Bệnh đại tràng

Viêm Đại Tràng Co Thắt Là Gì? Dấu Hiệu Và Phương Pháp Điều Trị

Viêm đại tràng co thắt là bệnh lý tương đối lành tính nhưng khá dai dẳng, có thể tái đi tái lại nhiều lần. Bệnh gây rối loạn chức năng đại tràng dẫn đến ruột co bóp bất thường. Tuy nhiên, không tìm thấy tổn thương thực thể khi nội soi đường ruột hay những thay đổi về cấu trúc, yếu tố sinh hóa của dạ dày và ruột.

Viêm đại tràng co thắt là gì? Có nguy hiểm không?

Viêm đại tràng co thắt hay còn được gọi là hội chứng ruột kích thích, là một trong những dạng viêm đại tràng mãn tính thường gặp ở nhiều người. Bệnh hình thành khi ruột già bị rối loạn chức năng, tuy nhiên không gây ra những tổn thương thực thể về mặt tổ chức, sinh hóa, giải phẫu cho cơ quan này. Bệnh viêm đại tràng co thắt khá dai dẳng, kéo dài mãn tính và tái phát nhiều lần.

Viêm đại tràng co thắt là gì? Có nguy hiểm không?
Viêm đại tràng co thắt tái phát nhiều lần gây khó chịu cho người bệnh

Theo thống kê, tỷ lệ bệnh nhân mắc viêm đại tràng co thắt là nữ giới cao hơn nhiều so với nam giới. Thường xảy ra ở nhóm đối tượng từ 20 – 50 tuổi. Do không gây tổn thương thực thể nên bệnh được xếp vào nhóm lành tính. Tuy nhiên, hiện nay chứng bệnh này vẫn chưa có biện pháp điều trị dứt điểm. Chủ yếu tập trung vào điều trị bằng thuốc và kết hợp thay đổi thói quen sống, sinh hoạt.

Mặc dù không gây nguy hiểm cho tính mạng của người bệnh, nhưng viêm đại tràng co thắt tái phát thường xuyên khiến người bệnh gặp nhiều khó khăn trong cuộc sống. Điển hình là tình trạng rối loạn giấc ngủ, giảm hiệu suất lao động và học tập, ảnh hưởng sinh hoạt,…Trường hợp không kiểm soát, tình trạng viêm kéo dài khiến người bệnh suy nhược cơ thể, cân nặng sụt giảm, tăng nguy cơ mắc bệnh trĩ.

Nhất Nam Y Viện phục dựng lại mô hình khám chữa bệnh theo Thái Y Viện triều Nguyễn
Nhất Nam Y Viện hiện đang là địa chỉ chữa trào ngược dạ dày uy tín hàng đầu nhờ ghi dấu ấn với phương pháp chữa bệnh độc đáo. XEM NGAY

Dấu hiệu nhận biết viêm đại tràng co thắt

Các triệu chứng của bệnh viêm đại tràng co thắt có nhiều điểm tương đồng với một số bệnh lý về đường tiêu hóa khác khiến nhiều người nhầm lẫn. Một số dấu hiệu nhận biết viêm đại tràng co thắt đặc trưng, bạn đọc nên lưu ý như sau:

Đau bụng quặn thắt

Nhiều bệnh lý về đường tiêu hóa gây ra tình trạng đau quặn bụng khó chịu. Trong đó, bệnh viêm đại tràng co thắt khiến cho người bệnh có cảm giác đau âm ỉ, quặn thắt kèm theo tình trạng đầy hơi chướng bụng, ợ nóng khá khó chịu, thường xuất hiện khi người bệnh bị căng thẳng, lo lắng quá mức.

Dấu hiệu nhận biết viêm đại tràng co thắt
Người bệnh có các triệu chứng như đau bụng quặn thắt, tiêu chảy xem kẻ táo bón, kèm theo các vấn đề ngoài tiêu hóa khác

Không những thế, người bệnh lúc này cũng sẽ cảm nhận thấy những cơn đau bắt đầu xuất hiện sau khi ăn những món ăn chua, cay, đồ tái sống, hải sản. Tuy nhiên, tình trạng đau quặn bụng khó chịu sẽ sớm cải thiện sau khi người bệnh xì hơi hoặc đi đại tiện.

