Trào ngược dạ dày

Bị Trào Ngược Dạ Dày Là Gì? Triệu Chứng, Nguyên Nhân Và Cách Chữa

Trào ngược dạ dày thực quản là bệnh lý thuộc đường tiêu hóa phổ biến, có nhiều nguyên nhân khác nhau. Thời gian đầu, bệnh không gây ra những tác động nghiêm trọng đến cuộc sống sinh hoạt. Tuy nhiên để triệu chứng bệnh kéo dài một thời gian không được chữa trị đúng cách, có thể bệnh nhân sẽ gặp biến chứng nguy hiểm, nặng nhất là ung thư dạ dày thực quản.

Bị trào ngược dạ dày là gì?

Trào ngược dạ dày có tên gọi Tiếng Anh Gastroesophageal Reflux Disease, được viết tắt thành GERD. Theo các chuyên gia đầu ngành thì đây là chứng trào ngược axit dạ dày lên trên thực quản, mỗi bệnh nhân sẽ có mức độ và tần suất khác nhau.

Trào ngược dạ dày là bệnh phổ biến
Trào ngược dạ dày là bệnh phổ biến

Thông thường bệnh không gây nhiều tác động tiêu cực đến chất lượng cuộc sống hằng ngày. Tuy nhiên, khi triệu chứng trào ngược xuất hiện ngày càng nhiều trong một thời gian dài sẽ khiến cho niêm mạc thực quản bị tổn thương.

Vậy nên, nếu không được chữa trị bệnh kịp thời thì bệnh nhân có thể sẽ bị suy dinh dưỡng (ở trẻ em), gây viêm nhiễm thực quản và suy giảm chức năng hô hấp. Biến chứng nặng nhất là ung thư dạ dày thực quản – bệnh có tỷ lệ tử vong là rất cao. 

Nguyên nhân trào ngược dạ dày

Mặc dù chưa có kết luận chính thức nào về nguyên nhân, tuy nhiên theo kết quả nghiên cứu được đúc kết bởi các chuyên gia thì bệnh này thường gặp ở nhiều đối tượng khác nhau. Mỗi đối tượng sẽ có nguyên nhân gây bệnh tương ứng cụ thể như sau:

  • Béo phì thừa cân: Khi đưa lượng thức ăn lớn sẽ gây áp lực lên dạ dày, ổ bụng.
  • Tác dụng phụ của thuốc Tây (kháng sinh, giảm đau, huyết áp…): các loại thuốc chứa hoạt chất như aspirin, theophylline, naproxen…
  • Thói quen sinh hoạt không lành mạnh: hút thuốc lá, uống rượu bia, ăn quá nhiều lần 1 lúc, thường xuyên ăn đồ cay nóng, dầu mỡ, đồ ngọt khó tiêu, vận động mạnh/ nằm sau khi ăn… cũng là nguyên nhân thường gặp dẫn đến hiện tượng trào ngược.
  • Dịch vị axit trong dạ dày dư thừa: Bị đảo lộn cùng thức ăn thừa, cũ chưa tiêu hóa hết và trào ngược lên thực quản.
  • Thường xuyên bị stress, căng thẳng, lo âu liên tục hoặc gia đình có tiền sử mắc các bệnh về dạ dày cũng là một trong những nguyên nhân có thể gây ra bệnh trào ngược, tuy nhiên tỷ lệ không nhiều.
  • Người bệnh mắc bệnh lý như: hẹp môn vị dạ dày thực quản, viêm phù nề dạ dày, rối loạn co thắt, chậm làm rỗng dạ dày…
Nguyên nhân chính gây bệnh
Nguyên nhân chính gây bệnh đa dạng

Riêng đối với phụ nữ có thai, nguyên nhân là do chế độ ăn uống thất thường đồng thời thai nhi phát triển cũng sẽ làm tăng áp lực lên dạ dày (ổ bụng) khiến cho quá trình tiêu hóa thức ăn bị ảnh hưởng, lâu dần sẽ gây ra trào ngược.

Đối với trẻ em và trẻ sơ sinh, nguyên do là chức năng hệ thống tiêu hóa chưa phát triển, ăn quá no hoặc bị đầy dụng sẽ dễ khiến cho bé bị trào ngược.

