Đau Rát Hậu Môn: Nguyên Nhân và Phương Pháp Chữa Trị

Đau rát hậu môn là tình trạng phổ biến ở nhiều đối tượng và độ tuổi khác nhau. Đây thường là hệ quả của táo bón kéo dài, vệ sinh hậu môn không đúng cách hoặc mắc các bệnh lý liên quan đến trực tràng – hậu môn. Việc xác định được nguyên nhân và kiểm soát kịp thời triệu chứng có thể giúp phòng ngừa các biến chứng nguy hiểm.

Nguyên nhân gây đau rát hậu môn

Đau rát hậu môn là tình trạng xảy ra ở phía trong và xung quanh vùng hậu môn – trực tràng. Bệnh nhân có thể bị đau rát trước khi đi vệ sinh, theo đó cơn đau sẽ tăng dần theo thời gian và gây ra các ảnh hưởng đến sinh hoạt cũng như chất lượng cuộc sống của người bệnh.

Đau Rát Hậu Môn: Nguyên Nhân và Các Phương Pháp Chữa Trị
Đau rát hậu môn là tình trạng phổ biến ở nhiều đối tượng và độ tuổi khác nhau

Theo các chuyên gia đầu ngành, tình trạng đau vùng hậu môn có thể xảy ra do một số nguyên nhân sau:

  • Vệ sinh vùng kín và hậu môn không đúng cách, tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn tấn công vào niêm mạc và gây ra cảm giác ngứa ngáy, đau rát tại hậu môn.
  • Thói quen mặc trang phục bó sát có thể hình thành những vết lằn, tăng áp lực lên da, từ đó gây ra cảm giác khó chịu, không thoải mái. Trong quá trình hoạt động thể chất sẽ tạo ra sự co sát, kết hợp với mồ hôi tiết ra và gây ra cảm giác ngứa ngáy, bứt rứt và đau rát.
  • Ở người bị táo bón thường có xu hướng mót rặn khi đại tiện. Tình trạng này khiến tĩnh mạch hậu môn bị giãn, khiến người bệnh đau rát tại vùng hậu môn.
  • Thu nạp quá nhiều thức ăn cay nóng, chứa nhiều dầu mỡ là một trong những nguyên nhân phổ biến gây rát hậu môn. Thói quen ăn uống này có thể tác động xấu đến hoạt động tiêu hóa, gặp khó khăn khi đại tiện, gây táo bón, lâu dần sẽ gây ra tình trạng chảy máu, đau rát.

Ngoài các nguyên nhân phổ biến trên, tình trạng đau rát hậu môn cũng có thể là dấu hiệu nhận biết của một số bệnh lý sau:

1. Bệnh trĩ ngoại

Thực tế, tình trạng đau rát vùng hậu môn, đi ngoài ra máu kéo dài có thể là dấu hiệu nhận biết bệnh trĩ ngoại. Do đó, ngay khi nhận thấy biểu hiện này, bạn cần nhanh chóng đến bệnh viện để được chẩn đoán, xác định nguyên nhân cụ thể và áp dụng phương pháp điều trị phù hợp.

Bệnh trĩ là một trong những bệnh lý liên quan đến trực tràng – hậu môn phổ biến. Mặc dù không ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính mạng nhưng các triệu chứng do bệnh lý gây ra ảnh hưởng trực tiếp đến sinh hoạt, sức khỏe và chất lượng cuộc sống của người bệnh.

Bệnh xảy ra khi đám rối tĩnh mạch tại hậu môn có xu hướng sa giãn quá mức, sưng phồng, từ đó gây ra cảm giác đau đớn. Búi trĩ sa quá mức có thể gây ra cảm giác đau rát, đặc biệt là lúc ngồi hoặc đi vệ sinh.

Bệnh trĩ ngoại 
Thực tế, tình trạng đau rát vùng hậu môn, đi ngoài ra máu kéo dài có thể là dấu hiệu nhận biết bệnh trĩ ngoại

Ngoài biểu hiện đau rát, sưng nóng tại hậu môn, bệnh trĩ ngoại còn gây chảy máu theo từng giọt hoặc bắn thành tia tùy thuộc vào mức độ tổn thương và kích thước của búi trĩ. Người bệnh có thể quan sát được bằng mắt thường khi nhìn trên giấy vệ sinh, phân.

Bệnh lý có thể gây ra một số biểu hiện như:

  • Đau hậu môn, cơn đau có thể tăng dần khi đi cầu
  • Đại tiện ra máu
  • Xuất hiện hiện tượng sa giãn búi trĩ
  • Ngứa ngáy hậu môn do có dịch nhầy ẩm ướt xuất hiện
  • Đại tiện gặp nhiều khó khăn,…

Tùy vào loại trĩ gặp phải sẽ có mức độ và độ sa giãn khác nhau. Bệnh nhân có thể nhận ra được các triệu chứng lâm sàng, kích cỡ búi trĩ, vị trí búi trĩ ở từng trường hợp riêng.

2. Cảnh báo bị chấn thương

Chấn thương ở vùng hậu môn có thể gây ra tình trạng đau rát. Cụ thể, khi bệnh nhân bị chấn thương khu vực gần hậu môn sẽ khiến các dây thần kinh và cơ xương bị tổn thương. Khi đó, niêm mạc hậu môn có thể bị hỏng, xương hậu môn bị gãy và gây bùng phát cơn đau nghiêm trọng hoặc đau âm ỉ khi thay đổi tư thế nằm, ngồi.

Đau rát hậu môn do chấn thương xuất hiện tại nhóm đối tượng lao động nặng, vận động thể thao. Mức độ nghiêm trọng của chấn thương sẽ được cảm nhận rõ rệt theo từng cơn đau.

Trong một số trường hợp bị chấn thương trên mông xuất hiện vết bầm tím. Theo đó, nếu cơn đau xảy ra do nguyên nhân này có thể tự cải thiện. Tuy nhiên trong trường hợp tổn thương nặng bắt buộc can thiệp điều trị và chăm sóc đặc biệt.

3. Nứt kẽ hậu môn

Tình trạng đau rát hậu môn có thể là dấu hiệu cảnh báo nứt kẽ hậu môn ở trường hợp bị táo bón kéo dài, mót rặn khi đại tiện khiến niêm mạc ống hậu môn bị tổn thương và hình thành vết rách.

Khi ống hậu môn bị rách, người bệnh có cảm giác đau đớn, khó chịu ngay cả khi ngồi, di chuyển hoặc đại tiện. Nhiều trường hợp bị nứt kẽ hậu môn ở mức độ nặng có thể gây chảy máu khi đại tiện. Nứt kẽ hậu môn đi ngoài ra máu có thể tự khỏi, tuy nhiên nếu không được chăm sóc đúng cách có thể gây nhiễm trùng, viêm loét. Lúc này, người bệnh cần nhanh chóng đến bệnh viện để được can thiệp điều trị.

Nứt kẽ hậu môn 
Tình trạng đau rát hậu môn có thể là dấu hiệu cảnh báo nứt kẽ hậu môn ở trường hợp bị táo bón kéo dài, mót rặn

Người bị nứt kẽ hậu môn thường xuất hiện các biểu hiện sau:

  • Vùng hậu môn có cảm giác nóng rát, đau rát dữ dội khi đại tiện. Tình trạng này có thể kéo dài liên tục trong vài giờ và khiến bệnh nhân mất ngủ, ngại đi ngoài, ảnh hưởng đến sức khỏe cũng như tâm lý.
  • Cơn đau do bệnh lý gây ra thường trải qua 3 giai đoạn với cấp độ tăng dần
  • Trên giấy vệ sinh hoặc phân xuất hiện lượng máu nhỏ
  • Người bệnh thường xuyên có cảm giác khó chịu, ngứa, nóng rát ở vùng hậu môn.
  • Xuất hiện vết rách trên da quanh trực tràng – hậu môn
  • Xuất hiện nhú hậu môn phì đại, da thừa gần với vết nứt
  • Người bị chảy máu tại trực tràng.

4. Ung thư hậu môn – trực tràng

Đau rát hậu môn có thể là dấu hiệu cảnh báo ung thư hậu môn – trực tràng. Đây là tình trạng tế bào tồn tại trong ống hậu môn có vấn đề, đột biến, phát triển không thể kiểm soát, hình thành khối u.

Bệnh nhân có thể cảm nhận được cơn đau tại vùng hậu môn do các khối u hình thành, gia tăng kích thích và gây chèn ép các khu vực xung quanh. Những khối u ác tính có thể bị vỡ nhanh, di căn sang các vùng khác, từ đó làm tăng nguy cơ tử vong khi mắc bệnh.

Dấu hiệu nhận biết ung thư hậu môn – trực tràng:

  • Chảy máu hậu môn, lượng máu tiết ra thường không nhiều, dính vào giấy vệ sinh
  • Bị đau tại vùng hậu môn thường xuyên
  • Xuất hiện dịch chảy từ ống hậu môn kèm theo mùi hôi khó chịu và máu
  • Xung quanh hậu môn có dấu hiệu phồng, lồi và nổi khối
  • Khuôn phân biến dạng
  • Rối loạn chức năng tiêu hóa

Ngoài các bệnh lý trên, tình trạng đau rát hậu môn cũng có thể cảnh báo nguy cơ mắc một số bệnh lý khác như áp xe hậu môn, rò hậu môn, viêm nhiễm, viêm loét, nhiễm nấm hậu môn, bệnh về da, bệnh lậu, viêm đại tràng, co thắt vùng sàn chậu, tụ máu quanh hậu môn,…

Các phương pháp chữa trị đau rát hậu môn

Thực tế nhận thấy, đau rát hậu môn có thể xảy ra bởi nhiều nguyên nhân và yếu tố khác nhau. Đối với những trường hợp triệu chứng ở mức độ nhẹ, khởi phát do nguyên nhân thông thường có thể tự cải thiện bằng các biện pháp chăm sóc tại nhà. Tuy nhiên, nếu tình trạng đau hậu môn xảy ra do các nguyên nhân bệnh lý, người bệnh cần can thiệp điều trị kịp thời để phòng ngừa các biến chứng nguy hiểm.

1. Sử dụng thuốc Tây

Cơn đau rát hậu môn có thể được kiểm soát nhanh chóng thông qua sử dụng thuốc Tây. Tuy nhiên, trước khi sử dụng bất kỳ loại thuốc điều trị nào, người bệnh cần đến gặp bác sĩ để được thăm khám, chẩn đoán, xác định nguyên nhân, mức độ tổn thương hậu môn, từ đó chỉ định các loại thuốc phù hợp với tình trạng bệnh lý.

Sử dụng thuốc Tây
Cơn đau rát hậu môn có thể được kiểm soát nhanh chóng thông qua sử dụng thuốc Tây

Dưới đây là một số loại thuốc thường được dùng trong điều trị chứng đau rát hậu môn:

  • Thuốc giảm đau không kê toa như acetaminophen, ibuprophen, một số thuốc không kê đơn giúp cải thiện tình trạng đau rát và một số biểu hiện đi kèm ở vùng hậu môn
  • Thuốc mỡ và kèm bôi không kê đơn có thể được chỉ định để kiểm soát triệu chứng

Lưu ý, khi sử dụng thuốc Tây điều trị người bệnh cần tuân thủ theo chỉ dẫn của bác sĩ chuyên khoa về tần suất cũng như liều dùng. Không tự ý sử dụng thuốc hoặc thay đổi liệu trình điều trị vì có thể phát sinh rủi ro và tác dụng không mong muốn.

2. Các bài thuốc Đông y cải thiện đau hậu môn

Chữa trị bệnh bằng các bài thuốc Đông y hiện được nhiều người bệnh tin tưởng lựa chọn bởi có độ an toàn, lành tính cao và có thể áp dụng cho nhiều đối tượng, đặc biệt là người mắc bệnh nền, không được chỉ định sử dụng thuốc Tây.

Các bài thuốc Đông y tận dụng các dược liệu tự nhiên có dược tính và công năng đa dạng, hạn chế phát sinh tác dụng phụ và có độ an toàn cao. Người bệnh có thể áp dụng trong thời gian dài nhưng không gây ảnh hưởng đến sức khỏe hoặc tình trạng lạm dụng thuốc như tân dược.

Nguyên tắc điều trị đau rát hậu môn bằng Đông y là loại bỏ căn nguyên gây bệnh, cải thiện triệu chứng, tăng cường sức khỏe tổng thể và phòng ngừa nguy cơ tái phát. Trước khi áp dụng các bài thuốc chữa bệnh, bạn cần trao đổi với bác sĩ/ thầy thuốc để được thăm khám và hướng dẫn bài thuốc phù hợp với tình trạng sức khỏe.

Các bài thuốc Đông y cải thiện đau hậu môn 
Chữa trị bệnh bằng các bài thuốc Đông y hiện được nhiều người bệnh tin tưởng lựa chọn bởi có độ an toàn, lành tính cao

Dưới đây là một số dược liệu thường được dùng trong chữa trị đau rát vùng hậu môn:

  • Xa tiền thảo
  • Ý dĩ
  • Đan bì
  • Thục địa
  • Đương quy
  • Đẳng sâm,…

Các bài thuốc thường có tác dụng chậm, phụ thuộc nhiều vào cơ địa, do đó người bệnh cần áp dụng đều đặn trong thời gian dài để đạt được kết quả điều trị tốt nhất. Trường hợp thuốc không thể phát huy công dụng do cơ địa không thể hấp thụ, người bệnh nên thay đổi bài thuốc hoặc phương pháp điều trị khác.

3. Một số bài thuốc dân gian chữa đau rát hậu môn

Trường hợp bị đau rát hậu môn ở mức độ nhẹ, xảy ra do các nguyên nhân thông thường, người bệnh có thể áp dụng một số mẹo chữa dân gian để cải thiện. Ưu điểm của mẹo chữa này là tận dụng các thảo dược tự nhiên có độ an toàn và lành tính cao. Người bệnh có thể thực hiện tại nhà nên khá tiện lợi và có thể áp dụng thường xuyên để phòng ngừa tái phát.

Dưới đây là một số mẹo dân gian giúp cải thiện triệu chứng:

  • Bài thuốc từ cây lược vàng: Chuẩn bị vài lá lược vàng, sau khi rửa sạch thì đem ngâm với nước muối pha loãng để sát khuẩn. Cho dược liệu vào cối giã nát rồi đắp lên vùng hậu môn trước khi ngủ. Đến sáng hôm sau rửa sạch lại với nước.
  • Tận dụng lá diếp cá: Chuẩn bị khoảng 1 nắm rau diếp cá. Ngâm rửa sạch với nước muối pha loãng, để ráo và ăn trực tiếp hoặc ép lấy nước cốt để uống. Áp dụng mẹo chữa này thường xuyên để đạt được kết quả tốt nhất.
  • Bài thuốc từ cây nem vông: Dùng một ít lá cây nem vông, rửa sạch, để ráo rồi đem hơ trên lửa. Sau đó đắp vào vùng hậu môn đã được làm sạch. Thực hiện đều đặn mỗi ngày đến khi triệu chứng thuyên giảm hoàn toàn.

Biện pháp phòng ngừa tình trạng đau rát hậu môn

Tình trạng đau rát hậu môn có thể được kiểm soát và phòng ngừa tốt thông qua chế độ ăn uống, sinh hoạt hàng ngày. Việc áp dụng các biện pháp này còn mang lại hiệu quả trong việc hỗ trợ điều trị các bệnh lý ở trực tràng – hậu môn hiệu quả.

Biện pháp phòng ngừa tình trạng đau rát hậu môn 
Tăng cường bổ sung rau xanh, trái cây giàu chất xơ vào chế độ ăn hàng ngày

Trong chế độ dinh dưỡng:

  • Bổ sung sữa chua và men tiêu hóa giúp kích thích hoạt động tiêu hóa, tăng cường lợi khuẩn cho đường ruột, cân bằng hệ vi sinh trong đường ruột và tăng chức năng miễn dịch.
  • Tăng cường bổ sung rau xanh, trái cây giàu chất xơ vào chế độ ăn hàng ngày để ngăn ngừa tình trạng táo bón, hạn chế tình trạng đau rát, chảy máu khi đại tiện.
  • Người bệnh cần uống đủ lượng nước cần thiết mỗi ngày để hạn chế tình trạng mất nước, phòng ngừa nguy cơ bị táo bón.
  •  Có thể bổ sung ngũ cốc nguyên hạt vào chế độ dinh dưỡng để giúp tăng cường chất xơ, cung cấp dưỡng chất cần thiết, đặc biệt là protein cho cơ thể.
  • Kiêng các thức uống chứa cồn, nước ngọt có gas, chất kích thích, đồ ăn cay nóng, chứa nhiều gia vị có thể khiến bệnh lý trở nên nặng nề hơn.

Trong chế độ sinh hoạt:

  • Thường xuyên vận động, tập luyện thể dục thể thao có cường độ vừa phải nhằm kích thích nhu động ruột, đồng thời hạn chế nguy cơ bị táo bón.
  • Tránh ngồi một chỗ hoặc đứng quá lâu, bạn nên thường xuyên đi lại nhẹ nhàng để giúp cơ thể khỏe mạnh.
  • Tránh tình trạng nhịn đi vệ sinh khi có nhu cầu, bởi điều này sẽ khiến triệu chứng bệnh lý tiến triển nặng nề hơn.
  • Lúc ngồi bồn cầu, nên kê thêm một chiếc gối nhỏ dưới chân để tạo thành tư thế ở góc 35 độ. Điều này giúp đường ruột được thẳng, quá trình đi ngoài diễn ra tốt hơn.
  • Cần xây dựng thói quen đại tiện vào khung giờ nhất định, tránh tình trạng căng thẳng, mót rặn khi đi vệ sinh.

Đau rát hậu môn có thể xảy ra bởi nhiều nguyên nhân khác nhau. Đối với những trường hợp khởi phát bởi nguyên nhân thông thường, ở mức độ nhẹ, cơn đau rát có thể tự thuyên giảm nếu được chăm sóc đúng cách. Tuy nhiên nếu tình trạng đau hậu môn tiến triển nặng, bạn cần nhanh chóng đến bệnh viện để được thăm khám và điều trị đúng cách.

Có thể bạn quan tâm:

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Chuyên gia tư vấn

Gọi ngay

0988294232

Tin mới

Viêm Trực Tràng Uống Thuốc Gì? Các loại thuốc điều trị bệnh

Viêm Trực Tràng Uống Thuốc Gì? Các loại thuốc điều trị bệnh

Viêm trực tràng uống thuốc gì? là vấn đề được nhiều người bệnh quan tâm....
Cách Dùng Thuốc Đặt Viêm Trực Tràng an toàn hiệu quả

Cách Dùng Thuốc Đặt Viêm Trực Tràng an toàn hiệu quả

Cách dùng thuốc đặt viêm trực tràng luôn được nhiều người bệnh quan tâm. Bởi...
Viêm Đại Tràng và Đại Tràng Co Thắt: Phân Biệt và Điều Trị

Viêm Đại Tràng và Đại Tràng Co Thắt: Phân Biệt và Điều Trị

Viêm đại tràng và đại tràng co thắt là các bệnh lý thường gặp ở...