Viêm Họng Mãn Tính: Biểu Hiện Và Phương Pháp Điều Trị Hiệu Quả

Viêm họng mãn tính xảy ra khi niêm mạc họng bị viêm kéo dài. Không giống với giai đoạn cấp tính, các triệu chứng viêm họng ở giai đoạn mãn tính diễn tiến chậm, kéo dài dai dẳng, âm ỉ và tái phát nhiều lần. Bệnh nếu không được kiểm soát có thể gây ra các biến chứng nặng nề.

Viêm họng mãn tính và các thể lâm sàng

Viêm họng mãn tính xảy ra khi các triệu chứng kéo dài dai dẳng, không đáp ứng các biện pháp điều trị viêm họng cấp tính. Đây là một trong những bệnh hô hấp phổ biến ở nhiều đối tượng khác nhau. Viêm họng mãn tính có thể khởi phát riêng biệt hoặc liên quan đến một số bệnh hô hấp khác như viêm khí phế quản mãn tính, viêm xoang mãn tính, viêm mũi,…

Viêm họng mãn tính: Biểu hiện và phương pháp điều trị hiệu quả
Viêm họng mãn tính xảy ra khi niêm mạc họng bị viêm kéo dài

Không giống với bệnh viêm họng cấp, các triệu chứng viêm họng mãn tính tiến triển chậm, kéo dài dai dẳng, âm ỉ, không ồ ạt và đột ngột. Tuy nhiên, bệnh lý rất dễ tái phát khi gặp điều kiện thuận lợi và khó điều trị dứt điểm. Trong giai đoạn mãn tính, bệnh lý thường xảy ra do ảnh hưởng của một số bệnh đường hô hấp, tiếp xúc với các chất dị ứng, kích ứng, giải phẫu mũi – xoang bất thường.

Theo các chuyên gia đầu ngành, viêm họng mãn tính được thành 3 thể bệnh căn cứ tổn thương thực thể, cụ thể:

  • Viêm họng xuất tiết: Thể bệnh là giai đoạn đầu tiên của viêm họng mãn tính. Viêm họng xuất tiết đặc trưng bởi tình trạng niêm mạc họng ướt, đỏ, có hiện tượng xuất tiết (dịch nhầy dính, có màu trong suốt ở thành sau họng).
  • Viêm họng quá phát: Viêm họng quá phát hay viêm họng hạt. Bệnh đặc trưng bởi quá trình tăng sản quá mức các nang lympho ở sau thành họng. Kết quả là hình thành hạt có màu đỏ, hồng, nổi cộm so với vùng niêm mạc xung quanh. Bên cạnh đó, niêm mạc họng, lưỡi gà, cạnh trụ sau amidan và màn hầu có hiện tượng dày lên.
  • Viêm họng teo: Sau thể viêm họng quá phát, bệnh sẽ chuyển sang giai đoạn viêm họng teo (nang tân và tuyến nhầy có dấu hiệu quả xơ hoá). Viêm họng teo đặc trưng tình trạng dịch nhầy bị khô thành các vảy dính vào niêm mạc, niêm mạc nhẵn, trắng bạch, mỏng, các mạch máu nhỏ, eo họng rộng ra.

Biểu hiện nhận biết bệnh lý

Các triệu chứng do bệnh viêm họng mãn tính gây ra bao gồm tổn thương thực thể và cơ năng. Bệnh lý thường diễn tiến âm ỉ, kéo dài dai dẳng và rất dễ tái phát. Trong một số trường hợp có thể bùng phát thành các đợt viêm họng cấp tính khi có điều kiện thuận lợi.

Triệu chứng cơ năng

  • Cổ họng có cảm giác nóng rát, khô, ngứa và bị vướng khiến người bệnh thường xuyên khạc nhổ, đằng hắng để loại bỏ đờm, nhất là vào buổi sáng khi mới ngủ dậy.
  • Dịch đờm dẻo, đặc, màu trong suốt sau chuyển sang màu trắng đục. Độ đặc và màu sắc của dịch đờm sẽ tăng lên khi nuốt
  • Khàn tiếng
  • Ho nhiều, nhất là vào buổi tối và khi thời tiết chuyển lạnh
  • Nuốt nghẹn
  • Hôi miệng

Tổn thương thực thể

Bệnh viêm họng mãn tính có các triệu chứng thực thể khá đa dạng. Theo đó, biểu hiện của bệnh có sự khác nhau ở các thể lâm sàng.