Ngoài ra, nhiều người mắc bệnh trào ngược dạ dày khi xét nghiệm có kết quả dương tính với khuẩn Hp, nên nhiễm khuẩn Hp cũng được xem như yếu tố gây bệnh này (trào ngược Hp).

Triệu chứng trào ngược dạ dày thực quản

Trên thực tế thì các dấu hiệu nhận biết bệnh này khá rõ rệt, tuy nhiên biểu hiện của bệnh xuất hiện nhiều hay ít, nặng hay nhẹ đều phụ thuộc vào từng bệnh nhân khác nhau. 

Trào ngược, ợ hơi, nóng rát cổ, đau thượng vị...
Triệu chứng: Trào ngược, ợ hơi, nóng rát cổ, đau thượng vị…
  • Ợ hơi, ợ nóng, ợ chua thường xuyên và để lại vị chua trong miệng, có cảm giác nóng rát vùng thượng vị. Triệu chứng thường xuất hiện khi bệnh nhân ngủ dậy, ăn no, khó tiêu.
  • Buồn nôn, nôn: Dịch vị axit trào ngược lên thực quản, nếu nặng có thể vào họng hoặc miệng gây buồn nôn. Triệu chứng bệnh trào ngược thường nặng nhất vào ban đêm.
  • Đau tức ngực thượng vị: như bị thắt ở ngực tạo cảm giác bị đè ép, tạo cảm giác xuyên sang cả sau lưng và cánh tay rất khó chịu. Có thể thấy biểu hiện này dễ nhầm với bệnh tim mạch và bệnh phổi nên người bệnh cần phải xác định rõ thể bệnh.
  • Chán ăn, khó nuốt: Do bị trào ngược lên thực quản, nên bộ phận bị tổn thương (phù nề, sưng, thu hẹp…) tạo cảm giác khó nuốt, vướng víu ở cổ và dễ nghẹn mỗi khi ăn.
  • Khàn giọng và ho: Do dây thanh quản tiếp xúc với axit dạ dày (bị trào ngược lên) nên bị tổn thương, từ đó dẫn đến biểu hiện bị khản tiếng.
  • Miệng tiết nhiều nước bọt: để trung hòa bớt lượng axit trào lên.

Ngoài những dấu hiệu phổ biến kể trên, thì trào ngược dạ dày gây sốt, viêm amidan, ho đờm (nặng hơn là ra máu), hôi miệng, viêm xoang, khó thở, khó tiêu, đầy bụng,…

Nếu cảm thấy bản thân có những dấu hiệu kể trên thì nên tìm đến cơ sở khám chữa bệnh hoặc bệnh viện để được thăm khám, chẩn trị bệnh trước khi bị biến chứng.

Bệnh trào ngược dạ dày có nguy hiểm không?

Các chuyên gia cũng chỉ ra rằng bệnh này không nguy hiểm, nhưng nếu để tình trạng diễn ra một thời gian không có phương pháp điều trị đúng cách thì dễ gây ra nhiều biến chứng khác.

Trào ngược dạ dày là bệnh nguy hiểm
Trào ngược dạ dày là bệnh nguy hiểm khi không điều trị kịp thời

Theo thống kê của Bộ y tế, bệnh trào ngược dạ dày là căn bệnh phổ biến, Việt Nam có khoảng 7 triệu người mắc và 60% người bệnh không phát hiện kịp thời nên gặp phải một số biến chứng nguy hiểm.

  • Tắc nghẽn thực quản: Như đã giải thích ở trên, hiện tượng trào được có thể gây sẹo và thu hẹp thực quản, quá trình ăn uống khó khăn.
  • Thực quản Barrett: Có đến 5-10% bệnh nhân bị biến chứng sang thực quản Barrett.
  • Viêm đường hô hấp (viêm họng, viêm phế quản), viêm thực quản: Do dịch axit trong dạ dày trào ngược lên thực quản trong một thời gian dài, khiến niêm mạc thực quản bị tổn thương gây sưng, viêm.
  • Chảy máu và loét dạ dày: Thường bệnh sẽ kèm theo đau dạ dày, nếu nghiêm trọng hơn có thể gây xuất huyết dạ dày và dẫn đến tử vong.
  • Ung thư thực quản: Biến chứng nguy hiểm nhất, thời gian ủ bệnh thường từ 10 năm trở lên.

