Hạt Đười Ươi: Tác Dụng Chữa Bệnh, Cách Dùng Và Lưu Ý

Hạt đười ươi hay còn được gọi là lười ươi, hạt đại hải tử,… được dùng làm thức uống giúp giải khát, thanh nhiệt cơ thể mùa hè. Ngoài ra, loại hạt này còn là vị thuốc nam có tác dụng chữa viêm đường tiết niệu, viêm họng mạn, gai cột sống và nhiều vấn đề khác của sức khỏe.

Thông tin dược liệu

Hạt đười ươi còn có các tên gọi khác, chẳng hạn như hạt đại hồng quả, đại hải tử, hạt lười ươi, đại hải, an nam tử,… Tên khoa học là Sterculia Lychnophora Hance, thuộc họ Trôm.

Thông tin dược liệu
Hạt đười ươi hay còn được gọi là lười ươi có nhiều lợi ích đối với sức khỏe

Mỗi 4 năm một lần cây đười ươi mới cho quả, hạt một lần. Do đó, cây không được canh tác phổ biến như các loại cây khác do thời gian canh tác dài. Vì thời gian có quả lâu nên quả của cây rất có giá trị. Hạt được dùng làm thuốc chữa trị nhiều bệnh lý.

Mô tả dược liệu

Hạt đười ươi còn xanh tươi có hình bầu dục, chúng thường mọc thành từng chùm, da lì, ít bóng. Khi khô lại, hạt có màu nâu tự nhiên, da nhăn nheo, nhìn giống như hạt hạnh nhân, tuy nhiên hai loại không giống nhau.

Thường vào khoảng tháng 7, tháng 8 là thời gian quả ươi chín tự nhiên. Lúc này quả thường tự tách ra, tạo thành các cánh giúp hạt bay ra và rụng xuống mặt đất.

Phân loại

Trong tự nhiên người ta chia hạt đười ươi thành 2 loại chính là loại hạt đười ươi trâu và đười ươi sẻ. Phân loại theo các đặc điểm:

  • Hạt đười ươi trâu: Hạt có nguồn gốc từ miền Trung, đặc biệt ở tỉnh Quảng Nam. Loại này có kích thước to và dài, khi quả rụng có màu đỏ ngà, giống như màu cánh gián. Hạt thường ít thấy, số lượng thu được không nhiều.
  • Hạt đười ươi sẻ: Tập trung ở các tỉnh miền Nam, nhất là khu vựt Cát Tiên – Đồng Nai. Hạt có kích thước nhỏ hơn loại đười ươi trâu. Khi chín rụng, hạt có màu vàng đến vàng ngà, vỏ mỏng, nở nhanh.

Bên cạnh phân loại theo hình dạng đười ươi, người ta còn phân loại hạt theo phương pháp thu hoạch. Chẳng hạn hạt chín rụng tự nhiên hay còn gọi là hạt đười ươi bay, và hạt được thu hái khi quả còn xanh trên cành, sau đó phơi nắng cho khô gọi là hạt đười ươi khô thường.

Phân bố

Cây đười ươi phân bố nhiều nơi trên nước ta. Trong đó, cây thường có tại các tỉnh Nam Bộ, phổ biến nhất là tại Đồng Nai, Vũng Tàu,… Ngày nay, nhiều nơi cũng trồng cây để thu hái hạt quả, chẳng hạn như Kon Tum, Lâm Đồng, Gia Lai,…

Thông tin dược liệu
Cây dược liệu hiện được trồng ở một số tỉnh trên nước ta

Thu hoạch, sơ chế, bảo quản

Tháng 6 là thời gian cây bắt đầu đậu quả. Do đó thường vào tháng 7, tháng 8 người ta sẽ bắt đầu thu hoạch hạt đười ươi. Sau khi thu hái, hạt được sơ chế bằng cách phơi, sấy khô. Bảo quản hạt ở nhiệt độ phòng, tránh ánh nắng mặt trời trực tiếp, tránh ẩm ướt, côn trùng.

