Đinh Hương: Tác Dụng Và Cách Dùng Vị Thuốc Chữa Bệnh

Đinh hương là tên gọi của một loại dược liệu quý, được dùng làm gia vị và làm thuốc chữa bệnh. Tác dụng chính giúp bổ thận, trợ dương, giáng nghịch khí, giảm đau,… Do đó hiện nay, dược liệu được dùng trong hỗ trợ điều trị bệnh tiêu chảy, hôi miệng, bệnh đau nhức xương khớp, tiêu hóa,…

Mô tả dược liệu

Cây đinh hương là thực vật mọc hoang ở nhiều nơi, được sử dụng làm thuốc chữa bệnh. Từ xưa nhiều người đã biết đến lợi ích của loại cây này và tìm hái làm thuốc. Thông tin về cây dược liệu:

Mô tả dược liệu
Cây đinh hương được thu hái phần nụ hoa để làm thuốc chữa bệnh

  • Tên gọi khác: Đinh tử hương, đinh tử, cây công đinh hương, chi giải hương, hùng đỉnh hương,…
  • Tên khoa học: Flos Caryophylatac.
  • Họ: Myrtaceae (Đào Kim Nương).

Đặc điểm thực vật

Cây đinh hương dễ nhận biết thông qua các đặc điểm như sau:

  • Cây thân gỗ, sống lâu năm, cây có chiều cao trung bình từ 12m – 15m khi trưởng thành.
  • Cây dược liệu có lá mọc đối xứng, hình dạng lá bầu dục, ít rụng. Lá có hai mặt nhẵn, phiến lá dày màu xanh mướt.
  • Hoa đinh hương mọc ra từ đầu cành, thành từng chùm, mỗi chùm có nhiều bông nhỏ có màu trắng. Khi hoa chín có màu đỏ tươi hoặc đỏ thẫm. Hoa nở nhanh rụng, để lại phần nhị dài có màu trắng ngà.
  • Cây ra quả mọng dài, bên ngoài có lá đài bao quanh. Bên trong quả có chứa 1 hạt duy nhất, kích thước nhỏ, màu nâu bóng. Hạt được dùng làm thuốc hoặc nguyên liệu trong chế biến thức ăn.

Phân bố

Đinh hương ưa khí hậu nhiệt đới ẩm, mọc hoang ở nhiều nơi, nhất là những khu vực gần xích đạo. Có thể tìm thấy loại cây này tại các nước thuộc Đông Nam Á, miền tây Ấn Độ, Tanzania hoặc miền nam Trung Quốc.

Tại nước ta, chúng sinh sống nhiều ở các tỉnh miền Nam, nhất là các khu rừng nguyên sinh. Tuy nhiên do nhu cầu khai thác tăng cao nên số lượng dược liệu trong tự nhiên rất hiếm. Thậm chí hiện nay phải nhập khẩu dược liệu từ các quốc gia khác để đáp ứng nhu cầu của người dùng trong nước.

Bộ phận dùng

Sử dụng nụ hoa đinh hương làm thuốc chữa bệnh.

Thu hoạch

Thời gian thu hoạch dược liệu thích hợp là từ thánh 9 – tháng 10 hàng năm. Đây là thời điểm cây ra hoa và các nụ hoa bắt đầu chín, chuyển từ màu xanh sang đỏ hồng. Thu hái khi hoa chưa nở, cánh hoa xếp khít vào nhau giúp giữ được dược chất tốt nhất.

Sơ chế và bảo quản

Sau khi nụ hoa được hái, người ta có thể giữ nguyên phần cuống rồi sấy khô hoặc phơi khô để dùng dần. Phơi dược liệu dưới nắng, không phơi âm can, đến khi dược liệu khô hoàn toàn tiếp tục sấy dưới nhiệt độ 40 – 50 độ C.

Mô tả dược liệu
Nụ hoa sau khi hái có thể dùng tươi hoặc sấy khô, tán thành bột bảo quản sử dụng dần

Ngoài ra, tùy theo nhu cầu sử dụng người ta còn dùng dược liệu tán thành bột để dùng dài lâu. Bảo quản dược liệu đã qua sơ chế trong lọ hoặc túi kín, để nơi khô ráo, thoáng mát, tránh côn trùng, ẩm ướt.

Thành phần hóa học

Đinh hương chứa các thành phần hóa học như eugenol, acetyl eugenol, beta caryophyllene, methyl n pentyl ketone, humulene, benxaldehyde, chavicol, eugenin,… Bên cạnh đó, dược liệu còn chứa tinh dầu với các thành phần như oleanolic acid, rhamntin, eugenitin, kaempferol,…

Vị thuốc đinh hương

Tính vị

Đinh hương có tính ấm, mùi thơm mạnh và vị cay, tê đặc trưng.

Quy kinh

Quy vào kinh Tỳ, Thận, Vị, Phế.

Tác dụng dược lý

Từ xa xưa, đinh hương được sử dụng như một vị thuốc giúp điều trị nhiều chứng bệnh. Trong đó có thể kể đến các tác dụng như:

Theo Y học cổ truyền: Đinh hương quy vào các kinh Tỳ, Thận, Phế, Vị giúp chữa trị các vấn đề liên quan đến hạ nghịch khí, giảm đau, giúp bổ thận, tráng dương, kích thích tiêu hóa tốt hơn. Ngoài ra, dược liệu còn giúp sát khuẩn, trị sâu răng, phong thấp, chữa đau nhức xương khớp, lạnh tay chân,…

Theo Y học hiện đại: Đinh hương chứa các hoạt chất như đã đề cập bên trên, do đó, dược liệu mang lại các công dụng như:

  • Hỗ trợ giảm tiết acid dịch vị, giúp tiêu hóa ổn định, tạo cảm giác ngon miệng, tăng hấp thu dưỡng chất cho cơ thể.
  • Tác dụng kháng khuẩn, giảm viêm, ức chế phát triển của vi nấm, trực khuẩn lao, loại bỏ các khuẩn gây hại cho dạ dày, hệ tiêu hóa nói chung.
  • Cải thiện tình trạng đau răng, viêm lợi, giúp chữa sâu răng..
  • Tốt cho hệ hô hấp, giảm ho, chữa đau đầu, tăng cường hệ miễn dịch, giảm căng thẳng, mệt mỏi.
  • Có công dụng hỗ trợ điều trị bệnh xương khớp, viêm khớp, loãng xương.
  • Đinh hương mang lại hiệu quả giúp cải thiện sức khỏe tình dục cho cả nam giới lẫn nữ giới.

Cách sử dụng và liều lượng

Tùy vào mục đích sử dụng để lựa chọn dạng đinh hương khô, bột mịn hay tinh dầu. Dùng mỗi ngày từ 2g – 4g dược liệu, điều chỉnh linh hoạt dựa tùy vào mức độ bệnh lý. Tốt nhất nên tham khảo ý kiến bác sĩ y học cổ truyền để điều trị đạt hiệu quả tốt nhất.

Vị thuốc đinh hương
Sử dụng đinh hương với liều dùng phù hợp, không nên lạm dụng

Bài thuốc chữa bệnh từ cây đinh hương

Sử dụng đinh hương điều trị nhiều vấn đề sức khỏe, dưới đây là các bài thuốc được sử dụng phổ biến:

Bài thuốc trị viêm loét dạ dày – tá tràng

Tình trạng viêm loét dạ dày tá tràng ngày càng phổ biến hiện nay. Triệu chứng của bệnh ảnh hưởng đến sinh hoạt và sức khỏe của người bệnh. Bài thuốc điều trị viêm loét dạ dày tá tràng thể hư hàn như sau:

Bài thuốc 1:

  • Chuẩn bị: 4g đinh hương khô, 10g mỗi vị gồm hồ thiên sách, đương quy, 6g ngũ linh chi.
  • Thực hiện: Nguyên liệu tán thành bột mịn, khi dùng lấy ra 3g – 6g bột pha với nước ấm uống trực tiếp. Dùng hàng ngày, kiên trì mỗi ngày 2 – 3 lần để giảm triệu chứng viêm loét.

Bài thuốc 2:

  • Chuẩn bị: 30g đinh hương, 300g mỗi vị gồm bột long cốt, mẫu lệ, 120g bột mì.
  • Thực hiện: Tán dược liệu thành bột, sau đó chia dược liệu ra các túi, mỗi túi 6g. Mỗi lần dùng lấy túi lọc pha với nước ấm, uống ngày 2 – 3 lần.

Không dùng đinh hương cho trường hợp viêm loét có hiện tượng xuất huyết. Trường hợp này cần thăm khám và điều trị y tế chuyên sâu.

Bài thuốc chữa ngạt mũi, nhức đầu, cảm cúm

  • Chuẩn bị: Dùng tinh dầu đinh hương, kết hợp với các dược liệu như quế, bạc hà, sa nhân, long não, hồi.
  • Thực hiện: Đun dược liệu thu được cao đặc, dùng tay chấm cao xoa lên mũi, thái dương, sau gáy để giảm ngạt mũi, nhức đầu, cảm cúm. Thực hiện mỗi 4 – 5 tiếng một lần, dùng hàng ngày kiên trì giúp thuyên giảm các triệu chứng.

Bài thuốc chữa chữa đau nhức cương khớp, lạnh chân tay

Bài thuốc 1:

  • Chuẩn bị: 20g đinh hương, 12g long não, 250ml cồn có nồng độ 90 độ.
  • Thực hiện: Ngâm dược liệu vào cồn liên tục trong khoảng 1 tuần, sau đó lọc bỏ phần bã. Dùng tăm bông chấm ít nước thuốc, thoa lên vị trí nhức mỏi rồi massage nhẹ nhàng. Thực hiện mỗi ngày 1 – 2 lần giúp giảm đau, cải thiện vấn đề xương khớp. Áp dụng sáng, tối trước khi ngủ giúp đạt được hiệu quả tốt nhất.

Bài thuốc 2:

  • Chuẩn bị: Một lượng vừa đủ các dược liệu như đinh hương, tầm gửi cây dâu, tục đoạn, lá lốt, long não và muối tinh.
  • Thực hiện: Nguyên liệu rửa sạch sau đó cho vào ấm nấu cùng với lượng nước vừa đủ. Đun đến khi nước cạn còn khoảng 150ml thì tắt bếp, chắt lấy nước thuốc ngâm chân tay đến khi nước nguội hoàn toàn. Kiên trì áp dụng mỗi tối trước khi đi ngủ để giảm đau mỏi, giúp ngủ ngon giấc hơn.

Bài thuốc chữa đau răng, viêm lợi, nướu răng

  • Chuẩn bị: 4g mỗi vị gồm đinh hương, hậu phác, 2g bạc hà.
  • Thực hiện: Cho dược liệu vào ấm đun kỹ trong 15 phút. Sau đó chắt nước ngậm vào miệng vài phút, súc miệng lại bằng nước sạch. Thực hiện mỗi ngày trước khi đi ngủ giúp cải thiện sâu răng hiệu quả.

Bài thuốc chữa đau bụng, rối loạn tiêu hóa, tiêu chảy

  • Chuẩn bị: 2g đinh hương, 6g sa nhân, 12g bạch truật.
  • Thực hiện: Dược liệu tán thành bột mịn, sau đó trộn đều. Mỗi lần dùng lấy ra khoảng 2g – 4g bột hòa với nước ấm uống trực tiếp. Sử dụng mỗi ngày 2 – 3 lần để cầm tiêu chảy, chữa rối loạn tiêu hóa.

Bài thuốc chữa sai khớp, bong gân

  • Chuẩn bị: Dùng các dược liệu với liều lượng bằng nhau gồm đinh hương, gừng tươi, dây đau xương, lá tầm gửi, vỏ núc nác, lá kim cang, lá náng, thầu dầu tía, mủ xương rồng bà, lá canh châu, lá bưởi, lá tầm gửi cây khế, hạt máu chó, lá mua, huyết giác hồi hương, vỏ sòi.
  • Thực hiện: Nguyên liệu sao nóng rồi cho vào miếng vải bọc lại, chườm lên vị trí bị bong gân, sai khớp. Thực hiện mỗi ngày đến khi vết thường hồi phục.

Bài thuốc chữa trị mụn, làm đẹp da

  • Chuẩn bị: Bột đinh hương khô, mật ong.
  • Thực hiện: Trộn bột với mật ong, sau đó vệ sinh da sạch sẽ, dùng tăm bông chấm lên vết mụn giúp ngăn ngừa viêm nhiễm, giảm lây lan. Dùng mỗi ngày 1 – 2 lần.

Bài thuốc chữa chóc lở, chàm

  • Chuẩn bị: Đinh hương, cồn 75 độ 100ml.
  • Thực hiện: Ngâm dược liệu vào cồn khoảng 2 ngày 2 đêm, sau đó lọc lấy nước, bỏ bã. Dùng bông bôi nước dược liệu ngâm lên da bị chàm lở, dùng cách nhau 4 – 5 một lần giúp làm khô vết chàm trên da.

Bài thuốc giảm mệt mỏi, suy nhược, căng thẳng

  • Chuẩn bị: Húng quế, đinh hương, bạc hà.
  • Thực hiện: Dược liệu pha cùng với chè đen, thêm mật ong rồi uống khi trà còn ấm giúp giảm căng thẳng, mệt mỏi.

Bài thuốc chữa viêm đường hô hấp trên

  • Chuẩn bị: Tinh dầu đinh hương, trần bì, tinh dầu bạch đàn, hạt mùi, menthol, acid citric, natri bicarbonate.
  • Thực hiện: Dược liệu trộn đều vo thành viên. Dùng mỗi ngày 2g – 3g dược liệu cho vào nước xôi xông họng, mũi, hoặc có thể hòa với nước ấm súc miệng. Thực hiện đều đặn mỗi ngày giúp giảm tình trạng viêm đường hô hấp.

Bài thuốc chữa lở đầu vú

  • Chuẩn bị: 10 – 20 nụ đinh hương khô, dầu mè hoặc dùng dầu mù u đều được.
  • Thực hiện: Đinh hương khô tán thành bột. Trường hợp lở ướt người bệnh dùng bột dược liệu rắc trực tiếp lên vết thương mỗi ngày 2 – 3 lần. Trường hợp lở khô, bạn cho thêm dầu mè hoặc dầu mù u vào, sau đó thoa hỗn hợp lên vết thương mỗi ngày 2 – 3 lần.

Bài thuốc chữa ợ sữa, nôn, nấc cụt

Bài thuốc 1:

  • Chuẩn bị: 3g đinh hương, 10g mỗi loại tai hồng, đẳng sâm, sinh khương.
  • Thực hiện: Dược liệu cho vào ấm sắc nấu nước uống, dùng mỗi ngày 1 thang.

Bài thuốc 2:

  • Chuẩn bị: 3g đinh hương, 5g sa nhân kết hợp bạch truật 10g.
  • Thực hiện: Dược liệu tán thành bột, mỗi lần dùng 2g – 4g cho vào nước ấm uống trực tiếp. Dùng mỗi ngày 2 – 3 lần giúp cải thiện tình trạng tiêu chảy, nôn mửa.

Bài thuốc chữa đinh râu

  • Chuẩn bị: Đinh hương 1 phần, 2 phần đọt dứa dại.
  • Thực hiện: Rửa sạch nguyên liệu sau đó giã nát, dùng hỗn hợp đắp trực tiếp lên vị trí cầu điều trị. Dùng băng gạc cố định lại.

Bài thuốc chữa hôi miệng

  • Chuẩn bị: 1 nụ đinh hương.
  • Thực hiện: Dùng cối giã dập dược liệu, sau đó cho vào bông, dùng nút hoặc nhai,  ngậm trị hôi miệng.

Bài thuốc chữa ợ hơi không nôn

  • Chuẩn bị: Đinh hương, can thị đế sấy khô mỗi loại lượng bằng nhau.
  • Thực hiện: Dược liệu cán thành bột rồi dùng một chỉ, uống cùng với nước sắc nhân sâm.

Bài thuốc chữa tình trạng sáng ăn tối ối

  • Chuẩn bị: 15 nụ định hương.
  • Thực hiện: Dược liệu tán bột, thêm nước mía hoặc nước gừng vào, vo thành viên như hạt sen. Dùng ngậm nuốt tư từ.

Bài thuốc chữa chứng hoắc loạn, cầm ói

  • Chuẩn bị: 14 nụ đinh hương, 5 hợp rượu trắng.
  • Thực hiện: Dược liệu nấu với rượu trên lửa nhỏ, đến khi rượu cạn còn khoảng 2 hợp. Chắt lấy rượu uống khi còn ấm, dùng mỗi ngày 1 thang.

Lưu ý khi sử dụng cây đinh hương

Ngoài được dùng làm nguyên liệu nấu ăn, đinh hương còn được sử dụng như vị thuốc chữa trị nhiều bệnh lý. Trong quá trình dùng dược liệu, bạn đọc cần lưu ý:

Lưu ý khi sử dụng cây đinh hương
Sử dụng đúng liều dùng, tuân thủ theo hướng dẫn của thầy thuốc
  • Tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng, nhất là đối với phự nữ đang mang thai, đang cho con bú hoặc trẻ em.
  • Không lạm dụng, chỉ sử dụng dược liệu theo liều lượng nhất định. Một số trường hợp quá liều có thể gặp phải các phản ứng phụ như kích ứng da, co thắt phế quản, co giật, phù phổi. Nếu gặp phản ứng bất thường, người bệnh nên thông báo với bác sĩ.
  • Không dùng dược liệu cho trường hợp bị hư hàn. Không tự ý kết hợp dược liệu bừa bãi. Đinh hương tuyệt đối không dùng chung với uất kim, để tránh nguy cơ ngộ độc nguy hiểm cho sức khỏe.
  • Đinh hương được dùng như một vị thuốc có tác dụng chống đông máu.
  • Tìm mua dược liệu tại cơ sở uy tín, chất lượng. Kết hợp dùng dược liệu và điều chỉnh chế độ ăn uống, sinh hoạt cho phù hợp.

Đinh hương được dùng trong điều trị nhiều bệnh lý. Tuy nhiên người dùng nên tìm hiểu thông tin dược liệu, cách sử dụng sao cho phù hợp với tình trạng sức khỏe. Thăm khám và tham khảo ý kiến bác sĩ y học cổ truyền để có sự lựa chọn an toàn, tốt nhất.

Có thể bạn quan tâm:

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Chuyên gia tư vấn

Tin mới

Táo Bón Nên Ăn Gì, Kiêng Gì? Các thực phẩm hỗ trợ điều trị

Táo Bón Nên Ăn Gì, Kiêng Gì? Các thực phẩm hỗ trợ điều trị

Táo bón nên ăn gì, kiêng gì? là vấn đề được nhiều người bệnh quan...
Táo Bón Sau Sinh Mổ: Nguyên nhân và Cách khắc phục

Táo Bón Sau Sinh Mổ: Nguyên nhân và Cách khắc phục

Táo bón sau sinh mổ là tình trạng phổ biến, có thể xảy ra bởi...
12 Cách Chữa Táo Bón Tại Nhà cấp tốc từ mẹo hay dân gian

12 Cách Chữa Táo Bón Tại Nhà cấp tốc từ mẹo hay dân gian

Các cách chữa táo bón tại nhà có tác dụng kích thích nhu động ruột,...