Ngoài ra người bệnh cũng có thể gặp phải một số vấn đề về sức khỏe khác như: tim mạch, rối loạn giấc ngủ, hôi miệng, cơ thể suy nhược, sụt cân, mệt mỏi… Vậy nên người bệnh cần nhanh chóng điều trị để giảm thiểu nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe cũng như tính mạng.

Phương pháp chẩn đoán bệnh trào ngược dạ dày

Mặc dù bệnh có những triệu chứng cũng như biểu hiện bệnh khá rõ ràng, tuy nhiên vẫn có thể gây ra sự nhầm lẫn với nhiều bệnh lý về đường tiêu hóa khác. 

Vậy nên, ngoài việc đưa ra một số câu hỏi liên quan đến vấn đề sức khỏe và tình trạng bệnh thì bác sĩ sẽ chỉ định thêm phương pháp chẩn đoán, điển hình như:

Nội soi luôn mang lại kết quả chính xác
Nội soi luôn mang lại kết quả chính xác
  • Kiểm tra nồng độ axit: Một trong những lý do khiến trào ngược ngày càng nặng đó chính là lượng dịch axit trong dạ dày bị tiết ra nhiều, dư thừa và tăng nồng độ axit trong dạ dày. Do vậy, bác sĩ có thể sử dụng thiết bị y tế để đo lượng axit trong dạ dày và nồng độ axit trong dạ dày trào lên thực quản để xác định bệnh lý.
  • Theo dõi nồng độ PH thực quản: Tương tự với phương pháp trên, cách này sẽ giúp bác sĩ xác định nồng độ axit trong dạ dày, từ đó đưa ra kết luận về bệnh hiệu quả hơn.
  • Nội soi: Là phương pháp phổ biến và mang lại kết quả khá chính xác. Bằng cahcs này, bác sĩ sẽ sử dụng ống nội soi mềm có gắn thiết bị ghi lại hình ảnh, bác sĩ sẽ đưa ống vào miệng xuống thực quản và dạ dày để quan sát các vết thương tổn. Đồng thời xác định mức độ nghiêm trọng của bệnh và những vấn đề liên quan khác.
  • Chụp X-quang: Với phương pháp này, bệnh nhân cần phải nuốt chất lỏng phản quang Barium để chất vào cơ thể, giúp cho việc chụp tia x quang được hiện rõ nét, nên xác định mức độ tổn thương dạ dày sẽ dễ dàng hơn.
  • Thông qua hình học thực quản: Bệnh nhân sẽ được luồn ống dài, dẻo, linh hoạt vào thực quản, quan sát được quá trình đẩy axit lên thực quản và xác nhận bệnh lý. 

Sau khi có kết quả bác sĩ sẽ giải thích, đưa ra chẩn đoán bệnh cùng với phác đồ điều trị bệnh phù hợp.

Cách chữa trào ngược dạ dày hiệu quả nhất hiện nay

Với những nội dung chia sẻ ở trên, bạn đọc cũng đã thấy được mức độ nguy hại của bệnh nếu như chúng ta không có phương pháp chữa trị kịp thời. Vậy nên chúng tôi đã tổng hợp toàn bộ cách chữa bệnh dễ áp dụng, khoa học và đạt hiệu quả cao.

Tập yoga chữa trào ngược thực quản dạ dày

Đối với những bệnh nhân có triệu chứng nhẹ, mới phát hiện thì kiên trì tập yoga cũng có thể ngăn chặn được bệnh phát triển. Tuy nhiên, tập yoga cũng có nhiều cấp độ, từ dễ đến khó nên đối với bệnh nhân mới tập lần đầu thì nên thực hiện bài tập gập bụng.

Yoga- cải thiện được nhiều triệu chứng bệnh
Yoga- cải thiện được nhiều triệu chứng bệnh

Những tư thế ấy sẽ giúp kích thích hệ tiêu hóa và thuyên giảm được chứng trào được. Cụ thể bài tập như sau: 

  • Nằm úp người lên thảm tập/ chiếu, kiểm soát hô hấp sao cho thật điều độ và nhẹ nhàng (thở bằng mũi).
  • Dùng lực từ từ nâng thật nhẹ nhàng phần đầu, cằm vẫn tì trên thảm/ chiếu.
  • Hơi thở đều, giang hai tay ra giữ chặt hai bàn chân, và từ từ co lên rồi dần dần lại thả ra, cứ giữ như vậy trong 6 giây, làm liên tục trong tối thiểu 10 phút mỗi ngày.

