Suy thận

Các Thuốc Ảnh Hưởng Chức Năng Thận Cần Lưu Ý Khi Dùng

Các thuốc ảnh hưởng chức năng thận có thể là thuốc sử dụng ngắn ngày hoặc thuốc được chỉ định trong thời gian dài. Hầu hết các loại thuốc tác động xấu đến thận đều có tính thải trừ kém, lâu dần dẫn đến nhiễm độc thận và suy giảm chức năng ở cơ quan này.

Các thuốc ảnh hưởng đến chức năng thận

Thận là cơ quan đóng vai trò quan trọng đối với con người. Chức năng chính của thận là thanh lọc, đào thải các độc tố bên trong cơ thể ra ngoài và duy trì lượng dịch cơ bản trong cơ thể. Bên cạnh đó, cơ quan này còn có nhiệm vụ sản sinh hormone, điều hoà huyết áp, tham gia quá trình tổng hợp vitamin D,..

Các Thuốc Ảnh Hưởng Chức Năng Thận Cần Lưu Ý Khi Dùng
Các thuốc ảnh hưởng chức năng thận có thể là thuốc sử dụng ngắn ngày hoặc thuốc được chỉ định trong thời gian dài

Khi các chức năng thận gặp vấn đề, làm việc không hiệu quả đồng nghĩa với tình trạng suy thận, thận hư yếu. Theo các bác sĩ chuyên khoa, có rất nhiều nguyên nhân và yếu tố gây suy giảm chức năng thận, trong đó phổ biến nhất là sử dụng một số loại thuốc điều trị.

Dưới đây là một số nhóm thuốc gây ảnh hưởng xấu đến chức năng thận:

Chữa suy thận bằng thuốc nam hiện nay là phương pháp được nhiều người áp dụng và hiệu quả điều trị khá tốt. Hãy cùng tìm hiểu một số cây thuốc nam chữa suy thận trong bài viết này.

1. Nhóm thuốc gây độc cho thận

Hầu hết các loại thuốc khi được đưa vào cơ thể sẽ được chuyển hoá tại gan trước khi được đào thải thông qua đường mật, thận. Thông thường các loại thuốc điều trị không chứa độc, tuy nhiên sau khi được chuyển hoá tại gan hoặc gặp một chất khác ở ống thận sẽ trở thành chất độc cho thận.

Dưới đây là một số thuốc có thể gây độc cho thận:

  • Nhóm Amphotericin B: Nhóm Amphotericin B có thể tác dụng lên lipid ở màng biểu mô ống thận, từ đó gây suy thận cấp. Trường hợp dùng với liều tiêm 5g/ ngày có thể dẫn đến tổn thương thận vĩnh viễn
  • Nhóm thuốc kháng virus: Các loại thuốc có tác dụng kháng virus như adefovir, cidofovir, foscarnet, tenofovir,… có thể làm tăng nguy cơ bong tróc tế bào biểu mô ở mức độ nhẹ (khu trú ở ống lượn gần) hoặc nghiêm trọng (hoại tử ống thận cấp cần can thiệp lọc máu). Trong đó, tenofovir được đánh giá ít độc, foscarnet gây độc trên 27% trường hợp dùng thuốc mặc dù không nặng. Theo đó, mức độ độc của thuốc còn tùy thuộc vào liều dùng.
  • Các loại thuốc giảm đau: Theo các bác sĩ chuyên khoa, các loại thuốc giảm đau ít khi gây nhiễm độc ống thận. Tuy nhiên, paracetamol có thể gây suy thận cấp, viêm gan ở liều cao (15g/ ngày) hoặc dùng liều tương đối trong thời gian dài. Bên cạnh đó, việc sử dụng paracetamol nhưng lạm dụng bia rượu khiến  gan không sản xuất đủ glutathione giải hoá chất độc trung gian – N-acetylbenzoquinonium do thuốc tạo ra, từ đó gây độc và suy giảm chức năng thận.

2. Các loại thuốc gây tổn thương ống thận

Thực tế nhận thấy, nhóm thuốc kháng sinh làm tăng nguy cơ tổn thương thận và suy giảm chức năng ở cơ quan này. Việc sử dụng thuốc trong thời gian dài còn có thể tác động xấu đến gan và một số cơ quan khác trong cơ thể.