Thành phần hóa học

Hạt lười ươi được nghiên cứu và tìm thấy trong hạt có chứa tinh bột, chất béo, đường, tanin, chất đắng, nhầy, cùng với nhiều hoạt chất hóa học như bassorin, galactose, arabinose, pentose,…

Tính vị

Hạt đười ươi có tính mát, vị ngọt nhẹ.

Công dụng của hạt đười ươi

Hạt đười ươi có tính mát, vị ngọt nhẹ tự nhiên, do đó thường được dùng làm nguyên liệu chế biến món ăn giải khát vào mùa hè. Đặc biệt hạt còn giúp thanh nhiệt cho cơ thể, thích hợp với người đang bị nóng trong.

Không những thế, loại hạt tự nhiên này còn mang lại nhiều giá trị đối với sức khỏe, được dùng làm dược liệu hỗ trợ điều trị nhiều bệnh lý. Một số công dụng của hạt đười ươi được đề cập như:

Chữa sỏi thận

Như đã đề cập, hạt đười ươi có chứa các hoạt chất hóa học phong phú. Trong đó, hai chất là bassorin, sterculin có tác dụng cân bằng hệ bài tiết cho cơ thể, giảm tình trạng tích tụ cặn bã trong thận, nhờ đó giúp phòng ngừa bệnh sỏi thận.

Không những thế, nhờ đặc tính mát, giúp thanh nhiệt, giải độc cho cơ thể, loại bỏ đi lượng chất thải, độc tố bên trong. Từ đó, giúp thận được thanh lọc, trở nên khỏe mạnh hơn, cải thiện các triệu chứng do bệnh sỏi thận gây ra.

Công dụng của hạt đười ươi
Ngâm hạt ươi ăn giúp hỗ trợ chữa bệnh sỏi thận

Để tăng cường hiệu quả, thông thường người bệnh cần kết hợp sử dụng hạt đười ươi cùng với chuối hột. Sử dụng theo cách đơn giản như sau:

  • Chuối hột sau khi rửa sạch bụi bẩn, mang nghiền nhuyễn rồi phơi khô.
  • Hạt đười ươi rang chín tới, sau đó nghiền chung với chuối hột sao cho thành bột mịn.
  • Dùng hỗn hợp pha với nước lọc, uống mỗi ngày 2 lần vào buổi sáng và tối.
  • Liều dùng mỗi làn 1 muỗng bột.

Bài thuốc trên được y học cổ truyền ghi chép, tác dụng chính giúp hỗ trợ điều trị bệnh sỏi thận mới khởi phát, sỏi nhỏ. Trường hợp người bệnh sỏi thận có kích thước lớn hơn nên thăm khám và điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ.

Tìm mua hạt đười ươi tại cơ sở bán thuốc Đông y uy tín, chất lượng. Trước khi dùng nên tham khảo ý kiến bác sĩ để thu được hiệu quả tốt nhất, bảo vệ an toàn sức khỏe và sớm chữa khởi bệnh sỏi thận.

Trị gai cột sống

Các chất như galactose, arabinose, pentose có trong hạt lười ươi có tác dụng giảm đau, kháng viêm, giúp cho người gặp vấn đề xương khớp giảm đau nhanh chóng, đặc biệt là đối tượng bị gai cột sống lưng. Sử dụng hạt nguyên chất mang lại hiệu quả cao, dùng như sau:

  • Sử dụng hạt đười ươi ngâm đến khi hạt nở hoàn toàn.
  • Tách lấy phần thịt hạt, trộn với một ít đường phèn hoặc có thể ăn trực tiếp.
  • Dùng mỗi ngày 3 lần, mỗi lần ngâm khoảng 3 – 4 hạt.
  • Tối thiểu sử dụng 14 ngày liên tục để giảm các triệu chứng đau nhức khó chịu.

Hỗ trợ giảm cân

Hạt đười ươi còn được chị em ưa chuộng nhờ khả năng làm đẹp gia, hỗ trợ giảm cân hiệu quả. Do hạt có tính mát, giúp loại bỏ độc tố trong cơ thể, đồng thời không chứa chất béo xấu gây hại cho sức khỏe. Ăn hạt đười ươi trước bữa chính giúp giảm cơn thèm ăn, tạo cảm giác no lâu.

