Bệnh đại tràng

Polyp Đại Tràng: Nguyên Nhân, Triệu Chứng, Điều Trị, Phòng Ngừa

Polyp đại tràng là thuật ngữ chỉ tình trạng xuất hiện khối u lồi vào trong lòng đại tràng. Hầu như các polyp đều lành tính, thường xuất hiện ở nhóm đối tượng bệnh nhân ngoài 50 tuổi. Tuy nhiên một số trường hợp polyp gặp điều kiện thuận lợi phát triển thành ung thư nguy hiểm. Do đó người bệnh không nên chủ quan, cần theo dõi và điều trị sớm để phòng ngừa biến chứng.

Polyp đại tràng là gì? Phân loại

Polyp đại tràng là tình trạng trong lòng đại tràng xuất hiện các khối u bất thường. Các polyp thường không gây nguy hiểm đến tính mạng nhưng khiến người bệnh gặp phải nhiều vấn đề tiêu hóa. Hầu hết trường hợp phát hiện polyp đại tràng đều là dạng lành tính, tuy nhiên vẫn có một số trường hợp là khối u ác tính có khả năng chuyển hóa thành ung thư.

Polyp đại tràng là gì? Phân loại
Polyp đại tràng là gì?

Hiện nay, các chuyên gia nghiên cứu chỉ ra polyp xuất hiện ở đại tràng gồm 2 dạng chính là polyp tăng sản và dạng polyp tuyến. Ngoài ra, một số polyp khác cũng có thể xuất hiện ở đại tràng, tuy nhiên chúng chiếm tỷ lệ khá thấp. Hai dạng chính thường gặp có những đặc điểm sau:

  • Polyp tăng sản: Kích thước nhỏ, nằm ở đoạn cuối đại tràng. Polyp dạng này rất ít khi chuyển hóa sang dạng ác tính.
  • Polyp tuyến: Chiếm số lượng lớn hơn polyp tăng sản (khoảng 2/3 trong tổng số lượng polyp đại tràng). Tuy nhiên đa số chúng cũng không phát triển thành ung thư. Polyp tuyến tiếp tục được phân loại theo kích thước, hình dáng và các đặc điểm mô học thông qua biện pháp sinh thiết.

Những khối u càng lớn sẽ có khả năng ung thư hóa càng cao. Chính vì thế thông thường những khối u lớn sẽ được sinh thiết hoặc cắt bỏ hoàn toàn khi phát hiện. Sau đó mẫu bệnh phẩm có thể được đưa đi phân tích chuyên sâu hơn.

Nguyên nhân gây polyp đại tràng

Polyp có thể xảy ra ở cả nam giới lẫn nữ giới thuộc nhiều độ tuổi khác nhau. Tuy nhiên, thống kê cho thấy nhóm đối tượng bệnh nhân ngoài 50 tuổi phổ biến nhất. Vậy, nguyên nhân nào gây polyp đại tràng? Dưới đây là các yếu tố tác động chính:

Nguyên nhân gây polyp đại tràng
Thói quen ăn uống không khoa học, sử dụng rượu bia, hút nhiều thuốc lá,…là các yếu tố gây bệnh phổ biến
  • Chế độ ăn uống: Người có chế độ ăn uống không lành mạnh thường dễ mắc bệnh tiêu hóa. Trong đó, điển hình là tình trạng xuất hiện polyp bên trong đại tràng. Cụ thể, thói quen ăn uống kém khoa học có khả năng gây polyp như ăn ít chất xơ, ăn quá nhiều dầu mỡ, đồ ăn cay nóng, thịt đỏ,…
  • Yếu tố tuổi tác: Như đã đề cập, người trong độ tuổi trên 50 thường phát hiện có polyp đại tràng. Ngoài ra, người ta cũng nghiên cứu và nhận ra số ca mắc ung thư trực trạng có tới 90% trường hợp xảy ra ở độ tuổi này. Chính vì thế, chuyên gia khuyến khích những người ở độ tuổi từ 50 trở đi nên thường xuyên khám sức khỏe định kỳ, tầm soát ung thư đại trực tràng để sớm phát hiện và điều trị.
  • Yếu tố di truyền: Ngoài thói quen ăn uống và tuổi tác, polyp đại tràng có khả năng hình thành do gen di truyền. Trong gia đình nếu có cha mẹ, anh chị em mắc phải chứng bệnh này, khả năng cao bạn cũng có nguy cơ mắc bệnh.
  • Các nguyên nhân khác: Bên cạnh các nguyên nhân kể trên, polyp đại tràng có thể hình thành do những yếu tố như thói quen uống rượu bia, sử dụng thuốc lá, không thường xuyên vận động cơ thể. Đặc biệt, polyp còn có khả năng là hệ quả của một số bệnh lý tiêu hóa khác như viêm ruột từng vùng, viêm loét đại tràng,…Không những thế, khối u cũng có thể hình thành ở người thường xuyên chịu áp lực, căng thẳng thần kinh, mệt mỏi,…

Triệu chứng polyp đại tràng

Polyp đại tràng hoặc ở các bộ phận khác thường không gây dấu hiệu nhận biết cụ thể. Các triệu chứng dễ bị nhầm lẫn với nhiều vấn đề tiêu hóa khác. Điều này dễ làm bệnh nhân chủ quan, không thăm khám sớm đối mặt với nguy cơ khối polyp phát triển lớn gây ảnh hưởng sức khỏe.

Triệu chứng polyp đại tràng
Người bệnh có thể bị rối loạn đại tiện, phân lẫn máu, đau bụng thường xuyên

Do đó, bạn nên đến gặp bác sĩ để chẩn đoán bệnh khi nhận thấy các biểu hiện bất thường như:

  • Đại tiện phân lẫn máu: Polyp đại tràng là bệnh lý có khả năng khiến người bệnh đi đại tiện phân có lẫn máu tươi, đôi khi máu nâu đen loang xen lẫn trong phân. Đây là triệu chứng khởi phát bệnh nhưng không phải ai cũng biết.
  • Rối loạn đại tiện: Người bệnh lúc này sẽ gặp phải tình trạng đi đại tiện bất thường. Có thể bất ngờ cảm giác muốn đi đại tiện hoặc bị táo bón trong nhiều ngày, thậm chí kéo dài trên 1 tuần không rõ nguyên nhân. Bạn có thể dựa vào triệu chứng này để nhận diện bệnh đại tràng, nhất là hiện tượng hình thành polyp.
  • Đau bụng: Cơn đau bụng thường xuyên xuất hiện khi polyp đại tràng bắt đầu to ra. Kèm theo đó người bệnh thường bị tắc một phần hay toàn phần đường ruột. Khi đó, không chỉ bị đau bụng kéo dài mà người bệnh còn có cảm giác buồn nôn.

Tùy vào tính chất của polyp mà người bệnh sẽ có những triệu chứng đa dạng khác. Tuy nhiên trên đây là các biểu hiện thường gặp nhất của người mắc bệnh. Do đó, khi nhận thấy cơ thể có các triệu chứng này, bạn nên chủ động đến gặp bác sĩ, tránh chủ quan gây ảnh hưởng sức khỏe và việc điều trị về sau.

Polyp đại tràng có nguy hiểm không?

Tình trạng hình thành polyp khá phổ biến, đa số trường hợp đều ở dạng lành tính, không nguy hại tính mạng người bệnh. Trong đó, polyp đại tràng cũng tương tự. Bên trên có đề cập đến hai dạng polyp thường xuất hiện ở đại tràng đều là các dạng lành, ít chuyển hóa sang ung thư.

Polyp đại tràng có nguy hiểm không?
Polyp đại tràng có nguy hiểm không?

Tuy nhiên, trong trường hợp polyp tuyến trong đại tràng phát triển với kích thước quá mức có khả năng ảnh hưởng đến hoạt động của cơ quan tiêu hóa, gây ra triệu chứng khó chịu cho người bệnh. Không những thế, một số trường hợp khối u gặp điều kiện thuận lợi phát triển thành khối u ác tính, làm một khu vực trong đại tràng bị ung thư hóa.

Như bạn đã biết, tốc độ phát triển của ung thư trong cơ thể người khó đoán và nhiều giai đoạn phức tạp. Nếu mắc phải ung thư đại tràng, người bệnh phải đối mặt với nhiều nguy cơ khác, thậm chí bị đe dọa tính mạng. Do đó, khi nhận thấy cơ thể có triệu chứng bất thường, các chuyên gia luôn khuyến khích bệnh nhân chủ động thăm khám. Khi cần thiết, bác sĩ sẽ cân nhắc chỉ định can thiệp điều trị, nhằm giảm thiểu thấp nhất các rủi ro không mong muốn.

Phương pháp chẩn đoán polyp đại tràng

Cơ thể bắt đầu có những biểu hiện bất thường, nghi ngờ gặp vấn đề ở đại tràng/hệ tiêu hóa, bạn nên đến bệnh viện để được kiểm tra và hỗ trợ sớm. Bác sĩ sẽ ghi nhận các triệu chứng lâm sàng và đưa ra phương án chẩn đoán phù hợp. Một số phương pháp xét nghiệm được tiến hành như:

Phương pháp chẩn đoán polyp đại tràng
Bác sĩ chỉ định thực hiện phương pháp xét nghiệm chẩn đoán
  • Xét nghiệm máu trong phân: Lấy mẫu bệnh phẩm của người bệnh đưa vào phân tích. Xét nghiệm phân thường được thực hiện nhằm xác định bệnh lý về đại tràng. Thường các polyp đại tràng có gây chảy máu nhưng lượng rất ít, bằng mắt thường khó nhận ra. Do đó, phương pháp xét nghiệm máu trong phân là cách để chẩn đoán bệnh thường được áp dụng.
  • Nôi soi: Đây là phương pháp được áp dụng phổ biến hiện nay. Thông qua một ống nội soi chuyên dụng có gắn camera, bác sĩ sẽ quan sát bên trong đường tiêu hóa của người bệnh. Nhờ vào hình ảnh thu được trên màn hình máy tính, bác sĩ nhận diện tổn thương, xác định polyp đại tràng nếu có. Thông qua nội soi, nếu cần thiết bác sĩ sẽ tiến hành sinh thiết, lấy mẫu bệnh phẩm phân tích chuyên sâu. Đặc biệt là trong trường hợp nghi ngờ khối u ung thư.
  • Chẩn đoán hình ảnh: Ngoài hai phương pháp trên, bác sĩ có thể yêu cầu người bệnh thực hiện thêm xét nghiệm bằng hình ảnh khác như chụp X quang. Tuy nhiên thông thường các biện pháp này không mang lại độ chính xác cao trong chẩn đoán polyp đại tràng.

Biện pháp điều trị và phòng ngừa polyp đại tràng

Polyp đại tràng phải làm thế nào để điều trị? Đa số polyp trong lòng đại tràng thường ở dạng lành tính, tuy nhiên vẫn có khả năng chúng chuyển hóa thành ung thư nguy hiểm. Do đó, khi phát hiện polyp thông qua nội soi, các bác sĩ thường tư vấn cho bệnh nhân cắt bỏ ngay nhằm loại trừ khả năng không mong muốn.

Phẫu thuật ngoại khoa cắt polyp

Căn bệnh ung thư đại trực tràng là một trong những bệnh lý gây tử vong cao thứ 2 trên thế giới. Ghi nhận khoảng 14% trường hợp bệnh nhân gặp phải tình trạng này. Việc hình thành khối polyp trong đại tràng là yếu tố nguy cơ gây bệnh. Theo thời gian, polyp từ kích thước nhỏ hoàn toàn có thể thay đổi cấu trúc và tính chất. Việc chuyển hóa thành ung thư sẽ nguy hiểm và đe dọa tính mạng của người bệnh.

Biện pháp điều trị và phòng ngừa polyp đại tràng
Cắt polyp đại tràng giúp giảm thiểu rủi ro cho người bệnh

Chính vì thế, đa số trường hợp nội soi phát hiện polyp được tư vấn cắt bỏ ngay. Biện pháp này là cách tốt nhất giúp bạn phòng ngừa rủi ro ung thư đại trực tràng. Đặc biệt cần tiến hành cho đối tượng người bệnh có tiền sử gia đình có người bị ung. Họ sẽ được yêu cầu khám sàng lọc định kỳ, kết hợp cắt polyp để giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh.

Tùy vào tình trạng của từng người bệnh, bác sĩ sẽ chỉ định hướng điều trị phù hợp. Theo đó, polyp sẽ phải cắt ra khỏi đại tràng hoặc khi cần thiết việc loại bỏ một phần đại – trực tràng cũng được tiến hành. Cụ thể:

  • Cắt bỏ polyp trong quá trình tầm soát: Bác sĩ sẽ loại bỏ các polyp trong đại tràng bằng một vòng thắt hoặc sinh thiết.
  • Phẫu thuật xâm lấn tối thiểu: Áp dụng cho trường hợp polyp có kích thước quá lớn hoặc tiên lượng rủi ro cao nếu cắt tầm soát. Người bệnh được chỉ định nội soi cắt polyp qua ngã hậu môn.
  • Cắt đại – trực tràng: Thường được chỉ định cho bệnh nhân có quá nhiều polyp mọc theo khung đại tràng. Việc cắt đại – trực tràng cần được thực hiện để loại bỏ các nguy cơ. Một đoạn hoặc toàn bộ đại trực tràng sẽ bị cắt bỏ tùy theo mức độ dày đặc của polyp.

Chăm sóc sau phẫu thuật

Thông thường, sau khi thực hiện phẫu thuật cắt polyp người bệnh đã có thể quay trở lại ăn uống. Tuy nhiên để giảm thiểu các rủi ro ảnh hưởng đến hoạt động của hệ tiêu hóa, người bệnh cần lưu ý một số vấn đề như:

Biện pháp điều trị và phòng ngừa polyp đại tràng
Tái khám định kỳ, theo dõi sau điều trị để kiểm soát bệnh, phòng ngừa tái phát
  • Kiêng ăn những món ăn cay nóng, quá nhiều dầu mỡ, gia vị, nhất là muối.
  • Tuyệt đối không uống rượu bia, hút thuốc lá hoặc dùng các chất kích thích gây hại cho sức khỏe,…
  • Tránh ăn đồ ăn quá ngọt, không uống nước có ga, thức uống đống chai.
  • Ngủ đủ giấc, tránh thức khuya, giữ tâm trạng thoải mái, lạc quan cũng là cách giúp bệnh sớm cải thiện.
  • Xây dựng chế độ dinh dưỡng đủ chất, ăn nhiều rau xanh và trái cây tươi tốt cho hệ tiêu hóa.

Polyp đại tràng vẫn có khả năng tái phát sau điều trị. Chính vì thế, người bệnh được khuyến cáo tái khám định kỳ để kiểm soát bệnh được tốt nhất. Ngoài ra, kết hợp chăm sóc cơ thể từ chế độ ăn uống đến thói quen sống, vận động để phòng tránh bệnh tái phát hoặc biến chứng nguy hại sức khỏe.

Có thể bạn quan tâm:

Tin xem thêm

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Chia sẻ
Bỏ qua