Xoa bóp bấm huyệt chữa trào ngược dạ dày thực quản

Có thể coi đây là phương pháp chữa bệnh không dùng thuốc được ưa chuộng nhất hiện nay. Vốn thuộc Đông phương Y pháp ( 1 phần của Y học cổ truyền), nên xoa bóp bấm huyệt cũng đã có bề dày lịch sử nhiều đời trước.

Công dụng của xoa bóp bấm huyệt chính là kích thích, tác động trực tiếp đến huyệt đạo, hệ thần kinh hoặc mạch máu của bệnh nhân để điều chỉnh lại hoạt động, cân bằng âm dương, điều hòa khí huyết.

Từ đó, nâng cao khả năng hoạt động thần kinh, tăng khả năng miễn dịch và kích thích quá trình trao đổi chất.

Mặc dù phương pháp an toàn nhưng bệnh nhân vẫn nên tìm đến địa chỉ uy tín, chất lượng để vật lí trị liệu mang lại hiệu quả cao nhất. Bởi có những nơi thực hiện thủ thuật không đảm bảo về chất lượng, an toàn và có thể sẽ khiến bạn tiền mất tật mang.

Chữa trào ngược dạ dày tại nhà bằng dân gian

Từ xa xưa, ông cha ta đã để lại muôn vàn bài thuốc chữa bệnh và cho đến ngày nay chúng vẫn được áp dụng một cách phổ biến. Điển hình một số bài chữa đơn giản, dễ áp dụng tại nhà mà bạn có thể thực hiện như:

Nha đam - thần dược đối với bệnh nhân bị các bệnh về dạ dày
Nha đam – thần dược đối với bệnh nhân bị các bệnh về dạ dày

Chữa trào ngược dạ dày bằng nha đam

  • Chuẩn bị: 1 miếng nha đam tươi, vỏ mỏng.
  • Cách làm: Rửa sạch, gọt vỏ và thái hạt lựu phần thịt nha đam rồi pha với nước ấm và dùng. Có thể vắt thêm 1 – 2 giọt chanh để uống ngon hơn, nên cho thêm ít đường.

Chữa trào ngược dạ dày bằng nghệ đen và gừng

  • Chuẩn bị: 12g gừng, 15g nghệ đen và 8g trần bì.
  • Cách làm: Rửa sạch hỗn hợp trên, nạo bỏ bỏ và tháo nhỏ chúng rồi đun sôi cùng với 1 lít nước. Đến khi nước cạn còn khoảng 0,3 lít thì có thể tắt bếp, chờ đến khi còn ấm thì có thể uống (mỗi lần uống 0,15 lít).

Lá trầu không chữa trào ngược dạ dày

  • Chuẩn bị: 2 Lá trầu không non, tươi.
  • Cách làm: Rửa sạch, ngâm với nước muối pha loãng 10 phút, sau đó để cho róc hết nước và nhai trực tiếp. Nên nhai từ từ, nuốt từ từ để hoạt chất ngấm được vào cơ thể dễ dàng.

Chữa trào ngược dạ dày bằng lá mơ lông

  • Chuẩn bị: 100g lá mơ tươi
  • Cách làm: Rửa sạch lá mơ, ngâm với nước muối pha loãng 10 phút. Để ráo nước, giã nhuyễn lấy nước cốt (có thể thêm 1 – 2 hạt muối) rồi đun cách thuỷ khoảng 15 phút. Nên uống khi còn ấm, ngày/ 2 lần sau ăn.