Công dụng của hạt đười ươi
Sử dụng hạt ngâm tách lấy thịt ăn giúp no lâu, hỗ trợ giảm cân, giảm cơn thèm ăn

Ngoài ra, hạt dược liệu còn giúp mát gan, thanh nhiệt, giải độc, giúp làn da của chị em phụ nữ trở nên hồng hào, mịn màng. Không nên dùng kèm với quá nhiều đường, khi dùng có thể ngâm và ăn cùng hạt é, hạt chia để tăng thêm hiệu quả.

Các cách dùng hạt đười ươi

Hạt đười ươi thường được dùng làm nguyên liệu chế biến các món ăn, thức uống giải khát. Bạn có thể sử dụng loại hạt này theo cách đơn giản là ngâm nước và đợi hạt nở ra hoàn toàn. Sau đó tách lấy phần thịt hạt, ăn tươi hoặc pha cùng với hạt chia, mủ trôm, đường phèn, đá lạnh ăn mát lạnh vào mùa hè.

Vị món ăn giải khát từ hạt dược liệu có vị ngọt nhẹ, hơi đắng, hương thơm tự nhiên nên được nhiều người ưa thích. Dưới đây là chi tiết cách chế biến hạt đười ươi đơn giản, bạn đọc có thể tham khảo:

Sơ chế hạt đười ươi

Để hạt dược liệu nở ra, bạn có thể sử dụng nước nóng hoặc nước lạnh ngâm hạt. Tuy nhiên sử dụng nước ấm sẽ giúp rút ngắn thời gian chờ đợi hạt nở, giúp bạn nhanh chóng chế biến được món nước thơm ngon, giải nhiệt. Phần thịt sau khi ngâm một thời gian sẽ nở ra, giòn mát, có thể ăn cùng với đá lạnh.

Dùng hạt đười ươi làm thuốc

Tùy vào tình trạng bệnh lý của bạn để sử dụng hạt dược liệu theo cách khác nhau. Bạn có thể tham khảo các bài thuốc với hạt đười ươi dưới đây:

Bài thuốc chữa viêm họng hạt, viêm họng mãn tính

  • Chuẩn bị: Hạt lười ươi.
  • Thực hiện: Ngâm nở hạt dược liệu, lấy phần thịt ăn với một ít đường hoặc ăn trực tiếp. Dùng trong khoảng 2 tuần tình trạng viêm họng hạt, viêm họng mãn tính có dấu hiệu thuyên giảm.

Bài thuốc chữa đau họng ho có đờm, viêm đường tiết niệu

  • Chuẩn bị: 2 – 5 hạt lười ươi.
  • Thực hiện: Ngâm nở hạt, sau đó lấy phần thịt chia đều thành nhiều lần ăn trong ngày.

Bài thuốc chữa mụn nhọt

  • Chuẩn bị: Hạt lười ươi.
  • Thực hiện: Ngâm hạt nở, lấy phần thịt trộn với cơm. Sau đó vệ sinh vùng da cần điều trị, đắp trực tiếp hỗn hợp đã chuẩn bị lên vị trí bị mụn nhọt. Thực hiện cách làm này liên tục cho đến khi mụn xẹp và biến mất.

Bài thuốc chữa táo bón

  • Chuẩn bị: 2 – 3 hạt lười ươi.
  • Thực hiện: Ngâm hạt cho nở mềm, bóc vỏ, lấy phần thịt ăn và uống nước vào buổi sáng khi bụng đói.

Bài thuốc chữa sỏi thận

  • Chuẩn bị: Chuối hột, hạt lười ươi.
  • Thực hiện: Thực hiện như cách đã đề cập bên trên. Xay nguyên liệu thành bột, sử dụng mỗi lần 1 muỗng canh, pha với nước ấm uống.

Bài thuốc chữa gai cột sống

  • Chuẩn bị: 5 hạt lười ươi.
  • Thực hiện: Ngâm hạt trong 700ml nước sôi để nguội, sau đó bóc vỏ hạt rồi ăn phần thịt hạt cùng với đường phèn.

Ăn hạt đười ươi giải nhiệt

Món ăn, thức uống từ hạt đười ươi giúp thanh nhiệt, làm mát cơ thể. Để tăng thêm hiệu quả, bạn có thể ăn kèm với các nguyên liệu khác như đá lạnh, hạt é, mủ trôm,… Tùy theo sở thích, bạn có thể thêm các nguyên liệu đa dạng giúp món ăn ngon miệng hơn.

Các cách dùng hạt đười ươi
Kết hợp thêm các loại nguyên liệu khác tạo thành thức uống giải nhiệt thơm ngon

Tuy nhiên, việc ăn, uống hạt đười ươi cần đảm bảo liều lượng phù hợp. Mỗi ngày dùng không quá 6 hạt, không ăn quá nhiều có thể gây đầy bụng, khó tiêu, buồn nôn,… Mặc dù mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe, nhưng bạn chỉ nên dùng với liều lượng hợp lý.

Lưu ý khi sử dụng hạt đười ươi

Hạt đười ươi có tính mát, lành tính, không chứa độc tố gây ảnh hưởng sức khỏe. Tuy nhiên khi dùng bạn cần lưu ý một số vấn đề như:

  • Sử dụng đúng liều dùng được khuyến cáo, không lạm dụng. Việc ăn quá nhiều có khả năng phát sinh các phản ứng phụ không mong muốn.
  • Ngâm hạt đười ươi trong nước, tỷ lệ 3 – 5 quả tương ứng với 350ml – 400ml nước. Ngâm nước trước khi dùng, không sử dụng hạt khi còn khô. Ăn quả khô có thể gây rối loạn tiêu hóa, cứng ruột, khó thở.
  • Phụ nữ có thai có thể sử dụng hạt ươi, tuy nhiên nên dùng với liều lượng phù hợp. Trong 3 tháng đầu thai kỳ không nên dùng, có thể sử dụng từ tam cá nguyệt thứ 2. Tốt nhất mẹ bầu nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng.
  • Không dùng hạt ươi cho đối tượng bị viêm đại tràng, người đang gặp vấn đề tiêu hóa, lạnh bụng, tiêu chảy.
  • Không dùng hạt ươi cho người bị ho có đờm, ho ra máu. Chỉ sử dụng cho trường hợp chữa ho khan, tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng để đảm bảo an toàn sức khỏe.
  • Hiện nay có nhiều cơ sở bán hạt đười ươi, bạn nên tìm mua tại địa chỉ uy tín, đảm bảo chất lượng, tránh mua phải hàng kém chất lượng làm ảnh hưởng sức khỏe.

Hy vọng bài viết đã giúp bạn đọc hiểu thêm thông tin về hạt đười ươi, một loại hạt lành tính, giúp thanh nhiệt cơ thể hữu hiệu. Sử dụng với liều lượng hợp lý giúp hỗ trợ khắc phục các triệu chứng khó chịu, tăng cường sức khỏe cho cơ thể.

Có thể bạn quan tâm:

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Chuyên gia tư vấn

Tin mới

Táo Bón Nên Ăn Gì, Kiêng Gì? Các thực phẩm hỗ trợ điều trị

Táo Bón Nên Ăn Gì, Kiêng Gì? Các thực phẩm hỗ trợ điều trị

Táo bón nên ăn gì, kiêng gì? là vấn đề được nhiều người bệnh quan...
Táo Bón Sau Sinh Mổ: Nguyên nhân và Cách khắc phục

Táo Bón Sau Sinh Mổ: Nguyên nhân và Cách khắc phục

Táo bón sau sinh mổ là tình trạng phổ biến, có thể xảy ra bởi...
12 Cách Chữa Táo Bón Tại Nhà cấp tốc từ mẹo hay dân gian

12 Cách Chữa Táo Bón Tại Nhà cấp tốc từ mẹo hay dân gian

Các cách chữa táo bón tại nhà có tác dụng kích thích nhu động ruột,...