Các loại thuốc gây tổn thương ống thận
Aminosid và Cephalosporin là những nhóm kháng sinh có nguy cơ gây tổn thương ống thận

Theo các chuyên gia, Aminosid và Cephalosporin là những nhóm kháng sinh có nguy cơ gây tổn thương ống thận. Cụ thể:

  • Nhóm Aminosid: Nhóm thuốc này gây suy thận với tỷ lệ 10% và xuất hiện sau 7 – 10 ngày sử dụng. Streptomycin, neomycin gây nhiễm độc thận ở mức độ nặng, tobramycin gây nhiễm độc ở mức độ trung bình. Hiện nay, streptomycin được chỉ định trong điều trị lao ở liều xác định, tobramycin dùng ở dạng thuốc tra mắt, neomycin không chỉ định dạng tiêm rất ít khi dùng dạng đường yếu. Từ đó có thể nhận thấy tần suất gây nhiễm độc ở các loại thuốc này ở mức thấp. Gentamycin gây ảnh hưởng đến chức năng thận ở mức tương tự với tobramycin. Tuy nhiên, gentamycin được sử dụng và lạm dụng nên thường gây tổn thương thận cao nhất.
  • Nhóm Cephalosporin: Nhóm kháng sinh Cephalosporin I (cefadroxil, cephalexin, cefalotin, cefazolin) có thể gây nhiễm độc trong ống thận và làm suy giảm chức năng thận. Trong khi đó, các cephalosporin II, III trở đi thường ít gây độc cho thận nhưng ở dạng tiêm có thể làm tăng nguy cơ rối loạn chức năng thận nghiêm trọng hơn.

3. Thuốc làm giảm lượng máu đến thận

Việc sử dụng một số loại thuốc trong thời gian dài có thể làm giảm lượng máu lưu thông đến thận. Tình trạng này lâu dần có thể dẫn đến suy giảm chức năng thận, khiến thận suy yếu và gây ra các bệnh lý như thận yếu, suy thận, sỏi thận,…

Thuốc làm giảm lượng máu đến thận
Thuốc kháng viêm không steroid thế hệ cũ có thể làm giảm lượng máu lưu thông đến thận và gây suy giảm chức năng thận

Dưới đây là một số loại thuốc làm giảm lượng máu đến thận:

  • Thuốc kháng viêm không steroid thế hệ cũ: Nhóm thuốc này gây ức chế sản xuất prostaglandin, làm giảm lượng máu lưu thông đến thận, gây suy giảm mức độ lọc cầu thận và làm tăng nguy cơ mắc bệnh suy thận. Tuy nhiên, tình trạng này ít xảy ra khi sử dụng thuốc ở liều điều trị từng đợt ngắn, thường chỉ khởi phát ở liều dùng cao hoặc lạm dụng trong thời gian dài.
  • Thuốc hạ áp gây giãn mạch: Thuốc hạ áp nhóm ức chế men chuyển có thể gây tụt huyết áp, hạn chế lưu lượng máu qua thận, từ đó dẫn đến suy giảm chức năng thận. Tình trạng này có thể xảy ra khi dùng liều khởi đầu cao hoặc dùng sau khi dùng thuốc lợi tiểu.

4. Nhóm thuốc gây tắc ống thận

Việc sử dụng một số loại thuốc điều trị có độ hoà tan thấp, lâu dần kết tinh trong ống thận và gây tắc nghẽn ống thận, ảnh hưởng đến chức năng hoạt động của cơ quan này.

  • Sulfamid: Tắc nghẽn ống thận xảy ra ngay khi dùng ở liều điều trị trong trường hợp cơ thể bị mất nước (sốt cao, tiêu chảy) hoặc dùng thuốc nhưng không uống đủ nước (uống 0,5g sulfamid cần uống kèm 0.5 lít nước).
  • Thuốc dự phòng cơn gút cấp: Probenecid, allopurinol, sulphipyrazon,… có thể làm tan các tủa urat và tăng thải acid uric. Khi dùng thuốc ở liều cao, acid uric sẽ thải ra nhiều hoặc uống thuốc nhưng không cung cấp đủ lượng nước cần thiết cho cơ thể (2 – 2.5 lít nước/ ngày) thì acid uric có nồng độ cao có xu hướng kết tinh urat trong đường niệu.
  • Thuốc kháng virus: Thuốc kháng virus Acyclovir có độ tan thấp khi dùng ở liều bình thường có thể gây ra hiện tượng kết kinh ở ống thận. Tình trạng này nghiêm trọng hơn khi dùng ở liều cao hoặc tiêm tĩnh mạch nhanh (xảy ra trong vòng 48 giờ với tỉ lệ 12 – 48% người dùng). Hầu hết các trường hợp nhẹ không có triệu chứng và có thể tự phục hồi sau khi uống đủ nước hoặc ngưng dùng thuốc.

5. Nhóm thuốc gây suy thận mạn

Theo các bác sĩ chuyên khoa, thuốc hướng thần lithium carbonat và thuốc ung thư cisplatin có thể làm tăng nguy cơ bị suy thận mạn tính. Cụ thể, khi sử dụng thuốc ở liều cao và kéo dài có thể gây tích luỹ tại ống thận và dẫn đến suy giảm chức năng thận, nghiêm trọng hơn là khởi phát suy thận mạn tính.

Nhóm thuốc gây suy thận mạn
Thuốc hướng thần lithium carbonat và thuốc ung thư cisplatin có thể làm tăng nguy cơ bị suy thận mạn tính

Ngoài ra, một số loại thuốc gây dị ứng miễn dịch ở ống thận mô kẽ, thận hư như:

  • Thuốc gây hội chứng thận hư: Các loại thuốc chữa thoái hoá khớp (D-penicilamin), thuốc hạ huyết áp (catopril), thuốc chữa động kinh (trimethadion),… có thể gây lắng đọng phức hợp miễn dịch gây ra hội chứng thận hư. Sau khi ngưng sử dụng thuốc, chức năng hoạt động thận được cải thiện.
  • Thuốc gây dị ứng miễn dịch ống thận, mô kẽ: Những tế bào ở vị trí này khá nhạy cảm và dị ứng với nhiều thuốc không lệ thuộc vào nhiều như thuốc chống tiết acid (cemitidin), kháng sinh (cephalosporin, erythromycin, vancomycin, miocyclin), thuốc chữa động kinh (phenobacbital), thuốc chống rối loạn lipid (clofibrat),… Tình trạng này thường phổ biến ở người có cơ địa dị ứng nên tần suất thấp.

Lưu ý khi dùng thuốc để tránh ảnh hưởng đến chức năng thận

Để đảm bảo chức năng hoạt động của thận trong quá trình sử dụng thuốc, bạn cần lưu ý một số vấn đề sau:

  • Không tự ý sử dụng bất kỳ loại thuốc, viên uống bổ sung hoặc hợp chất nào khi chưa được thăm khám và chỉ dẫn của bác sĩ chuyên khoa.
  • Trước khi sử dụng thuốc điều trị cần tiến thành thăm khám chức năng thận, đặc biệt là người có nguy cơ cao.
  • Trong quá trình sử dụng thuốc, nếu nhận thấy các biểu hiện bất thường, người bệnh cần thông báo với bác sĩ chuyên khoa để được theo dõi và xử lý kịp thời.
  • Kiêng sử dụng các chất kích thích ảnh hưởng đến chức năng thận như thuốc lá, bia rượu, trà đặc, cà phê, nước ngọt có gas,…
  • Đảm bảo uống đủ 2 – 2.5 lít nước/ ngày và bổ sung các loại rau củ, trái cây giúp tăng sức khỏe thận, hạn chế áp lực lên thận và tăng cường sức khoẻ tổng thể.

Bài viết đã tổng hợp các loại thuốc ảnh hưởng đến chức năng thận cũng như một số lưu ý trong quá trình sử dụng. Theo đó, trước khi sử dụng bất kỳ loại thuốc nào, người bệnh cần tiến hành thăm khám để được tư vấn và chỉ dẫn các loại thuốc phù hợp với tình trạng bệnh lý, tránh phát sinh tác dụng phụ, rủi ro.

Có thể bạn quan tâm:

Để làm rõ thực hư về bài thuốc nam gia truyền 150 năm điều trị thận yếu, thận hư, suy thận của dòng họ Đỗ Minh, không gì chân thực và khách quan hơn phản hồi từ những người bệnh đã dùng thuốc.

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Chia sẻ
Bỏ qua