Biểu hiện nhận biết bệnh lý
Cổ họng có cảm giác nóng rát, khô, ngứa và bị vướng khiến người bệnh thường xuyên khạc nhổ, đằng hắng

Viêm họng xuất tiết:

  • Khi quan sát, bạn sẽ nhận thất niêm mạc họng bị đỏ hoàn toàn
  • Ở cổ họng xuất tiết dịch nhầy màu trong suốt, bám vào thành sau họng
  • Khi nhìn kỹ có thể thấy một vài hạt phù nổi trên bề mặt thành họng

Viêm họng quá phát:

  • Tăng sản và dày lên ở niêm mạc họng, cạnh trụ sau amidan, eo họng, lưỡi gà và màn hầu và vòi Eustachi (ống nối giữa họng và tai giữa)
  • Eo họng bị thu hẹp
  • Ở thành họng sau có các hạt màu đỏ, hồng nổi cộm do nang lympho tăng sản quá mức
  • Cổ họng xuất tiết nhiều, có dịch dính và đặc
  • Vùng cổ họng đỏ, có cảm giác buồn nôn thường xuyên, nhạy cảm và ho khan nhiều

Viêm họng teo:

  • Thường phát triển sau một thời gian bị viêm họng quá phát (viêm họng hạt)
  • Eo họng bị rộng ra do nang tân và tuyến nhầy bị xơ hoá
  • Vùng niêm mạc trở nên mỏng, nhẵn có màu trắng bệch, hiện rõ mạch máu nhỏ bên dưới
  • Tuyến nhầy bị xơ hoá khiến dịch cho dịch nhầy bị khô, hình thành các vảy bám dính niêm mạc và gây cảm giác khó chịu khiến người bệnh ho nhiều, đằng hắng.

Nguyên nhân gây ra bệnh viêm họng mãn tính

Thực tế cho thấy, bệnh viêm họng và viêm họng cấp xảy ra do virus và vi khuẩn. Trong khi đó, tổn thương do bệnh viêm họng mãn tính bắt nguồn từ các nguyên nhân không nhiễm trùng.

Ngoài viêm họng cấp tính tái phát nhiều lần, bệnh viêm họng mãn tính còn xảy ra bởi một số nguyên nhân sau:

1. Ảnh hưởng của bệnh viêm xoang mãn tính

Viêm xoang mãn tính là một trong những bệnh đường hô hấp phổ biến. Bệnh đặc trưng bởi tình trạng phù nề ở các mô xoang, khoang mũi và khiến dịch tiết chảy xuống cổ họng. Theo các chuyên gia đầu ngành, vi khuẩn và virus trong dịch tiết gây ra tình trạng viêm mãn tính ở hầu họng. Từ đó kích thích nang lympho tăng sinh, phát triển quá mức.

Do đó, trong một số trường hợp, bệnh viêm họng mãn tính có liên quan đến viêm xoang mãn tính và một số bệnh đường hô hấp khác. Bởi những cơ quan hô hấp có mối liên hệ chặt chẽ với nhau. Ổ viêm nhiễm nếu không được kiểm soát sẽ làm tăng nguy cơ lan rộng sang những cơ quan lân cận, tạo điều kiện thuận lợi khởi phát nhiều vấn đề hô hấp khác.

2. Bị ngạt tắc mũi do dị hình vách ngăn, polyp

Ngạt tắc mũi là một trong những nguyên nhân phổ biến gây viêm họng nói chung và viêm họng mãn tính nói riêng. Bởi tình trạng này bắt buộc người bệnh thở bằng miệng thường xuyên, tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn, virus xâm nhập và gây nhiễm trùng dai dẳng.