Chữa trào ngược dạ dày bằng lá tía tô

  • Chuẩn bị: 200g tía tô tươi.
  • Cách làm: Rửa sạch, rồi đun cùng với 1 lít nước trong khoảng 15 phút, lượng nước thu được chia làm 2 – 3 lần tương ứng với số lần uống trong ngày.
Tía tô - thần dược đối với bệnh nhân bị các bệnh về dạ dày
Tía tô – thần dược đối với bệnh nhân bị các bệnh về dạ dày

TUY NHIÊN: Cách chữa trào ngược dạ dày bằng dân gian không được chuyên gia đánh giá cao, vì sự hiệu quả của chúng còn tùy thuộc vào cơ địa từng người và chỉ phù hợp với người mới mắc bệnh, giai đoạn còn nhẹ dễ kiểm soát. Đối với bệnh nhân có triệu chứng nặng thì nên thăm khám để được đưa ra phác đồ điều trị bệnh hiệu quả.

Dùng thuốc trị trào ngược dạ dày thực quản theo Tây y

Thông thường, đây sẽ là cách được phần lớn người bệnh lựa chọn để chữa trị bệnh vì chúng có khả năng mang đến hiệu quả nhanh chóng, thuyên giảm rõ rệt. 

Tuy nhiên, chỉ sau khi ngừng thuốc thì bệnh vẫn có thể tái phát, thậm chí lạm dụng hoặc uống không đúng cách bệnh nhân sẽ gặp phải những biến chứng nguy hiểm do tác dụng phụ của thuốc gây ra.

Do vậy, khi sử dụng thuốc Tây y bệnh nhân nên thận trọng, tốt nhất nên tuân theo đúng với phác đồ điều trị trào ngược dạ dày thực quản Bộ y tế được bác sĩ tư vấn.

Ngoài ra, để giúp bạn có thêm kiến thức bệnh trào ngược dạ dày thực quản uống thuốc gì thì chúng tôi sẽ gợi ý đến bạn một vài thuốc chữa trào ngược được sử dụng phổ biến:

  • Thuốc đặc trị trào ngược dạ dày của mỹ – Thuốc nexium: Liều dùng 40mg mỗi ngày 1 lần trong 4-8 tuần. Sau đó nếu chưa thuyên giảm, bác sĩ sẽ kê uống tiếp nhưng sẽ giảm liều lượng.
  • Thuốc Metoclopramide: Uống 1/2-1 viên 10mg và 3 lần/ngày.
  • Thuốc gaviscon: Liều dùng 5 – 20ml/lần uống và 4 lần/ngày  bác sĩ sẽ kê đơn tùy vào từng độ tuổi.
  • Thuốc trung hòa axit Pepto-Bismol: Uống 1 – 2 viên/ lần, 1 lần/ ngày….

Chữa trào ngược dạ dày bằng Đông y 

Ngoài những cách chữa trên, phương pháp sử dụng thuốc Đông y điều trị bệnh đang được đánh giá là lựa chọn tối ưu bởi nguyên lý điều trị bệnh từ gốc rễ, từ trong ra ngoài và ngăn chặn hiệu quả sự tái phát bệnh. Đồng thời giúp bệnh nhân cải thiện và phục hồi chức năng của dạ dày, thực quản hiệu quả.

Thuốc Đông y đặc trị trào ngược dạ dày tận gốc
Thuốc Đông y đặc trị trào ngược dạ dày tận gốc

Một số bài thuốc phổ hiến được áp dụng rộng rãi như:

Bài thuốc số 1: Phòng sâm 20g, Bán hạ chế 10g, Hắc táo nhân 20g, Chỉ xác 10g, Viễn chi 12g, Cam thảo 12g, Hoài sơn 16g, Ngưu tất 16g, Trần bì 12g, Liên nhục 16g, Sát căn 16g, Bạch truật 16g.

Bài thuốc số 2: Sinh khung 4g, Chỉ xác 10g, Xương bồ 12g, Hoàng kỳ 15g, Trần bì 10g, Lá lốt 12g, Ngũ sắc 16g, Hoài sơn 16g, Sâm đại hành 16g, Đương quy 12g, Lá đắng 16g, Biển đậu 1g, Tía tô 16g, Bạch truật 16g.

Bài thuốc số 3: Sơ can Bình vị tán: Ô tặc cốt, sài hồ, nghệ đen, tam thất, chè dây…. Đây là được giới chuyên gia đánh giá là bài thuốc chữa trào ngược dạ dày tốt nhất hiện nay và đang được phân phối độc quyền tại Trung tâm Thuốc dân tộc. 