Rối loạn đại tiện

Khi bị viêm đại tràng co thắt, người bệnh thường đi đại tiện nhiều lần trong ngày. Một số bệnh nhân còn bị táo bón xen kẽ giữa những đợt tiêu chảy. Bên cạnh đó, cơn đau bụng vẫn tiếp diễn ngay cả khi người bệnh đã đi đại tiện xong, khiến người bệnh muốn đi đại tiện tiếp. Quan sát phân thường có đầu rắn, đuôi nát kèm theo mùi hôi khó chịu và lẫn chất nhầy nhớt.

Các triệu chứng toàn thân

Cơ thể người bệnh xanh xao, mệt mỏi, suy nhược do viêm đại tràng co thắt kéo dài, lặp lại nhiều lần. Một số bệnh nhân gặp phải triệu chứng khó thở, hồi hộp, căng thẳng và rối loạn giấc ngủ. Lúc này, bạn nên chủ động đến gặp bác sĩ khi nhận thấy toàn thân xuất hiện những triệu chứng nghiêm trọng hơn như:

  • Khó nuốt thức ăn, nôn không rõ nguyên nhân, cân nặng giảm sút nhanh chóng.
  • Chảy máu trực tràng, biểu hiện thiếu máu, thường xuyên tiêu chảy vào ban đêm.
  • Đại tiện bất thường, kèm theo cơn đau dai dẳng, không có dấu hiệu thuyên giảm mặc dù đã xì hơi hoặc đi đại tiện.

Trên đây là những dấu hiệu điển hình để nhận biết viêm đại tràng co thắt. Mặc dù được xem là bệnh lý lành tính, không nguy hiểm đến tính mạng, tuy nhiên các triệu chứng dai dẳng của bệnh gây ra không ít ảnh hưởng đến đời sống và sức khỏe của người bệnh. Chính vì thế, bạn nên chủ động thăm khám và kiểm soát bệnh khi nhận thấy cơ thể có các biểu hiện kể trên.

Nguyên nhân gây bệnh viêm đại tràng co thắt

Nguyên nhân gây bệnh viêm đại tràng co thắt cho đến hiện nay vẫn chưa xác định được chính xác. Bệnh gây ra các triệu chứng dựa trên sự rối loạn chức năng của đại tràng và thường không dẫn đến các tổn thương như viêm loét, khối u hay loạn sản tế bào,…Do đó, chuyên gia đánh giá các yếu tố dưới đây có khả năng cao là nguyên nhân gây bệnh:

Nguyên nhân gây bệnh viêm đại tràng co thắt
Nguyên nhân gây bệnh viêm đại tràng co thắt hiện nay chưa được xác định chính xác
  • Rối loạn hệ miễn dịch: Một số nghiên cứu cho rằng, tình trạng rối loạn chức năng đại tràng có liên quan đến vấn đề rối loạn hệ miễn dịch của cơ thể. Bởi nhiều trường hợp bệnh nhân bị viêm đại tràng co thắt sau khi mắc viêm đại tràng cấp tính gây ra bởi vi khuẩn, ký sinh trùng.
  • Rối loạn hệ thần kinh não – ruột: Có thể nói hệ thần kinh não – ruột có mối liên hệ mật thiết đối với hoạt động của nhu động dạ dày – đường ruột. Điều này lý giải vì sao khi hệ thần kinh não – ruột rối loạn kéo theo các vấn đề dạ dày, đại tràng, suy giảm nhu động ruột. Kết quả, người bệnh sẽ gặp các triệu chứng bất thường như đau bụng, tiêu chảy, táo bón hay đầy hơi,…
  • Rối loạn nhu động ruột: Viêm đại tràng co thắt có thể hình thành khi nhu động ruột bị rối loạn vận động. Người bệnh có nhu động đại tràng nhanh hoặc chậm hơn so với người bình thường. Nguyên nhân gây nên sự rối loạn này ở người viêm đại tràng co thắt đến nay vẫn chưa được xác định cụ thể.
  • Viêm ruột và nhiễm trùng nặng: Tế bào trong ruột tăng lên là nguyên nhân gây ra cơn đau bụng, tiêu chảy. Đây được xem là nguyên nhân gây bệnh viêm đại tràng co thắt. Không những thế, khi ruột bị nhiễm trùng do bị vi khuẩn, virus tấn công cũng có thể làm khởi phát hội chứng ruột kích thích, gây triệu chứng tiêu chảy nặng.
  • Thói quen ăn uống kém khoa học: Ngoài những nguyên nhân kể trên, bệnh viêm đại tràng co thắt có thể xuất hiện ở người có thói quen ăn uống kém khoa học. Cụ thể, người thường xuyên sử dụng rượu bia, ăn đồ ăn cay nóng, dùng chất kích thích, nước có ga,…dễ gặp các vấn đề về đường tiêu hóa. Ngoài ra, trường hợp ăn ít chất xơ, không bổ sung probiotic khiến hệ vi sinh đường ruột bị rối loạn cũng tác động tiêu cực đến hệ tiêu hóa, làm khởi phát hội chứng ruột kích thích.
  • Rối loạn nội tiết tố ở nữ: Đây là nguyên nhân vì sao số lượng bệnh nhân nữ bị viêm đại tràng co thắt cao hơn nam giới. Sự rối loạn nội tiết tố nữ thường kéo theo nhiều rối loạn khác trong cơ thể. Chính vì vậy, một số bệnh nhân cảm nhận triệu chứng viêm đại tràng co thắt nặng nề hơn khi đến kỳ hành kinh.
  • Các yếu tố khác: Nguy cơ mắc bệnh tăng cao ở những bệnh nhân có thói quen sinh hoạt không lành mạnh. Chẳng hạn thường xuyên thức khuya, chịu áp lực, căng thẳng kéo dài, hút nhiều thuốc lá, lạm dụng thuốc tân dược,…

Trên đây là những yếu tố chính có khả năng gây bệnh viêm đại tràng co thắt. Để việc điều trị thuận lợi và hiệu quả, bác sĩ sẽ thăm khám triệu chứng, sau đó xác định nguyên nhân gây bệnh trước khi đưa ra giải pháp điều trị cho từng người bệnh. Nếu bạn nhận thấy cơ thể có triệu chứng bất thường lặp đi lặp lại, hãy chủ động thăm khám y tế để kịp thời can thiệp kiểm soát bệnh, phòng ngừa rủi ro.

Phân biệt viêm đại tràng co thắt và bệnh viêm đại tràng

Nhiều người cho rằng bệnh viêm đại tràng và viêm đại tràng co thắt có hướng điều trị như nhau. Tuy nhiên, trên thực tế đây là hai chứng bệnh khác nhau, chúng có mức độ ảnh hưởng sức khỏe và hướng điều trị không giống nhau. Mặc dù đều gây ra một số triệu chứng như đau bụng, đầy hơi chướng bụng, rối loạn tiêu hóa,…

Phân biệt viêm đại tràng co thắt và bệnh viêm đại tràng
Viêm đại tràng co thắt và viêm đại tràng là hai bệnh lý có hướng điều trị khác nhau

Các biểu hiện lâm sàng có các điểm tương đồng, thế nhưng hai chứng bệnh này có hướng điều trị hoàn toàn khác nhau. Do đó, trước khi đưa ra phác đồ điều trị, bác sĩ sẽ tiến hành chẩn đoán, phân biệt tình trạng viêm. Bạn có thể dựa vào các triệu chứng sau đây để phân biệt hai tình trạng này:

  • Đau bụng: Người bệnh viêm đại tràng bị đau âm ỉ, cố định một chỗ, thường ở hố chậu bên trái hoặc phải, kèm theo cảm giác sôi ruột, muốn đi đại tiện ngay. Trường hợp viêm đại tràng co thắt (hội chứng ruột kích thích) cơn đau dữ dội, quặn thắt, đôi khi có thể sờ thấy dọc khung đại tràng có cục rắn nổi lên.
  • Đại tiện: Người bệnh viêm đại tràng có thể bị tiêu chảy hoặc táo bón, phân có mùi hôi lẫn chất nhầy hoặc máu, khu vực hậu môn bị đau rát, khi đi đại tiện xong sẽ cảm thấy dễ chịu. Trường hợp hội chứng ruột kích thích, bệnh nhân cũng xen kẽ táo bón, tiêu chảy, đôi khi phân rắn đầu và nát phần đuôi, tuy nhiên không xảy ra tình trạng phân lẫn máu.
  • Thần kinh: Viêm đại tràng ít bị tác động bởi yếu tố thần kinh. Ngược lại, viêm đại tràng co thắt lại có liên quan mật thiết với yếu tố thần kinh, người bệnh thường bị ảnh hưởng tâm lý lo lắng, stress dẫn đến triệu chứng nặng nề hơn.

Ngoài những vấn đề nêu trên, việc phân biết hai chứng bệnh đại tràng này có thể dựa vào các triệu chứng đi kèm khác. Theo đó, người bị viêm đại tràng thường chỉ gặp các vấn đề trong hệ tiêu hóa. Trong khi người mắc hội chứng ruột kích thích lại kèm theo nhiều triệu chứng khác ngoài tiêu hóa như đau đầu, mất ngủ, hồi hộp, tăng nhịp tim,…

Phương pháp chẩn đoán và điều trị viêm đại tràng co thắt

Viêm đại tràng co thắt có biểu hiện lâm sàng tương đối giống với nhiều vấn đề tiêu hóa khác, đặc biệt là bệnh viêm đại tràng. Bác sĩ sẽ thu thập thông tin về triệu chứng để đánh giá sơ bộ tình trạng của bệnh nhân. Sau đó, các phương pháp xét nghiệm chẩn đoán sẽ được thực hiện khi cần thiết để đưa ra kết luận và phác đồ điều trị phù hợp.

Phương pháp chẩn đoán và điều trị viêm đại tràng co thắt
Bác sĩ sẽ chẩn đoán lâm sàng, cận lâm sàng và đưa ra phương án điều trị phù hợp cho từng người bệnh

Các kỹ thuật cận lâm sàng thường được áp dụng chẩn đoán bệnh viêm đại tràng co thắt như nội soi, chụp X quang, test hơi thở, xét nghiệm máu hoặc phân tích mẫu phân của người bệnh. Do bệnh không gây xuất huyết, viêm loét đại tràng như các chứng bệnh khác nên thường không cần can thiệp quá chuyên sâu. Người bệnh có thể điều trị bằng cách thay đổi thói quen sinh hoạt, ăn uống và dùng thuốc khi cần thiết. Cụ thể như sau:

Thay đổi chế độ ăn uống

Chế độ ăn uống là yếu tố hàng đầu quyết định sự cải thiện sức khỏe trong điều trị viêm đại tràng co thắt nói riêng và các bệnh lý tiêu hóa khác nói chung. Do đó, để mau chóng cải thiện triệu chứng khó chịu do bệnh gây ra, người bệnh nên thay đổi thói quen ăn uống, xây dựng chế độ dinh dưỡng lành mạnh và khoa học theo hướng dẫn của chuyên gia.

Tùy theo từng thể trạng và triệu chứng người bệnh gặp phải mà chế độ ăn uống của mỗi người sẽ khác nhau. Tuy nhiên, nguyên tắc chung cần được lưu ý như sau:

  • Người bệnh cần hạn chế hoặc kiêng ăn hoàn toàn những thực phẩm có chứa nhiều chất gluten như lúa mì, lúa mạch. Bởi, theo nghiên cứu, hoạt chất này có khả năng kích thích đường ruột, tăng độ nhạy cảm khiến triệu chứng của bệnh trở nên nghiêm trọng hơn.
  • Tránh ăn, uống những thực phẩm và thức uống dễ gây đầy bụng, khó tiêu hoặc có khả năng gây táo bón như thức ăn quá ngọt, socola, nước ngọt có gas, rượu bia, đồ ăn nhiều dầu mỡ, gia vị, thức ăn nhanh, đồ ăn đóng hộp,…
  • Người có tiền sử dị ứng hải sản, đậu phộng, mè,…nên thận trọng. Tránh ăn phải thực phẩm dị ứng khiến triệu chứng viêm đại tràng co thắt trở nên nặng nề.
  • Chia nhỏ bữa ăn trong ngày giúp hệ tiêu hóa của người bệnh giảm bớt áp lực, tránh tình trạng chướng bụng, đầy hơi sau khi ăn. Chú ý tập trung ăn uống, tránh sao lãng, nên nhai kỹ, ăn chậm, ăn chín uống sôi sẽ tốt cho hệ tiêu hóa.
  • Uống đủ nước hàng ngày, người bệnh dựa vào thể trạng để bổ sung lượng nước phù hợp. Thông thương, mỗi người nên duy trì 2 lít nước hoặc hơn để điều hòa nhu động ruột, tránh tình trạng mất cân bằng điện giải do bị tiêu chảy thường xuyên.

Sau khi điều chỉnh chế độ ăn uống, nhiều bệnh nhân đã nhận thấy sự thuyên giảm đáng kể của triệu chứng viêm đại tràng co thắt. Đặc biệt, trường hợp bệnh nhẹ, người bệnh gần như không cần can thiệp điều trị bằng thuốc.

Biện pháp giảm căng thẳng, áp lực

Như đã đề cập, viêm đại tràng co thắt có mối liên hệ mật thiết với các vấn đề về thần kinh trung ương. Người thường xuyên bị stress, căng thẳng có tỷ lệ mắc bệnh cao hơn người bình thường. Do đó để điều trị, người bệnh nên chú ý đến việc giải tỏa căng thẳng, thư giãn tinh thần thần giúp hệ tiêu hóa ổn định trở lại. Một số biện pháp kiểm soát căng thẳng bạn có thể thực hiện như:

Phương pháp chẩn đoán và điều trị viêm đại tràng co thắt
Tập luyện thể dục, thư giãn cơ thể giúp giảm co thắt đại tràng hiệu quả
  • Kỹ thuật thư giãn: Thư giãn cơ thể với các bài tập thiền, yoga. Đây là những bộ môn giúp thư giãn và kiểm soát tâm trạng khá tốt, mang lại nhiều giá trị cho cơ thể.
  • Tập hít thở sâu: Đây là bài tập giúp kích thích lưu thông máu, tăng co bóp giúp hệ tiêu hóa hoạt động tốt hơn, phù hợp cho bệnh nhân đang gặp vấn đề về đại tràng. Thực hiện động tác bằng cách hít sâu căng bụng, sau đó hóp bụng và thở ra đều đặn. Người bệnh thực hiện lặp lại động tác liên tục trong 3-5 phút. Lúc này, ruột sẽ được kích thích, đào thải các chất cặn bã dễ dàng hơn.
  • Massage bụng: Tác động bụng bằng các động tác massage nhẹ nhàng giúp giảm co thắt đại tràng, ổn định nhu động ruột. Đồng thời, đây cũng là biện pháp giúp người bệnh cải thiện chứng đầy bụng, táo bón hiệu quả. Người bệnh dùng tay ấn và xoa tròn quanh rốn theo chiều kim đồng hồ, rồi ngược lại, mở rộng ra xung quanh trong khoảng 2-3 phút. Cách này sẽ giúp bệnh nhân thư giãn hiệu quả, giảm áp lực cho cơ thể và hệ tiêu hóa.
  • Tập thể dục nhẹ nhàng: Tập thể dục là cách tốt nhất giúp người bệnh cải thiện sức khỏe hệ tiêu hóa, thư giãn tinh thần. Các bộ môn vận động nhẹ nhàng như đi bộ, đạp xe đạp, bơi lội,…giúp tăng cường hoạt động trao đổi chất trong cơ thể, kích thích nhu động ruột làm việc hiệu quả hơn, giảm căng thẳng, stress.

Sử dụng thuốc Tây điều trị

Người bệnh được bác sĩ chỉ định dùng thuốc trong trường hợp triệu chứng không thuyên giảm mặc dù đã điều chỉnh thói quen ăn uống và sinh hoạt. Tuy nhiên, thuốc chỉ có tác dụng tạm thời, giúp kiểm soát triệu chứng, không điều trị dứt điểm chứng bệnh này. Do đó, người bệnh chỉ sử dụng khi cần thiết, tuân thủ theo hướng dẫn để tránh gặp các tác dụng phụ không mong muốn.

Phương pháp chẩn đoán và điều trị viêm đại tràng co thắt
Sử dụng thuốc khi cần thiết theo hướng dẫn từ bác sĩ chuyên khoa

Dựa vào triệu chứng và tình trạng bệnh của mỗi người, bác sĩ sẽ chỉ định thuốc điều trị viêm đại tràng co thắt phù hợp. Một số loại phổ biến như:

  • Thuốc trị táo bón: Thường dùng thuốc nhuận tràng hoặc viên uống giúp bổ sung chất xơ, lợi khuẩn cho hệ tiêu hóa. Chẳng hạn Sorbitol, lactulose,…
  • Thuốc trị tiêu chảy: Có tác dụng giảm kích tích nhu động ruột, giảm tình trạng lỏng phân. Dùng phổ biến như cholestyramine, loperamide,..
  • Thuốc giảm lo âu: Chỉ định cho đối tượng bệnh nhân mắc viêm đại tràng co thắt liên quan đến vấn đề tâm lý. Một số thuốc như doxepin, citalopram, sertraline,…

Trên đây là các nhóm thuốc điển hình, bác sĩ có thể chỉ định cho bệnh nhân kết hợp sử dụng một số loại khác trong trường hợp cần thiết. Tác dụng của thuốc tân dược nhanh chóng, tuy nhiên người bệnh tuyệt đối không lạm dụng. Dùng thuốc theo hướng dẫn về liều lượng và thời gian sử dụng, tránh dùng quá liều ảnh hưởng sức khỏe hệ tiêu hóa.

Áp dụng mẹo dân gian

Ngoài thay đổi thói quen ăn uống và sử dụng thuốc tân dược, người bệnh có thể sử dụng thuốc dân gian để giảm cơn co thắt do hội chứng ruột kích thích gây ra tại nhà. Phương pháp phù hợp cho đối tượng có triệu chứng nhẹ, áp dụng kiên trì để nhận thấy sự thay đổi của hệ tiêu hóa. Tham khảo các cách sau:

Phương pháp chẩn đoán và điều trị viêm đại tràng co thắt
Cải thiện hội chứng ruột kích thích tại nhà bằng mẹo dân gian
  • Sử dụng củ sen: Dùng khoảng 40g củ sen, 60g gạo tẻ và đậu ván trắng. Rửa sạch củ sen sau đó thái nhỏ, cho vào nấu nhừ với gạo và đậu ván. Ăn ngày 2-3 lần, duy trì khoảng 2-4 tuần để cải thiện sức khỏe đường ruột.
  • Sử dụng lá mơ lông: Dùng khoảng 20 lá mơ lông, rửa sạch để ráo nước rối giã lấy nước cốt uống. Sử dụng nước lá mơ lông khi bụng rỗng để bài thuốc phát huy hiệu quả tốt nhất. Áp dụng đến khi triệu chứng kích thích thuyên giảm hẳn.
  • Sử dụng nha đam: Dùng bẹ nha đam tươi, rửa và gọt bỏ vỏ xanh. Xay nhuyễn phần thịt trắng của nha đam với mật ong nguyên chất. Chia hỗn hợp thành nhiều phần, uống ngày 2-3 lần giúp giảm đau, phục hồi các vấn đề tiêu hóa.
  • Sử dụng tinh bột nghệ: Dùng tinh bột nghệ pha nước ấm và mật ong uống vào mỗi buổi sáng giúp bảo vệ hoạt động tiêu hóa, cải thiện triệu chứng viêm đại tràng co thắt an toàn, hiệu quả.

Viêm đại tràng co thắt là bệnh lý không quá nguy hiểm, tuy nhiên các triệu chứng thường kéo dài mãn tính. Do đó, người bệnh nên sớm có biện pháp can thiệp kiểm soát, tránh trường hợp triệu chứng trở nên nặng nề hơn, ảnh hưởng sức khỏe. Kết hợp chăm sóc cơ thể bằng cách thay đối lối sống, thói quen ăn uống và thường xuyên thăm khám sức khỏe định kỳ. Đây là biện pháp tốt nhất giúp bạn bảo vệ sức khỏe hệ tiêu hóa nói riêng và sức khỏe tổng thể nói chung.

Có thể bạn quan tâm:

Tin xem thêm

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Chia sẻ
Bỏ qua