Bị ngạt tắc mũi do dị hình vách ngăn, polyp
Ngạt tắc mũi là một trong những nguyên nhân phổ biến gây viêm họng nói chung và viêm họng mãn tính nói riêng

Tuy nhiên, căn nguyên gây ngạt tắc mũi là do polyp mũi/ xoang, dị hình vách ngăn. Những bệnh lý này gây bất thường trong lưu thông dịch tiết hô hấp. Hệ quả là khiến dịch tiết chảy ngược về sau thành họng và gây ra hiện tượng viêm mãn tính ở cổ họng.

3. Trào ngược dạ dày thực quản

Trào ngược dạ dày thực quản (GERD) là bệnh lý thường gặp ở người trưởng thành. Bệnh đặc trưng bởi tình trạng thức ăn và dịch vị trào ngược từ dạ dày đến cổ họng, thực quản. Không chỉ gây ra cảm giác khó chịu, lượng dịch này còn có thể bào món và gây ra tình trạng viêm ở cổ họng, thực quản, amidan,…

Do đó, trong một số trường hợp, viêm họng mãn tính có thể là hệ quả của bệnh trào ngược dạ dày thực quản không được kiểm soát. Bên cạnh đó, tình trạng này còn làm tăng nguy cơ mắc một số bệnh hô hấp khác cũng như một số vấn đề nha khoa như sâu răng, hôi miệng, viêm nướu,…

4. Tiếp xúc với các yếu tố kích thích thường xuyên

Bên cạnh những nguyên nhân trên, bệnh viêm họng mãn tính còn có thể khởi phát do thường xuyên tiếp xúc với những yếu tố kích thích như bụi bẩn, hoá chất, rượu bia, sợi bông, khói thuốc lá,.. Những yếu tố này gây kích thích niêm mạc họng, kết quả là gây viêm họng mãn tính.

Tiếp xúc với các yếu tố kích thích thường xuyên
bệnh viêm họng mãn tính còn có thể khởi phát do thường xuyên tiếp xúc với những yếu tố kích thích như bụi bẩn, hoá chất

Thực tế cho thấy, hầu hết các trường hợp bị viêm họng mãn tính đều có thói quen hút thuốc lá nhiều năm, lạm dụng bia rượu, sống và làm việc trong môi trường ô nhiễm.

5. Do cơ địa dị ứng

Cơ địa dị ứng là một trong những yếu tố làm tăng nguy cơ dị ứng, kích ứng của cơ thể. Đây được xem là yếu tố chính trong cơ chế bệnh sinh của viêm xoang dị ứng, viêm mũi dị ứng, viêm kết mạc dị ứng, hen phế quản, viêm da cơ địa,… Bên cạnh đó, tình trạng dị ứng quanh năm còn dẫn đến hiện tượng viêm mãn tính tại những cơ quan xung quanh như VA, amidan, niêm mạc họng,…

Ngoài những nguyên nhân đáng kể trên, nguy cơ bị viêm họng mãn tính còn có thể tăng lên đáng kể khi có những yếu tố, điều kiện thuận lợi như:

  • Suy giảm hệ miễn dịch
  • Tiểu đường
  • Sống và làm việc trong môi trường ô nhiễm
  • Giải phẫu cơ quan hô hấp bất thường
  • Thói quen sinh hoạt, ăn uống không lành mạnh.

Viêm họng mãn tính nguy hiểm không?

So với bệnh viêm họng cấp, các triệu chứng viêm họng mãn tính thường diễn tiến chậm, kéo dài dai dẳng nên thường không gây ra các biến chứng nghiêm trọng. Tuy nhiên, triệu chứng của bệnh có thể kéo dài trong nhiều tuần, thậm chí vài tháng. Điều này ảnh hưởng không nhỏ đến sinh hoạt, chất lượng giấc ngủ cũng như cuộc sống của người bệnh.

Hơn nữa, vùng niêm mạc họng bị viêm có thể làm tăng độ nhạy cảm của các cơ quan hô hấp với những tác động bên ngoài môi trường. Ngay khi có điều kiện thuận lợi, những đợt viêm cấp như viêm amidan, áp xe amidan,… sẽ bùng phát.

Bên cạnh đó, bệnh viêm họng mãn tính nếu không được kiểm soát còn có thể làm tăng nguy cơ mắc các bệnh đường hô hấp như viêm khí phế quản mãn tính, viêm thanh quản,… Đối với những người cao tuổi, bệnh lý còn có thể dẫn đến mất ngủ, suy nhược, có thể mệt mỏi, khạc nhổ nhiều, ho có đờm, nhất là vào ban đêm.

Phương pháp điều trị bệnh viêm họng mãn tính

Như đã đề cập, viêm họng mãn tính mặc dù không đe dọa nghiêm trọng đến tính mạng nhưng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe cũng như chất lượng cuộc sống. Do đó, người bệnh cần chủ động đến bệnh viện để được thăm khám và điều trị đúng cách.

1. Điều trị và khắc phục nguyên nhân gây bệnh

Tình trạng viêm họng tái phát dai dẳng là do vi khuẩn, virus gây viêm không được loại bỏ hoàn toàn. Để kiểm soát bệnh lý hiệu quả, cần tiến hành điều trị nguyên nhân, đồng thời loại bỏ các yếu tố gây bệnh. Viêm họng mãn tính nếu không được khắc phục từ căn nguyên, việc dùng thuốc chỉ mang lại hiệu quả tạm thời. Sau thời gian nhất định, bệnh lý sẽ tiếp tục tái phát và tiến triển sang những thể khác có mức độ nặng hơn.

Phương pháp điều trị bệnh viêm họng mãn tính
Để kiểm soát bệnh lý hiệu quả, cần tiến hành điều trị nguyên nhân, đồng thời loại bỏ các yếu tố gây bệnh

Điều trị nguyên nhân dẫn đến viêm họng mãn tính, bao gồm:

  • Phát hiện và điều trị triệt để những ổ viêm tiềm ẩn ở xoang, amidan, mũi,…
  • Giải quyết tình trạng tắc mũi thông qua phẫu thuật chỉnh hình vách ngăn, cắt bỏ polyp mũi, xoang
  • Dùng thuốc điều trị trào ngược dạ dày thực quản nhằm kiểm soát hiện tượng nôn trớ thức ăn. Bên cạnh đó, người bệnh cần điều chỉnh thói quen sinh hoạt, ăn uống nhằm kiểm soát các triệu chứng bệnh lý triệt để.
  • Cần cai thuốc lá nếu viêm họng có liên quan đến việc tiếp xúc những yếu tố kích thích
  • Kiêng sử dụng bia rượu, thuốc lá, đồng thời hạn chế tiếp xúc với hóa chất, bụi bẩn
  • Với những trường hợp bị dị ứng quanh năm, cần tránh tiếp xúc với dị nguyên, cân nhắc giải mẫn cảm trong trường hợp cần thiết.

2. Điều trị tại chỗ

Cùng với phương pháp điều trị nguyên nhân, người bệnh cần áp dụng biện pháp điều trị tại chỗ theo từng thể bệnh theo chỉ định của bác sĩ chuyên khoa nhằm khắc phục các triệu chứng khó chịu do bệnh viêm họng mãn tính gây ra. Việc điều trị sẽ được tiến hành thông qua từng thể lâm sàng.

Viêm họng xuất tiết:

  • Bác sĩ thường chỉ định sử dụng dung dịch súc miệng chứa kiềm để giúp sát khuẩn và giảm viêm hiệu quả
  • Sử dụng Glycerin borat để thoa trực tiếp lên niêm mạc cổ họng nhằm cải thiện tình trạng lở loét, phù nề (nếu có).
  • Chỉ định khí dung corticoid kết hợp với kháng sinh giúp làm thông cổ họng, đồng thời ngăn ngừa sự phát triển của vi khuẩn, virus.

Viêm họng hạt:

  • Chỉ định một số loại thuốc đường uống có tác dụng giảm đau rát họng, giảm ho hiệu quả
  • Súc miệng với dung dịch sát khuẩn
  • Trong một số trường hợp bác sĩ có thể cân nhắc đốt viêm họng hạt bằng nitơ lỏng, đốt điện, laser,… nếu nang lympho tăng sản quá mức.

Viêm họng teo:

  • Bác sĩ chuyên khoa có thể sử dụng mỡ thuỷ ngân 1% hoặc glycerin iod 0.5% nhằm làm giảm vảy dính tại thành sau họng, nhờ đó giúp cải thiện cơn ho, ngứa ngáy khó chịu.

Biện pháp chăm sóc và phòng ngừa viêm họng mãn tính

Viêm họng mãn tính là một trong những bệnh đường hô hấp kéo dài dai dẳng và dễ tái phát. Vì vậy, bên cạnh tuân thủ các phương pháp điều trị theo chỉ định của bác sĩ chuyên khoa, người bệnh cần áp dụng chế độ chăm sóc đúng cách giúp kiểm soát bệnh lý, đồng thời ngăn ngừa bệnh tái phát hiệu quả.

Biện pháp chăm sóc và phòng ngừa viêm họng mãn tính 
Vệ sinh răng miệng đúng cách để hạn chế tối đa sự phát triển quá mức của vi khuẩn, virus

Cách chăm sóc giúp kiểm soát và phòng ngừa bệnh viêm họng mãn tính tái phát hiệu quả:

  • Vệ sinh răng miệng đúng cách để hạn chế tối đa sự phát triển quá mức của vi khuẩn, virus. Bên cạnh đó, người bệnh nên kết hợp súc miệng với nước muối sinh lý từ 2 – 3 lần/ ngày giúp làm dịu niêm mạc hong. Đồng thời ngăn tình viêm họng và các bệnh đường hô hấp khác.
  • Bên cạnh tuân thủ các phương pháp điều trị theo chỉ định của bác sĩ chuyên khoa, bạn cũng có thể áp dụng một số cách chữa tại nhà như uống trà gừng mật ong, tắc chưng đường phèn, trà bạc hà,.. giúp giảm đau rát, ho, ngứa cổ họng.
  • Trong quá trình điều trị bệnh lý, người bệnh tránh dùng những món ăn có kết cấu khô, cứng, quá mặn, chứa gia vị cay nóng,… Bên cạnh đó, hạn chế tiếp xúc với các yếu tố kích ứng như khói thuốc lá, phấn hoa, hóa chất hay giao tiếp với người mắc bệnh hô hấp.
  • Tăng cường đề kháng, nâng cao miễn dịch bằng cách ăn uống khoa học, hợp lý, dành nhiều thời gian nghỉ ngơi, tập luyện thể dục thể thao thường xuyên. Vào những thời điểm bệnh dễ bùng phát (mùa lạnh, giai đoạn chuyển mùa), người bệnh cần tăng cường bổ sung vitamin C và một số loại thảo dược tự nhiên có đặc tính kháng viêm, sát trùng như gừng, nghệ, bạc hà, mật ong, hoa cúc,… nhằm làm giảm nguy cơ tái phát bệnh.
  • Thường xuyên vệ sinh không gian sống để làm giảm nồng độ chất dị ứng, nấm mốc có trong không khí.

Viêm họng mãn tính mặc dù tiến triển chậm nhưng kéo dài dai dẳng và rất dễ tái phát. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến sinh hoạt, chất lượng giấc ngủ cũng như cuộc sống của người bệnh. Do đó, bạn cần chủ động thăm khám, điều trị ngay khi nhận thấy các biểu hiện bất thường. Tình trạng chủ quan có thể khiến bệnh chuyển biến nặng và gặp nhiều khó khăn trong việc chữa trị so với giai đoạn trước.

Có thể bạn quan tâm:

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Chuyên gia tư vấn

Gọi ngay

0979.509.155

Tin mới

Sơ lược về cây Hầu Vĩ Tóc và hiệu quả điều trị vấn đề xương khớp

Hầu vĩ tóc là một trong những loại thảo dược quý tại vùng núi Tây...
Nguyên nhân gây đau khớp gối khi chạy bộ

Đau Khớp Gối Khi Chạy Bộ: Nguyên Nhân và Cách Phòng Ngừa

Đau khớp gối khi chạy bộ do nhiều nguyên nhân gây ra. Đây có thể...
10 Bài Tập Thể Dục Cho Người Đau Khớp Gối Nhẹ Nhàng, Dễ Tập

10 Bài Tập Thể Dục Cho Người Đau Khớp Gối Nhẹ Nhàng, Dễ Tập

Bài tập căng da gót chân, căng cơ tứ đầu, Half squat,... là những bài...