viêm tai giữa có mủ. Theo đó, người bệnh sẽ được chỉ định dùng liên tục thuốc Glycerin Borat 2%, mỗi lần sẽ cách nhau 2 giờ. Tác dụng của thuốc giúp làm mềm dịch tiết trong tai để hỗ trợ quá trình trích rạch dẫn lưu diễn ra thuận lợi.

Trường hợp khám lại nhận thấy màng nhĩ phồng lên, bác sĩ có thể trích ở 1/4 góc sau dưới màng tai để tạo không gian trống dân mủ ra bên ngoài. Sau đó, sẽ dùng cồn boric thấm vào bông và đặt vào tai để sát khuẩn. Thời gian phục hồi thường từ 1 – 4 tuần.

Tuy nhiên, nhiều người bệnh thắc mắc không biết viêm tai giữa có nên chích mủ không? Theo các chuyên gia, đây là thủ thuật cần thiết để chữa bệnh lý. Bởi nếu chỉ điều trị nội khoa, mủ sẽ dễ bị ứ đọng, dẫn đến thủng màng nhĩ. Lúc này, việc khắc phục bệnh lý gặp nhiều khó khăn hơn.

Giai đoạn đã vỡ mủ 

Ở giai đoạn này, bác sĩ sẽ căn cứ vào mức độ tổn thương ở tai để chỉ định loại thuốc bột phù hợp với mục đích sát trùng, ức chế vi khuẩn. Bệnh nhân sẽ được theo dõi thường xuyên đến khi màng tai liền lại. Quá trình chữa bệnh bao gồm 3 bước:

  • Rửa tai: Trước tiên, bơm dung dịch vệ sinh vào hốc tai. Sau đó kéo nhẹ vành tai để dịch chảy vào bên trong. Kế đến dùng tăm bông lau nhẹ chất mủ, dịch tiết tồn đọng bên trong. Dùng tăm bông lau không dung dịch phía trong tai.
  • Rỏ thuốc tai: Nhân viên y tế sẽ tiến hành nhỏ các loại thuốc có tác dụng kháng khuẩn, sát trùng (Glycerin borat hoặc Cloramphenicol). Bác sĩ có thể day nhẹ nắp tai để đẩy thuốc đi vào sâu trong tai.
  • Phun thuốc bột: Các loại thuốc được chỉ định thường là kháng sinh. Thuốc có tác dụng ức chế và tiêu diệt vi khuẩn gây nhiễm trùng ống tai. Tuy nhiên, người bệnh chỉ nên dùng bột kháng sinh Cloramphenicol. Bởi thuốc Streptomycin tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Trong trường hợp tai vỡ mủ, bệnh nhân không tự ý sử dụng các loại thuốc ở dạng viên nghiền. Bởi nếu thuốc chưa tan hoàn toàn sẽ gây tắc ống tai, gia tăng tình trạng ứ đọng dịch mủ. Lúc này, bệnh nhân có thể đối mặt với các biến chứng như viêm màng não mủ, viêm xương chũm,… nguy hiểm đến tính mạng.

Giai đoạn thủng màng nhĩ 

Trường hợp bệnh lý tiến triển trong thời gian dài và không được kiểm soát dẫn đến thủng màng nhĩ. Đối với giai đoạn này, bác sĩ sẽ tiến hành phẫu thuật ngoại khoa. Nếu màng nhĩ ảnh hưởng đến xương, bệnh nhân cần tiến hành vá màng nhĩ, đồng thời chỉnh lại xương.

Khi bị viêm chảy mủ nhưng không có cholesteatoma, bác sĩ có thể cân nhắc phẫu thuật khoét rỗng đá chũm. Tuy nhiên, thời gian điều trị cần được tiến hành sớm nhất có thể. Trong suốt quá trình phẫu thuật, cần tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa. Bởi một sai lầm nhỏ cũng có thể tiềm ẩn nhiều rủi ro và tác dụng không mong muốn.

2. Áp dụng một số mẹo chữa tại nhà

Bên cạnh điều trị y tế, người bệnh cũng có thể áp dụng một số mẹo chữa viêm tai giữa có mủ tại nhà. Ưu điểm của biện pháp này là tận dụng các thảo dược tự nhiên nên có độ an toàn cao, lành tính, hạn chế phát sinh tác dụng phụ. Bên cạnh đó, trường hợp mẫn cảm với thuốc hoặc bệnh nhân là trẻ em có thể cân nhắc áp dụng các mẹo chữa tại nhà để tránh tác dụng phụ.

Áp dụng một số mẹo chữa tại nhà 
Tận dụng rau diếp cá có thể giúp cải thiện một số triệu chứng do bệnh lý gây ra

Dưới đây là một số cách chữa viêm tai giữa có mủ tại nhà được nhiều người bệnh áp dụng:

  • Cách chữa từ rau diếp cá: Chuẩn bị 1 nắm rau diếp cá và 2 – 3 quả táo đỏ. Các nguyên liệu sau khi rửa sạch thì cho vào nồi sắc cùng với 3 chén nước. Đun đến khi sắc lại còn 1 chén thì tắt bếp. Chia nước thuốc thành 2 – 3 lần và uống hết trong ngày. Bên cạnh đó, bạn có thể dùng lá diếp cá xay nhuyễn và vắt lấy nước cốt. Kế đến dùng tăm bông thấm nước cốt lá diếp cá và chấm vào vùng tai bị đau. Thực hiện từ 2 – 3 liên tục để cải thiện triệu chứng.
  • Phèn chua: Chuẩn bị ngũ bột tử và phèn chua mỗi loại 500g. Cho 2 nguyên liệu này lên miếng sắt mỏng, đun đến khi hỗn hợp tan chảy thì tắt bếp, nghiền mịn hỗn hợp rồi cho vào lọ thủy tinh bảo quản. Sau khi vệ sinh tai bằng oxy già, lau khô thì lấy giấy cuộn thành hình phễu rồi cho lượng bột nhỏ vào phễu và để ở gần lỗ tai. Thổi nhẹ nhàng sao cho thuốc bay vào trong tai. Mỗi ngày thực hiện 2 lần vào buổi sáng và buổi tối, áp dụng liên tục trong 3 ngày. Lưu ý trong quá trình áp dụng mẹo chữa này cần hạn chế dùng kháng sinh ít nhất trong 24 giờ. Bên cạnh đó, trường hợp viêm tai giữa chưa tiết mủ ra bên ngoài không áp dụng cách chữa này.
  • Thổi hương (áp dụng cho người bị viêm tai giữa chưa chảy mủ): Chuẩn bị 5 nén hương, quấn vào bìa giấy cứng. Sau đó cuộn giấy thành chiếc phễu và đặt sát vào lỗ tai. Đốt hương đến khi cháy dần, thổi càng nhiều hơi nóng vào tai càng tốt. Thực hiện cách chữa từ 2 – 3 lần/ ngày.

3. Các bài thuốc Đông y chữa viêm tai giữa

Không giống Tây y, theo quan niệm Đông y bệnh viêm tai giữa là hệ quả của phong hàn và phong nhiệt. Khi cơ thể bị suy nhược, độc tố xâm nhập và gây ứ trệ các cơ quan. Điều này có thể gây ứ huyết ở tai, sinh ra tình trạng đau nhức, viêm.

Các bài thuốc Đông y chữa viêm tai giữa 
Nguyên tắc của Đông y là tập trung cải thiện triệu chứng, đẩy lùi mức độ nhiễm trùng cũng như phòng ngừa tái phát

Trong giai đoạn khởi phát, chứng bệnh này chủ yếu phát sinh những triệu chứng cấp tính. Nếu tình trạng viêm kéo dài, viêm tai giữa chuyển sang giai đoạn mãn tính và gây ra nhiều khó khăn trong quá trình điều trị. Do đó, nguyên tắc của Đông y là tập trung cải thiện triệu chứng, đẩy lùi mức độ nhiễm trùng cũng như phòng ngừa tái phát.

Tuy nhiên tác dụng của phương pháp điều trị này sẽ tùy thuộc vào cơ địa của người bệnh. Do đó, hiệu quả thường không mang tính đồng nhất, để đạt được kết quả điều trị tốt nhất, bệnh nhân nên tham khảo ý kiến của các lương y. Trong quá trình điều trị, không tự ý thay đổi liều lượng hoặc ngưng dùng thuốc vì có thể ảnh hưởng đến kết quả điều trị.

Bị viêm tai giữa có mủ nên ăn gì và kiêng gì?

Việc xây dựng chế độ ăn uống phù hợp, khoa học có thể giúp người bệnh nhanh chóng phục hồi sức khỏe, đồng thời rút ngắn thời gian điều trị. Bên cạnh những món ăn dinh dưỡng, bệnh nhân cũng nên hạn chế và kiêng cử một số thực phẩm gây bất lợi trong quá trình điều trị.

Viêm tai giữa ứ mủ nên kiêng gì?

  • Thực phẩm chứa nhiều đường: Kẹo, kem, nước ngọt có gas,… có thể làm giảm khả năng miễn dịch, tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn phát triển mạnh mẽ.
  • Thức ăn có kết cấu khô, cứng: Trước khi đi đến dạ dày, khoang miệng sẽ nhai và nghiền nát thức ăn. Lúc này, xương quai hàm cần hoạt động liên tục, điều này có thể ảnh hưởng đến quá trình phục hồi bệnh. Do đó, trong thời gian điều trị, người bệnh cần kiêng các thực phẩm khô, cứng.
  • Thực phẩm dị ứng: Các nghiên cứu nhận thấy, tỷ lệ mắc phải bệnh lý này ở người có cơ địa dị ứng cao hơn so với những người khác.
  • Thức ăn nhiều dầu mỡ: Thực tế nhận thấy, việc thu nạp các món chiên xào có thể khiến các triệu chứng bệnh lý trở nên tồi tệ hơn.
  • Thực phẩm gây viêm: Đồ nếp, tôm cua, thịt đỏ,… đều là những thực phẩm gây kích thích quá trình tạo mủ, khiến các tổn thương do bệnh lý chậm phục hồi.

Viêm tai giữa có mủ nên ăn gì? 

  • Các thực phẩm giàu vitamin: Rau xanh, trái cây tươi, gan,…sẽ cung cấp cho cơ thể lượng khoáng chất và vitamin thiết yếu. Từ đó giúp tăng cường thính lực, đồng thời bảo vệ lớp lót bên trong tai.
  • Thực phẩm giàu chất xơ: Hỗ trợ làm giảm các triệu chứng khó chịu do bệnh lý gây ra, đồng thời giúp tăng cường miễn dịch bảo vệ sức khỏe.
  • Thực phẩm giàu omega-3 và i-ot: Các loại thực phẩm này chứa đặc tính kháng khuẩn mạnh, giúp tăng cường hệ miễn dịch cũng như bảo vệ sức khỏe.
  • Uống nhiều nước: Mỗi ngày nên uống từ 2 – 2.5 lít nước để giúp loại bỏ độc tố trong cơ thể. Tuy nhiên, bệnh nhân cần tránh các loại thuốc chứa clo hoặc fluoride.

Bên cạnh thiết lập chế độ dinh dưỡng khoa học, người bệnh cần xây dựng lối sống khoa học, thay đổi thói quen sinh hoạt. Tránh căng thẳng quá mức, hạn chế sử dụng các chất kích thích gây hại cho cơ thể. Đồng thời, thường xuyên tập luyện thể dục thể thao để nâng cao thể trạng, phòng ngừa bệnh tái phát.

Phòng ngừa viêm tai giữa có mủ tái phát

Viêm tai giữa có mủ có xu hướng tái đi tái lại thường xuyên nếu không có các biện pháp chăm sóc phù hợp. Tình trạng này tái phát nhiều lần không chỉ ảnh hưởng đến thính lực mà còn tác động xấu đến những cơ quan khác của đường hô hấp.

Phòng ngừa viêm tai giữa có mủ tái phát 
Khi bơi lội, cần mang nút tai và tránh để nước ứ đọng trong ống tai giữa, gây ứ đọng dịch

Do đó, sau khi điều trị người bệnh cần chủ động áp dụng các phương pháp phòng ngừa như:

  • Tích cực điều trị các bệnh lý về tai – mũi – họng như viêm amidan, viêm VA,…
  • Khi bơi lội, cần mang nút tai và tránh để nước ứ đọng trong ống tai giữa, gây ứ đọng dịch
  • Không tiếp xúc với người đang mắc các bệnh truyền nhiễm
  • Cần mang khẩu trang khi đến những nơi công cộng như bến xe, bệnh viện,…
  • Vệ sinh tay trước – sau khi ăn và sau khi đi vệ sinh để hạn chế đưa vi khuẩn, virus vào cơ thể.
  • Tăng cường bổ sung khoáng chất, vitamin để thúc đẩy hệ miễn dịch, tăng cường sức đề kháng.

Viêm tai giữa có mủ có thể được điều trị dứt điểm và không để lại di chứng. Tuy nhiên, trường hợp chủ quan có thể gây ra các biến chứng nghiêm trọng như liệt mặt do tổn thương dây thần kinh 7, viêm xương chũm cấp tính. Do đó, ngay khi nhận thấy các biểu hiện bất thường, bạn cần nhanh chóng đến bệnh viện để được chẩn đoán và điều trị đúng cách.

Có thể bạn quan tâm:

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Chuyên gia tư vấn

Gọi ngay

0974 026 239

Tin mới

Bữa Sáng Cho Người Bị Trào Ngược Dạ Dày Ăn Gì? Bác Sĩ Gợi Ý

Bữa Sáng Cho Người Bị Trào Ngược Dạ Dày Ăn Gì? Bác Sĩ Gợi Ý

Bữa sáng cho người bị trào ngược dạ dày nên bổ sung những gì là...
Trào Ngược Dạ Dày Ăn Xôi Được Không? 3 Món Từ Gạo Nếp Tốt

Trào Ngược Dạ Dày Ăn Xôi Được Không? 3 Món Từ Gạo Nếp Tốt

Xôi và các món ăn từ gạo nếp chinh phục khẩu vị của rất nhiều...
Đi ngoài ra máu sau phẫu thuật trĩ do đâu?

Đi Ngoài Ra Máu Sau Phẫu Thuật Trĩ – Nguyên Nhân Do Đâu?

Đi ngoài ra máu sau phẫu thuật trĩ khiến bệnh nhân lo lắng. Theo các...