Bệnh trào ngược dạ dày nên ăn gì, kiêng gì?

Trên thực tế, ngoài việc áp dụng phương pháp điều trị kể trên thì đối với các bệnh lý thuộc về đường tiêu hóa đều cần phải có chế độ ăn uống kiêng khem, khoa học thì mới đẩy lùi bệnh một cách hiệu quả.

Bệnh nhân bệnh này cũng vậy, cần phải xây dựng cho bản thân một chế độ ăn uống sao cho thật khoa học, hợp lý để bệnh thuyên giảm. Theo chuyên gia cố vấn về sức khỏe dạ dày thì bệnh nhân nên ăn gì và kiêng gì như sau:

Bệnh nhân nên ăn:

  • Nên ăn bánh mì vì chúng có khả năng thấm acid, làm giảm nồng độ acid trong dạ dày.
  • Nên uống sữa: vừa cung cấp chất dinh dưỡng cho cơ thể vừa bão hòa acid trong dạ dày và kích thích tiêu hóa.
  • Nên ăn bột yến mạch vào buổi sáng: Làm hấp thụ tốt lượng acid dư thừa và bổ sung năng lượng cho cơ thể.
  • Nên ăn đỗ đậu tuy nhiên nên ngâm hạt đậu khô để làm mềm hạt đỗ, đậu rồi mới chế biến. Như vậy khi dùng dễ tiêu hóa và giảm đầy bụng.
  • Các loại thực phẩm giàu chất xơ từ rau xanh, để hệ tiêu hóa khỏe mạnh: họ nhà cải (Cải xoong, cải canh, cải ngọt, cải thìa…), bí xanh, bí đao, bí ngòi, súp lơ…
  • Bổ sung nhiều vitamin từ trái cây: chuối chín, dưa hấu hoặc dưa gang, quả bơ, đu đủ chín, ăn táo, dưa chuột, việt quất, mận khô, nước dừa, quả thanh long…
  • Ăn thực phẩm dễ tiêu hóa: Trứng gà, bánh quy, cháo, súp, khoai lang, khoai tây,…
Chế độ ăn uống quyết định 40% tỷ lệ khỏi bệnh
Chế độ ăn uống quyết định 40% tỷ lệ khỏi bệnh

Bệnh nhân không nên ăn:

  • Quả nhiều nhựa như hồng xiêm, mít, sung… làm cho lớp niêm mạc bị bào mòn, ảnh hưởng đến sức khỏe dạ dày.
  • Đồ ăn nhiều chất béo, dầu, mỡ gây đầy bụng, khó tiêu và dễ gây ợ và trào ngược.
  • Hạn chế ăn lê vì chúng chứa nhiều chất xơ không hòa tan, gây trướng bụng, khó tiêu và dễ bị trào ngược.
  • Đồ ăn, thức uống có chứa nhiều acid (cam, chanh, quýt chua…) sẽ khiến viêm loét dạ dày, rối loạn chức năng dạ dày và có thể làm tình trạng trào ngược nặng hơn.
  • Không nên ăn socola vì hàm lượng chất béo và sữa trong chúng khá cao, dễ gây đầy bụng và chướng bụng.
  • Không nên sử dụng các loại thực phẩm có chứa chất kích thích cafein như: cà phê, hút thuốc lá, uống bia rượu…

Bên cạnh đó, người bệnh trào ngược cũng có thể cân nhắc việc chia nhỏ các bữa ăn trong ngày thành nhiều lần, để hạn chế gây áp lực dạ dày giúp chúng tiêu hóa dễ dàng hơn. Khi đó bệnh nhân sẽ cảm thấy thuyên giảm được triệu chứng đầy bụng và trào ngược dạ dày thực quản.

Ngoài ra, bệnh nhân cũng có thể kết hợp ăn uống kèm tập luyện thể dục thể thao vừa độ để hỗ trợ quá trình điều trị bệnh hiệu quả hơn.

Hy vọng với những thông tin, kiến thức về bệnh trào ngược dạ dày thực quản được chia sẻ ở trên đã mang lại nhiều hữu ích đến bạn. Đừng quên đến ngay bệnh viện để thăm khám và điều trị nếu bản thân xuất hiện những triệu chứng kể trên.

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *