Dị ứng

Dị ứng cơ địa ở trẻ em: Cách chăm sóc và phòng ngừa

Dị ứng cơ địa ở trẻ em là một trong những dạng dị ứng phổ biến xảy ra do sự phản ứng quá mức của hệ thống miễn dịch khi tiếp xúc với các tác nhân dị ứng. Đối với trẻ em bị dị ứng cơ địa sẽ có rất nhiều dạng, biểu hiện dưới nhiều triệu chứng ở những bộ phận khác nhau trên cơ thể.

Dị ứng cơ địa ở trẻ em
Dị ứng cơ địa là tình trạng rất hay xảy ra ở trẻ em do hệ thống miễn dịch còn yếu kém

Dị ứng cơ địa ở trẻ em là bệnh gì?

Dị ứng cơ địa ở trẻ em là tình trạng xảy ra khi cơ quan bảo vệ cơ thể, chống lại các tác nhân gây bệnh nhờ hệ thống miễn dịch. Tuy nhiên, khi hệ thống miễn dịch phản ứng quá mức khi gặp phải các tác nhân như thức ăn, không khí ô nhiễm, hít phải dị vật, bị côn trùng cắn, chích… sẽ làm phát sinh các triệu chứng dị ứng ảnh hưởng đến sức khỏe của trẻ.

Vì vậy, thực chất dị ứng cơ địa thực chất không phải là bệnh mà chỉ là một dạng phản ứng của hệ thống miễn dịch ở những trẻ có cơ địa nhạy cảm mà thôi. Tùy vào từng trường hợp khác nhau mà các triệu chứng dị ứng sẽ ảnh hưởng đến các bộ phận khác nhau, từ đó gây các bệnh trạng hoặc các vấn đề sau đây:

  • Hen suyễn: Tình trạng này xảy ra do một dạng phản ứng dị ứng gây ra khiến các đường khí co thắt và sưng lên, thu hẹp các đường thở đưa không khí vào trong phổi.
  • Sốt cỏ khô: Đây là phản ứng dị ứng qua đường mũi với các triệu chứng như ngứa mũi, nghẹt mũi hoặc chảy nước mũi… kèm theo vài triệu chứng về mắt như chảy nước mắt, ngứa hay đỏ. Dạng dị ứng này thường xảy ra vào một vài thời điểm nhất định trong năm, thậm chí quanh năm.
Dị ứng cơ địa ở trẻ em
Trẻ bị dị ứng cơ địa xảy ra dưới nhiều dạng với các triệu chứng và biểu hiện khác nhau
  • Dị ứng thực phẩm: Đây là dạng dị ứng xảy ra khi cơ thể dung nạp một số loại thực phẩm. Triệu chứng của bệnh thường khá đa dạng từ đau bụng, tiêu chảy cho đến phát ban, ngứa ngáy.
  • Nổi mề đay: Với triệu chứng đặc trưng nổi phát ban, sưng ngứa do các tác nhân dị ứng như virus, vi khuẩn, thức ăn hoặc một số tác nhân khác. nổi mề đay thường được phân chia thành 2 dạng gồm cấp và mạn tính. Ngoài ra, còn có một số dạng khác như phù mạch, mề đay vật lý, viêm mạch mề đay hoặc mề đay tiếp xúc…
  • Viêm da tiếp xúc: Viêm da tiếp xúc là tình trạng bùng phát các triệu chứng dị ứng khi tiếp xúc với một số tác nhân như hóa chất độc hại, mỹ phẩm, đồ trang sức chứa kim loại gây kích da, nhựa độc từ thực vật…
  • Sốc phản vệ: Dạng dị ứng này cực kỳ nguy hiểm nếu không được xử lý và điều trị kịp thời. Thậm chí có thể gây nguy hiểm đến tính mạng.
  • Bệnh chàm da: Hay còn được gọi là bệnh viêm da dị ứng. Bệnh có tính chất mạn tính, liên quan đến yếu tố cơ địa và kéo dài dai dẳng.
  • Dị ứng thuốc: Đây là một dạng dị ứng của cơ thể với các triệu chứng nghiêm trọng khi sử dụng một số loại thuốc kê đơn/ không kê đơn hoặc vắc – xin.
  • Dị ứng do côn trùng cắn: Bị ong, kiến lửa, kiến ba khoang cắn/ đốt… có thể gây ra nhiều triệu chứng dị ứng nghiêm trọng. Phải được xử lý và điều trị đúng cách để tránh lây lan vết thương, khó chữa trị hơn.

Nguyên nhân gây ra tình trạng dị ứng cơ địa ở trẻ em

Khi trẻ bị dị ứng cơ địa thường rất khó để xác định chính xác nguyên nhân vì sao bệnh bùng phát. Bởi có những tác nhân hết sức bình thường nhưng vì có liên quan đến cơ địa mẫn cảm, hệ miễn dịch suy yếu hay yếu tố di truyền nên khởi phát bất kỳ lúc nào không có dấu hiệu báo trước.

Theo các chuyên gia, trẻ bị dị ứng cơ địa chủ yếu do một số tác nhân dị nguyên xâm nhập vào cơ thể thông qua nhiều đường khác nhau như tiêm chích, ăn uống, hít thở hoặc tiếp xúc trực tiếp qua da. Điển hình như một số tác nhân dị ứng sau:

Dị ứng cơ địa ở trẻ em
Hít phải phấn hoa hay bụi bặm trong không khí là một trong những tác nhân gây dị ứng hàng đầu
  • Phấn hoa bay trong không khí từ các loại cây, hoa cảnh, cỏ dại mọc trong vườn hay xung quanh nhà.
  • Mối mọt, ẩm mốc gây ra các hạt mốc meo li ti lẫn trong không khí ở cả trong nhà và ngoài trời.
  • Lông hoặc vảy của các loại động vật như chó mèo, thỏ, ngựa…
  • Một số loại thức ăn dị ứng như hải sản, trứng, sữa, đậu phộng…
  • Trẻ bị côn trùng cắn và dính nọc độc thông qua các vết chích, đốt.

Triệu chứng nhận biết khi trẻ bị dị ứng cơ địa

Những triệu chứng dị ứng cơ địa khi tiếp xúc với các tác nhân dị ứng thường dễ nhầm lẫn vói triệu chứng của cảm lạnh, cảm cúm. Đặc biệt là ở trẻ em chưa đủ kiến thức để phân biệt và thông báo cho cha mẹ. Vì vậy, các bậc phụ huynh phải là người quan sát những biểu hiện bệnh của con để đánh giá và chẩn đoán bệnh chính xác, đưa ra cách xử lý, điều trị phù hợp, hiệu quả.

Để phân biệt đâu là dị ứng cơ địa và đâu là cảm lạnh chủ yếu dựa vào các biểu hiện sau:

Triệu chứng dị ứng cơ địa:

  • Chảy nước mắt liên tục, ngứa và đỏ mắt.
  • Ngứa mũi, nghẹt mũi và chảy nước mũi loãng và trong.
  • Thường xuyen hắt hơi liên tục do ngứa mũi.
  • Ngứa ngáy da, phát ban, nổi mẩn đỏ… liên tục trong vòng nhiều tháng, nhiều tuần.
  • Dị ứng cơ địa thường không gây sốt.
  • Các triệu chứng thường bùng phát theo mùa, tùy theo dạng dị ứng mà trẻ mắc phải. Chẳng hạn như có trẻ bị dị ứng vào mùa đông do không khí lạnh, hanh khô, nhưng cũng có trẻ dị ứng vào mùa xuân khi hoa nở, phấn hoa nhiều trong không khí.
  • Trẻ bị dị ứng cơ địa chỉ gây ra các triệu chứng hơi khó chịu nhưng không khiến trẻ có cảm giác đau ốm, mệt mỏi.
Dị ứng cơ địa ở trẻ em
Các triệu chứng dị ứng cơ địa ở trẻ thường dễ bị nhầm lẫn với triệu chứng của bệnh cảm lạnh thông thường

Triệu chứng cảm lạnh, cảm cúm

  • Đặc trưng với triệu chứng chảy nước mũi, nghẹt mũi kéo dài.
  • Nước mũi chảy nhiều có màu đục, đặc và kéo dài từ 3 – 10 ngày.
  • Có trẻ kèm theo triệu chứng sốt và hắt hơi.
  • Cảm sốt khiến trẻ mệt mỏi, bơ phờ, không có sức sống, chán ăn, sụt cân, mất ngủ… anh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và sự phát triển của trẻ.

Phương pháp điều trị dị ứng cơ địa ở trẻ hiệu quả

Có rất nhiều phương pháp điều trị tình trạng dị ứng cơ địa cho trẻ em. Tuy nhiên, vì bản chất của bệnh xuất phát từ cơ địa nên việc điều trị chủ yếu chỉ cải thiện triệu chứng chứ không thể loại bỏ hoàn toàn mầm mống gây bệnh bên trong cơ thể.

Một số phương pháp điều trị dị ứng cơ địa ở trẻ hiệu quả hiện nay như:

1. Xác định và loại bỏ tác nhân gây ra các triệu chứng dị ứng ở trẻ

Phụ huynh cần phải tìm hiểu yếu tố tác nhân gây ra bệnh thông qua việc hỏi han trẻ đã tiếp xúc hay ăn thứ gì. Nếu vẫn không thể tìm ra nên đưa trẻ đến bệnh viện để được bác sĩ cho test dị ứng để xác định nguyên nhân dị ứng. Đây là bước rất quan trọng không nên bỏ qua, vì chỉ khi xác định được tác nhân dị ứng là gì mới có thể loại trừ chúng ra khỏi trẻ

Chẳng hạn như trẻ dị ứng với một loại thực phẩm nào đó, hãy loại bỏ ra khỏi thực đơn ăn uống hằng ngày của con, che chắn bảo vệ trẻ vào mùa đông hoặc tiến hành giặt giũ, vệ sinh đồ dùng trong nhà để loại bỏ bụi bặm hoặc các loại hóa chất gây kích ứng da còn bám trên quần áo sau khi mới mua về.

2. Dùng thuốc Tây

Đối với trẻ nhỏ bị dị ứng do cơ địa, việc sử dụng thuốc thường không quá phức tạp để tránh những ảnh hưởng do thuốc Tây đến sự phát triển của trẻ. Tùy theo độ tuổi, mức độ dị ứng cũng như thể trạng của trẻ mà bác sĩ sẽ chỉ định sử dụng một số loại thuốc sau:

Dị ứng cơ địa ở trẻ em
Thuốc kháng histamine, kem bôi, thuốc mỡ… là những loại thuốc dùng ngoài da điều trị các triệu chứng dị ứng tại chỗ
  • Thuốc kháng histamine dạng siro hoặc dạng viên
  • Thuốc xịt mũi
  • Thuốc nhỏ mắt
  • Thuốc trị suyễn
  • Các loại kem hoặc thuốc mỡ bôi ngoài da chứa thành phần glucocorticoid
  • Thuốc ức chế hệ miễn dịch
  • Thuốc glucocorticoid dạng uống ngắn ngày dành cho trẻ mắc bệnh nặng, không đáp ứng điều trị tại chỗ.

Lưu ý:

  • Những loại thuốc này có tác dụng làm giảm các triệu chứng dị ứng như hắt hơi, ngứa mũi, chảy mũi, thở khò khè, phát ban, hen suyễn, ho khan… hiệu quả. Tuy nhiên, bố mẹ cần chú ý về tác dụng phụ của thuốc, có nhiều trẻ sau khi sử dụng sẽ buồn ngủ hoặc gây khó chịu cho đường tiêu hóa.
  • Những loại thuốc trên là thuốc không cần kê đơn bởi bác sĩ. Tốt nhất bố mẹ nên đọc kỹ thành phần và các cảnh báo in trên bao bì hoặc tham khảo ý kiến của dược sĩ bán thuốc. Trường hợp trẻ sử dụng thuốc gây ra các triệu chứng hay phản ứng quá mạnh, hãy lập tức đưa trẻ đến bệnh viện để được xử lý và điều trị kịp thời.
  • Mỗi trẻ sẽ có một liều lượng sử dụng thuốc khác nhau, hãy tuân thủ tuyệt đối liều dùng để tránh gây ra những tác dụng phụ ngoài ý muốn.

3. Có chế độ chăm sóc tại nhà hợp lý cho trẻ

Sau khi các triệu chứng dị ứng trên da đã thuyên giảm, bố mẹ cần chú ý chăm sóc và dưỡng ẩm da cho trẻ để da khỏe mạnh, nhanh chóng phục hồi hơn. Tuyệt đối không để da trẻ khô ráp, bong tróc vì đây là điều kiện rất thuận lợi để các tác nhân dị ứng tấn công và gây bệnh.

Dị ứng cơ địa ở trẻ em
Cho trẻ tắm nước ấm giúp làm dịu da, kết hợp với bột yến mạch để làm mềm và sạch da tối đa

Có rất nhiều cách dưỡng ẩm cho trẻ, gồm:

  • Bôi kem dưỡng ẩm: Bôi kem dưỡng ẩm cho trẻ từ 2 – 3 lần/ ngày sau khi tắm được xem là cách tốt nhất để giúp con có làn da khỏe mạnh, chống lại các tác nhân gây bệnh khi hàng rào sức đề kháng của da đủ mạnh.
  • Sử dụng máy tạo độ ẩm: Thiết bị này giúp cho không khí trong nhà trở nên dễ chịu và mát mẻ, độ ẩm vừa phải còn giúp làn da không bị kích ứng, khô ráp hay bong tróc.
  • Cho trẻ tắm nước ấm: Giữ vệ sinh thân thể trẻ hằng ngày cũng là một cách hiệu quả giúp duy trì một làn da khỏe mạnh. Thay vì chỉ tắm nước thông thường, bố mẹ nên thay đổi về cách tắm, cho trẻ tắm nước ấm pha với một ít baking soda hoặc bột yến mạch sẽ đem lại hiệu quả tốt hơn.
  • Hạn chế việc gãi ngứa: Nhắc nhở hoặc đeo găng tay, cắt ngắn móng tay… là những cách để trẻ không dùng tay cào gãi vào vùng da bị tổn thương do dị ứng.
  • Đắp gạc ướt: Với những trẻ gặp phải tổn thương dị ứng nặng có thể áp dụng cách đắp gạc ướt lên da. Biện pháp này khá đơn giản, hiệu quả và an toàn, giúp giảm ngứa ngáy, làm mềm da và kích thích quá trình liền sẹo của vết thương.

Bên cạnh các triệu chứng ngoài da, nếu trẻ bị dị ứng cơ địa kèm theo các triệu chứng khác như ho, sốt, đau họng, nghẹt mũi… bố mẹ cũng cần phải tập trung điều trị, chăm sóc để cải thiện các triệu chứng này càng sớm càng tốt để làm giảm bớt sự khó chịu cho trẻ.

  • Nhỏ nước muối sinh lý hoặc các loại thuốc xịt theo chỉ đinh của bác sĩ để rửa mũi cho trẻ.
  • Bôi kem dưỡng ẩm lên vùng da xung quanh mũi hoặc mắt của trẻ để tránh gây trầy xước da do trẻ lau chùi, dụi thường xuyên.
  • Vệ sinh răng miệng và cho trẻ súc nước muối hằng ngày để làm giảm các triệu chứng dị ứng liên quan đến tai – mũi – họng.
  • Cho trẻ uống nhiều nước, ăn nhiều rau xanh, trái cây tươi để bổ sung vitamin khoáng chất, tăng cường sức đề kháng.
  • Giữ ấm cho trẻ kỹ lưỡng, đặc biệt là vào những thời điểm giao mùa, chuyển từ nóng sang lạnh, nhất là ở những bộ phận như tay, chân, cổ, đầu…
Dị ứng cơ địa ở trẻ em
Nhỏ nước muối sinh lý giúp làm sạch, thông thoáng đường mũi, giảm các triệu chứng khó chịu tại cơ quan này

4. Liệu pháp chích ngừa dị ứng

Như đã biết, tình trạng dị ứng do cơ địa rất khó để kiểm soát, chỉ cần tiếp xúc với các dị nguyên sẽ lập tức làm bùng phát triệu chứng dị ứng. Vì vậy, bên cạnh áp dụng các biện pháp điều trị bằng thuốc và  sóc các triệu chứng ngoài da, bác sĩ cũng sẽ đề nghị cho trẻ trích ngừa dị ứng hay còn được gọi bằng cái tên khác là liệu pháp miễn dịch.

Trong các liều thuốc miễn dịch được tiêm vào trong cơ thể trẻ có chứa hàm lượng nhỏ các chất mà trẻ dị ứng. Chất này sẽ giúp cơ thể trẻ quen dần với tác nhân dị nguyên này và trở nên ít mẫn cảm hơn khi tiếp xúc.

Đồng thời, việc tiêm ngừa dị ứng còn giúp làm giảm mức độ nặng của các triệu chứng bệnh dị ứng điển hình như hen suyễn, sốt cỏ khô, bị côn trung cắn, phòng ngừa tình trạng sốc phản vệ nguy hiểm… Tuy nhiên, liệu pháp này không có tác dụng làm giảm phản ứng dị ứng với các loại thực phẩm.

Cách phòng ngừa dị ứng cơ địa ở trẻ em

Trẻ bị dị ứng cơ địa thường không quá nguy hiểm đến tính mạng, tuy nhiên các triệu chứng thường diễn tiến phức tạp dưới nhiều hình thức gây ảnh hưởng đến sự phát triển thể chất của con. Vì vậy, sau khi đã kiểm soát tốt các triệu chứng dị ứng tại chỗ và toàn thân, bố mẹ cần chú ý hơn trong việc chăm sóc phòng ngừa tái phát bằng các cách sau:

Dị ứng cơ địa ở trẻ em
Rửa tay thường xuyên, đặc biệt sau khi tiếp xúc với các tác nhân dị ứng để loại bỏ chúng ngay
  • Vào những thời điểm trẻ dễ bị dị ứng, hãy chủ động nhắc nhở hoặc giữ trẻ trong nhà, đóng kín cửa sổ, nhất là vào những ngày trời có gió lớn, độ ẩm thấp, hanh khô để tránh bụi bặm, phấn hoa lẫn trong không khí bay vào nhà.
  • Vệ sinh nhà cửa sạch sẽ, gọn gàng, hút bụi thường xuyên để tránh mối mọt, nấm mốc…
  • Ưu tiên sử dụng các sản phẩm chăm sóc da được sản xuất dành riêng cho trẻ, chứa các thành phần dịu nhẹ và làm sạch sâu, không gây kích ứng.
  • Tránh nuôi thú cưng hoặc các loại cây nở hoa trong nhà.
  • Tuyệt đối không nên hút thuốc lá trước mặt hoặc ở gần trẻ.
  • Nếu đã xác định được những tác nhân khiến trẻ bị dị ứng, hãy loại bỏ hoặc giữ chúng tránh xa trẻ.
  • Tham khảo ý kiến của bác sĩ về loại thuốc làm giảm triệu chứng dị ứng cơ địa phù hợp và an toàn cho trẻ để sử dụng ngay khi có triệu chứng.
  • Định kỳ cho trẻ thực hiện các xét nghiệm tầm soát dị ứng nhằm phát hiện sớm và chủ động phòng tránh hiệu quả.

Dị ứng cơ địa ở trẻ em là tình trạng rất phổ biến. Mặc dù không quá nguy hiểm nhưng vẫn cần được xử lý điều trị kịp thời và theo dõi sát sao để tránh những hậu quả rủi ro ngoài ý muốn. Ngay khi thấy những dấu hiệu như vừa kể trên bố mẹ cần đưa trẻ đến bệnh viện ngay để được thăm khám, chẩn đoán và tư vấn phương án điều trị tốt nhất. Tuyệt đối không tự ý điều trị bằng thuốc tại nhà để tránh gây ra tác dụng phụ.

Có thể tham khảo thêm

TIN BÀI NÊN ĐỌC

Mới đây Viện NC&PT Y dược cổ truyền dân tộc tổ chức lễ công bố kế quả nghiên cứu hiệu quả điều trị mề đay, mẩn ngứa của bài thuốc Tiêu ban Giải độc thang.

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Chia sẻ
Bỏ qua