Viêm da tiếp xúc

Viêm da tiếp xúc bội nhiễm: Cần điều trị sớm, chớ xem thường

Viêm da tiếp xúc bội nhiễm thực chất là giai đoạn bệnh mạn tính, xảy ra khi vùng da bị tổn thương bị các loại vi khuẩn, virus, nấm men tấn công. Đây là tình trạng viêm da có mức độ nặng và nếu không được điều trị kịp thời có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm đến làn da và sức khỏe của người bệnh.

Viêm da tiếp xúc bội nhiễm là gì?

Viêm da tiếp xúc bội nhiễm là một trong những biến chứng nặng nhất của bệnh viêm da tiếp xúc. Tình trạng này xảy ra khi vùng da bị tổn thương do sự tấn công xâm nhập của các loại vi khuẩn, virus, nấm do tiếp xúc với các tác nhân kích ứng hoặc yếu tố dị ứng.

Viêm da tiếp xúc bội nhiễm
Viêm da tiếp xúc bội nhiễm là tình trạng vùng da tổn thương bị tấn công bởi vi khuẩn, virus, nấm men

Tình trạng bội nhiễm này thường xảy ra phổ biến ở vùng da mặt, tay và chân, tuy nhiên cũng có một số trường hợp bệnh nặng hơn gây ra viêm nhiễm toàn thân. So với các dạng viêm da tiếp xúc thông thường, tình trạng viêm da tiếp xúc bội nhiễm thường không phổ biến nhưng lại có diễn tiến phức tạp, khó chữa trị hơn bình thường.

Bệnh có khả năng dễ tái phát, kéo dài dai dẳng và nếu bị viêm da tiếp xúc bội nhiễm nặng có thể gây ra tình trạng nhiễm trùng, đặc biệt nguy hiểm là nhiễm trùng máu, không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe làn da mà còn có khả năng đe dọa đến tính mạng của người bệnh.

Viêm da tiếp xúc bội nhiễm thường tiến triển qua 3 giai đoạn gồm:

  • Giai đoạn 1: Xuất hiện các đốm mụn nước trên da, mọc đơn lẻ, rải rác hoặc tụ lại thành từng đốm nhỏ. Kèm theo đó là cảm giác đau rát, ngứa ngáy, da ửng đỏ rất khó chịu.
  • Giai đoạn 2Da khô ráp, căng cứng và gây ra cảm giác ngứa ngáy muốn gãi.
  • Giai đoạn 3Hiện tượng viêm nhiễm xảy ra với các vết lở loét, rỉ dịch, da bong tróc gây đau rát khó chịu…

Nguyên nhân gây bệnh viêm da tiếp xúc bội nhiễm

Hầu hết các trường hợp bị viêm da tiếp xúc xảy ra do tiếp xúc với các chất tẩy rửa gia dụng, kim loại, xà phòng, các loại thuốc bôi ngoài da, bụi bẩn, phấn hoa, nhựa độc thực vật, nọc độc côn trùng, nguồn nước bẩn ô nhiễm, thường xuyên trang điểm… Thường thì các triệu chứng viêm da tiếp xúc nếu đáp ứng thuốc tốt và chăm sóc đúng cách, tình trạng bệnh sẽ nhanh chóng thuyên giảm sa vài tuần.

Viêm da tiếp xúc bội nhiễm
Thói quen cào gãi quá mức tại vùng da bị tổn thương là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây ra viêm da tiếp xúc bội nhiễm

Ngược lại, nếu không được điều trị và chăm sóc đúng cách, tiếp tục để da tiếp xúc với các tác nhân dị ứng, yếu tố thuận lợi sau đây sẽ dễ dàng gây ra viêm da tiếp xúc bội nhiễm:

  • Tiếp xúc với các tác nhân dị ứng: Kể từ thời điểm bùng phát triệu chứng viêm da tiếp xúc nhưng người bệnh không cách ly khỏi những tác nhân này, thường xuyên tiếp xúc với chúng sẽ làm tăng nguy cơ nhiễm trùng, khiến bệnh phát triển nặng và dai dẳng hơn.
  • Suy giảm sức đề kháng: Những người có cơ địa làn da yếu ớt và suy giảm sức đề kháng thường phải mất khá nhiều thời gian để phục hồi tổn thương do viêm da tiếp xúc gây ra. Nếu không kiên trì điều trị cho đến khi khỏi bệnh và nâng cao sức đề kháng sẽ rất dễ gây ra viêm da tiếp xúc bội nhiễm.
  • Vệ sinh da không đúng cách: Bề mặt vùng da bị viêm da nếu không được chăm sóc và vệ sinh đúng cách sẽ tạo điều kiện thuận lợi để vi khuẩm, virus, nấm xâm nhập vào các vết thương hở, từ đó biến chứng thành bội nhiễm với các triệu chứng đặc trưng như nổi mụn nước, mụn mủ, phát ban, nổi mề đay gây ngứa ngáy.
  • Có thói quen cào gãi mạnh: Đặc trưng triệu chứng của tình trạng viêm da tiếp xúc là những cơn ngứa ngáy, khó chịu dữ dội làm người bệnh muốn cào gãi, chà xát mạnh lên da để giảm bớt cảm giác ngứa. Tuy nhiên, thực chất hành động này không những không làm giảm ngứa mà còn khiến da bị xây xát, tạo điều kiện cho vi khuẩn, virus và nấm xâm nhập vào sâu trong da, hình thành bội nhiễm.
  • Lạm dụng thuốc bôi chứa corticoid: Corticoid là thành phần phổ biến trong các loại thuốc bôi với đặc tính kháng viêm, chống khuẩn và cải thiện các triệu chứng dị ứng. Nhóm thuốc này thường được sử dụng phổ biến trong điều trị các bệnh lý da liễu nói chung như viêm da cơ địa, vảy nến, á sừng, viêm da dị ứng… thông qua cơ chế ức chế hệ miễn dịch của làn da. Dù được đánh giá cao về hiệu quả nhưng nếu lạm dụng loại thuốc này quá mức có thể làm suy giảm sức đề kháng, khiến bệnh viêm nhiễm nghiêm trọng hơn.

Dấu hiệu nhận biết viêm da tiếp xúc bội nhiễm

Nếu như viêm da tiếp xúc thông thường chỉ gây ra các triệu chứng ngoài da thì viêm da tiếp xúc bội nhiễm vừa gây ra triệu chứng tại chỗ vừa gây triệu chứng toàn thân.

Triệu chứng tại chỗ

  • Vùng da bị tổn thương sưng tấy, ửng đỏ và có mức độ viêm nhiễm nặng hơn so với những trường hợp bệnh thông thường.
  • Ngay sau đó, xuất hiện thêm các đốm mụn mủ, sưng tấy với kích thước lớn.
  • Gây ra cảm giác ngứa ngáy, nóng rát và đau nhức nặng hơn so với bệnh viêm da tiếp xúc đơn thuần.
  • Nếu không được phát hiện sớm và điều trị kịp thời sẽ là điều kiện thuận lợi để vùng da bị tổn thương càng sưng hơn, đau nhức khó chịu, làm suy giảm chức năng vận động và những sinh hoạt hằng ngày của người bệnh.
Viêm da tiếp xúc bội nhiễm
Căn bệnh này không chỉ gây ra những triệu chứng tại chỗ khó chịu mà còn gây triệu chứng toàn thân như sốt, mệt mỏi…

Triệu chứng toàn thân

Song song với các triệu chứng tại chỗ, viêm da tiếp xúc bội nhiễm còn kéo theo các triệu chứng toàn thân như:

  • Sốt nhẹ hoặc sốt cao trên 39 độ C và giảm thân nhiệt nặng dưới 36.5 độ C so với bình thường
  • Gây cảm giác mệt mỏi, khô da, khô môi, khô họng, chán ăn…

Lưu ý: Những triệu chứng của viêm da tiếp xúc thường xuất hiện chỉ sau vài giờ, vài ngày hoặc vài tuần kể từ thời điểm tiếp xúc với tác nhân dị ứng. Không những vậy, dấu hiệu của những tổn thương bội nhiễm cũng nhanh chóng xuất hiện ngay sau đó.

Biến chứng nguy hiểm của bệnh viêm da tiếp xúc bội nhiễm

Tình trạng ngứa ngáy dữ dội trên da do bị kích ứng nếu không được điều trị kịp thời có thể gây ra các biến chứng nguy hiểm như:

  • Nhiễm trùng: Vùng da bị tổn thương nhưng không được chăm sóc kỹ lưỡng đến kích ứng quá mức khiến vi khuẩn, virus, nấm men xâm nhập vào da thông qua các vết thương hở, điển hình là streptococcus và staphylococcus. Nếu không được kiểm soát kịp thời sẽ gây ra nổi mụn nước, mụn mủ, ghẻ lở, ghẻ chóc. Tuy nhiên, tình trạng này sẽ được kiểm soát bằng các loại thuốc chống nấm, thuốc kháng sinh để ức chế nhiễm trùng da lây lan.
  • Viêm da thần kinh: Hành động cào gãi vết thương quá mức càng khiến cho cơn ngứa bùng phát mạnh hơn. Nếu không kiểm soát hành động này sẽ gây tình trạng trầy xước da, co giãn da mạn tính và hậu quả khiến vùng da bị tổn thương dày cộm, sần sùi hơn và sậm màu. Biến chứng này thường được kiểm soát bằng các loại kem bôi corticoid, thuốc giảm ngứa, thậm chí trong vài trường hợp còn cần sử dụng cả thuốc trầm cảm, thuốc chống lo âu.
  • Viêm mô tế bào: Đây là tình trạng nhiễm trùng da gây ra các triệu chứng nặng nề như đau rát, ửng đỏ, đau nhức, sốt, gây cảm giác ớn lạnh… Đặc biệt, với những người có hệ miễn dịch suy yếu, nếu gặp biến chứng viêm mô tế bào cực kỳ nguy hiểm, thậm chí đe dọa đến tính mạng của người bệnh.
  • Nhiễm khuẩn huyết: Viêm nhiễm kéo dài trên da không được điều trị kịp thời khiến các ổ khuẩn, virus và nấm men xâm nhập sâu vào bên trong da, đi vào hệ tuần hoàn máu và gây nhiễm trùng huyết rất nguy hiểm, thậm chí là tử vong.
Viêm da tiếp xúc bội nhiễm
Viêm da tiếp xúc bội nhiễm không được điều trị kịp thời sẽ gây nhiều biến chứng nguy hiểm như nhiễm trùng huyết, viêm da thần kinh…

Ngoài ra, nếu không được điều trị kịp thời sẽ gây ra tình trạng stress, lo âu, mất ngủ kéo dài, gây sẹo xấu vĩnh viễn trên da, thậm chí nặng hơn là các triệu chứng dị ứng khó chịu, suy dinh dưỡng, hen suyễn, suy hô hấp, có dấu hiệu sốt phản vệ, trụy tim, mất ý thức, ngất xỉu…… Những triệu chứng này thường khác nhau ở trẻ em và người lớn. Nếu điều trị không đúng cách sẽ khiến bệnh kéo dài dai dẳng cho từ thuở nhỏ cho đến khi trưởng thành.

Phương pháp điều trị viêm da tiếp xúc bội nhiễm

Viêm da tiếp xúc bội nhiễm là giai đoạn bệnh nặng, có tính chất mạn tính nên việc điều trị bắt buộc phải tuân theo phác đồ điều trị riêng do bác sĩ đưa ra. Tuyệt đối không nên áp dụng các biện pháp dân gian chưa được chứng minh khoa học để tránh làm tăng nặng mức độ bệnh, khiến việc điều trị càng phức tạp hơn.

Sau khi có kết quả thăm khám, bác sĩ thường tư vấn cho người bệnh áp dụng các biện pháp sau:

1. Điều trị bằng thuốc

Đối với viêm da tiếp xúc bội nhiễm thì phương pháp điều trị chính là sử dụng thuốc Tây có khả năng hỗ trợ cải thiện triệu chứng hiệu quả. Thuốc uống là nhóm thuốc được ưu tiên sử dụng đầu tiên trong điều trị viêm da tiếp xúc bội nhiễm. Điển hình là 2 nhóm thuốc sau:

Nhóm thuốc uống điều trị triệu chứng toàn thân

  • Nhóm thuốc kháng sinh: Đây là nhóm thuốc có khả năng cải thiện triệu chứng viêm da tiếp xúc bội nhiễm mạnh mẽ và nhanh chóng. Tuy nhiên, thuốc thường được chỉ định sử dụng trong thời gian ngắn từ 7 – 15 ngày tùy theo mức độ viêm nhiễm. Nếu hết thời gian sử dụng mà các triệu chứng chưa được cải thiện hãy thông báo cho bác sĩ để được tư vấn dùng thuốc khác. Tuyệt đối không lạm dụng thuốc để tránh gây những tác dụng phụ ngoài ý muốn. Một số loại kháng sinh được kê đơn sử dụng phổ biến như Ceftriaxon, Amoxicillin…
  • Nhóm thuốc chống viêm – thuốc giảm đau: Paracetamol (thuốc giảm đau) và thuốc NSAID (thuốc chống viêm) là 2 loại thuốc được chỉ định cho người bệnh có dấu hiệu sốt cao, đau nhức. Tuy nhiên, sử dụng nhóm thuốc này cần tuân thủ tuyệt đối liều dùng, không lạm dụng vì có thể gây ra tác dụng phụ như suy giảm chức năng dạ dày, thận, gan, tim mạch…
Viêm da tiếp xúc bội nhiễm
Thuốc dạng uống là nhóm thuốc được chỉ định sử dụng đầu tiên để điều trị viêm da tiếp xúc bội nhiễm

Nhóm thuốc bôi điều trị triệu chứng tại chỗ

Nếu thuốc uống có khả năng điều trị triệu chứng toàn thân, tác động từ bên trong cơ thể thì nhóm thuốc bôi sẽ lại có tác dụng kiểm soát nhiễm trùng, sát khuẩn và tiêu viêm, làm dịu da, giảm ngứa ngáy và đau rát trên bề mặt da.

  • Các loại dung dịch sát khuẩn: Viêm da tiếp xúc bội nhiễm đặc trưng với các đốm mụn nước, mụn mủ, rỉ dịch và dễ vỡ, có dấu hiệu lở loét nặng hơn, bác sĩ sẽ gợi ý cho người bệnh sử dụng các loại dung dịch sát khuẩn như: hồ nước, thuốc tím Methylen, dung dịch Jarish, nước muối sinh lý… để tăng khả năng sát trùng, tiêu viêm, giảm ngứa…
  • Thuốc chống nấm, kháng virus: Những trường hợp viêm da tiếp xúc bị bội nhiễm do nhiễm virus hoặc nấm sẽ được kê đơn nhóm thuốc kháng virus hoặc thuốc chống nấm dạng bôi để tăng khả năng cải thiện triệu chứng bệnh.
  • Thuốc kháng sinh dạng bôi: Viêm da tiếp xúc giai đoạn mạn tính khiến da khô ráp, bong tróc vảy tiết sẽ được kê đơn nhóm thuốc kháng sinh dạng bôi để ức chế sự phát triển của các ổ vi khuẩn, tăng cường hệ miễn dịch.
  • Thuốc ức chế Calcineurin dạng bôi: Nhóm thuốc này không chỉ được dùng phổ biến trong điều trị viêm da cơ địa hay chàm Eczema mà còn được kê đơn dành cho những người bị viêm da tiếp xúc bội nhiễm nhằm hỗ trợ điều trị triệu chứng khi các tổn thương đã ổn định. Thuốc có khả năng tăng cường hàng rào bảo vệ da và kháng viêm hiệu quả. Loại thuốc được dùng phổ biến trong nhóm này như: kem Pimecrolimus 1%, thuốc mỡ Tacrolimus 0.03% (dành cho trẻ em) hoặc thuốc mỡ Tacrolimus 1%.

Ngoài ra, tùy vào từng trường hợp bệnh cụ thể mà bác sĩ sẽ kê đơn một số loại thuốc khác như: thuốc bôi chứa corticoid, thuốc kháng histamine… với liều dùng phù hợp.

Lưu ý: Nếu chữa bệnh viêm da tiếp xúc bội nhiễm bằng thuốc Tây, người bệnh cần tuân thủ thực hiện theo hướng dẫn và chỉ định của bác sĩ da liễu. Tuyệt đối không được lạm dụng thuốc hay tự ý mua thuốc ở ngoài để sử dụng vì không những không đem lại hiệu quả mà còn gây tác dụng ngoài ý muốn.

2. Chữa viêm da tiếp xúc bội nhiễm theo Đông y

Theo quan niệm trong Đông y, bệnh viêm da tiếp xúc bội nhiễm xảy ra là do suy giảm chức năng của gan, thận và sự suy giảm của hệ miễn dịch. Sự kết hợp của các vị thuốc Đông y có đặc tính kháng khuẩn, chống viêm tự nhiên có tác dụng cải thiện hiệu quả các triệu chứng bệnh từ bên trong cơ thể.

Viêm da tiếp xúc bội nhiễm
Chữa viêm da tiếp xúc bội nhiễm bằng Đông y là phương pháp hiệu quả, an toàn và lành tính, ít gây tác dụng phụ

Một số bài thuốc được kê đơn phổ biến trong điều trị viêm da tiếp xúc bội nhiễm như:

  • Bài thuốc số 1: Chuẩn bị các vị thuốc gồm sài đất, bồ công anh, thương nhĩ tử, dây nhẫn đông, cam thảo. Cho hết dược liệu đã chuẩn bị vào siêu thuốc, đổ 500ml nước vào đun trên lửa liu riu cho đến khi nước thuốc cạn xuống còn một nửa thì tắt bếp. Đổ nước thuốc ra chén, chia làm 2 phần riêng và uống vào buổi sáng và tối, nên uống trước bữa ăn 30 phút và khi nước thuốc còn ấm để đạt hiệu quả tốt nhất.
  • Bài thuốc số 2: Dùng các vị thuốc như kim ngân hoa, rau má, lá tre, đan sâm, sài đất, mạch đông, liên kiều và cho vào siêu thuốc nấu cùng 500ml nước. Đến khi thấy nước cạn xuống còn một nửa thì lọc lấy nước thuốc uống hết trong ngày.

3. Kết hợp các biện pháp chăm sóc da đúng cách

Để tăng hiệu quả điều trị bằng các loại thuốc, người bệnh cần kết hợp với các mẹo chăm sóc đúng cách tại nhà để rút ngắn thời gian điều trị, giảm thiểu tác dụng phụ của thuốc và ngăn ngừa hình thành sẹo thâm vĩnh viễn trên da. Một vài cách chăm sóc hiệu quả nên áp dụng như:

  • Tuân thủ thực hiện các biện pháp bảo vệ da khỏi những tác động mạnh từ bên ngoài. Tránh để làn da tiếp xúc với các tác nhân dị ứng như khói bụi, môi trường ô nhiễm, lông động vật, nhựa từ thực vật có độc, nọc độc côn trùng…
  • Giữ vệ sinh vùng da bị viêm nhiễm bằng những cách đơn giản như: tắm gội hằng ngày, rửa tay thường xuyên nhất là sau khi tiếp xúc với các tác nhân dị ứng, bôi kem dưỡng ẩm toàn thân chú ý tránh vùng da bị bội nhiễm… Thực hiện thường xuyên giúp nâng cao hàng rào bảo vệ tự nhiên của làn da.
  • Ưu tiên mặc quần áo rộng rãi, thông thoáng để giảm thiểu tối đa ma sát trên da và có chất liệu thấm hút nhanh.
  • Hạn chế các hoạt động, vận động mạnh khiến cơ thể ra nhiều mồ hôi, vì mồ hôi bám rít trên da có thể làm tăng mức độ sưng viêm, đỏ tấy, phù nề, đau rát…
  • Nếu khởi phát triệu chứng ngứa ngáy khó chịu trên bề mặt da, người bệnh nên áp dụng mẹo chườm lạnh để giảm ngứa. Lưu ý không nên bôi kem dưỡng ẩm hay các hỗn hợp từ nguyên liệu tự nhiên lên vùng da đang bị bội nhiễm, chỉ dùng khi da đã lành lại và ổn định.
  • Trong chế độ ăn uống nên ưu tiên các loại thực phẩm giàu vitamin khoáng chất như rau xanh, củ quả, trái cây, cá hồi, yến mạch, sữa chua… Kết hợp uống nhiều nước để hỗ trợ quá trình phục hồi những tổn thương trên da.
  • Trong quá trình điều trị bệnh, người bệnh phải hết sức chú ý điều chỉnh chế độ sinh hoạt, cân đối thời gian nghỉ ngơi và làm việc, không lao động quá sức, ngủ không đủ giấc hay đối mặt với căng thẳng quá mức…
Viêm da tiếp xúc bội nhiễm
Giữ vệ sinh cho làn da, phổ biến nhất là da tay, chân, mặt… với các dung dịch, sản phẩm diệt khuẩn dịu nhẹ

Hướng dẫn biện pháp phòng ngừa tái phát viêm da tiếp xúc bội nhiễm

Các triệu chứng bệnh viêm da tiếp xúc bội nhiễm đã được kiểm soát nhưng không đồng nghĩa với việc bệnh khỏi hoàn toàn và không tái phát. Vì vậy, để chủ động phòng ngừa tái phát, người bệnh cần chú ý thực hiện các biện pháp phòng ngừa như:

  • Giữ gìn vệ sinh cơ thể và xem xét kỹ lưỡng trong việc chọn lựa sản phẩm dưỡng da. Sau khi các tổn thương bội nhiễm trên da đã biến mất, hãy tạo thói quen bôi kem dưỡng ẩm để giúp da khỏe mạnh, đủ sức chống lại các tác nhân dị ứng gây bệnh.
  • Hạn chế để da tiếp xúc với các tác nhân gây dị ứng trước đó như rác thải sinh hoạt, nguồn nước bẩn, kim loại, các loại hóa chất, mạt bụi, mùn cưa, nhựa độc thực vật, nọc độc côn trùng… Nếu chẳng may vô tình tiếp xúc hãy nahnh chóng rửa lại bằng dung dịch sát khuẩn. Trường hợp tính chất công việc của bạn thường xuyên tiếp xúc với các loại hóa chất, chất bẩn nên chú ý sử dụng đồ bảo hộ. găng tay và ủng cao su.
  • Thường xuyên vệ sinh không gian sống xung quanh và đồ dùng cá nhân như chăn, drap, gối, nệm, quần áo, khăn mặt, khăn tắm… để hạn chế tối đa sự bùng phát của các loại vi khuẩn, virus, nấm mốc hoặc một số tác nhân dị ứng khác.
  • Đồng thời, tuân thủ các biện pháp tăng cường sức đề kháng và thể trạng sức khỏe thông qua chế độ ăn uống khoa học, vận động thường xuyên và tạo các thói quen sinh hoạt lành mạnh, tích cực.
  • Ngay khi bùng phát các triệu chứng viêm da tiếp xúc bội nhiễm, người bệnh cần chủ động tiếp nhận điều trị kịp thời để tránh làm bệnh diễn tiến nặng hơn.
Viêm da tiếp xúc bội nhiễm
Tạo thói quen bôi kem dưỡng ẩm hằng ngày để tăng cường sức đề kháng phòng ngừa tái phát viêm da tiếp xúc bội nhiễm

Trên thực tế, viêm da tiếp xúc bội nhiễm dù nguy hiểm nhưng việc điều trị kiểm soát bệnh lại không quá khó, chỉ cần người bệnh tuân thủ thực hiện theo đúng phác đồ điều trị của bác sĩ. Ngược lại, nếu không được điều trị kịp thời và đúng cách càng làm tăng nặng các triệu chứng bệnh khiến việc điều trị càng khó khăn hơn. Vì vậy, ngay khi nhận thấy các dấu hiệu da liễu bất thường, bạn hãy chủ động thăm khám tại các bệnh viện uy tín để được thăm khám và tư vấn phương án điều trị phù hợp.

Có thể bạn quan tâm

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *